Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις προειδοποιεί για έντονη επιβράδυνση της ανάπτυξης και άνοδο του πληθωρισμού στην ΕΕ, αν κλιμακωθεί ο πόλεμος στο Ιράν.
Σε ηχηρή προειδοποίηση για τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας προχώρησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος στο Ιράν και η νέα ενεργειακή αναταραχή μπορούν να οδηγήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση σε σενάρια στασιμοπληθωρισμού το 2026.
Ανάπτυξη έως και 0,8% και υψηλότερος πληθωρισμός
Ο Ντομπρόβσκις τόνισε ότι ο αντίκτυπος του πολέμου στο Ιράν θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια, την έκταση και την έντασή του, υπογραμμίζοντας ότι οι προοπτικές είναι «σκοτεινιασμένες από βαθιά αβεβαιότητα». Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, ακόμη και αν η ενεργειακή κρίση αποδειχθεί «σχετικά βραχύβια», η ανάπτυξη της ΕΕ το 2026 θα μπορούσε να βρεθεί έως και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από την πρόβλεψη του φθινοπώρου 2025, η οποία τοποθετούσε την αύξηση του ΑΕΠ στο 1,4%. Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη θα μπορούσε να κατέβει κοντά στο 0,8%, επίπεδο οριακής στασιμότητας για μια οικονομία του μεγέθους της ΕΕ.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να βρεθεί έως και 1 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα από τα μέχρι τώρα σενάρια, εάν οι τιμές ενέργειας και μεταφορών παραμείνουν αυξημένες λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Σε περίπτωση που οι διαταραχές αποδειχθούν «πιο ουσιαστικές και μακρόχρονες», ο Επίτροπος προειδοποίησε ότι η ανάπτυξη μπορεί να χάσει έως και 0,6 ποσοστιαίες μονάδες τόσο το 2026 όσο και το 2027, βαθαίνοντας τον κίνδυνο παρατεταμένης στασιμότητας.
Πολιτικές απαντήσεις και προκλήσεις για τα κράτη-μέλη
Ο Ντομπρόβσκις έκανε σαφές ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει προτάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης, σε ευρωπαϊκό αλλά και εθνικό επίπεδο, σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη. Οι παρεμβάσεις αναμένεται να κινηθούν σε δύο άξονες: αφενός την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και αφετέρου τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, ώστε να μην τροφοδοτηθεί περαιτέρω ο πληθωρισμός.
Για χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος, όπως η Ελλάδα, τα σενάρια αυτά σημαίνουν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο και ανάγκη για στοχευμένα, όχι οριζόντια, μέτρα. Η προοπτική χαμηλής ανάπτυξης σε συνδυασμό με υψηλότερο πληθωρισμό περιπλέκει τις αποφάσεις τόσο των κυβερνήσεων όσο και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής μπορεί να συγκρουστεί με τον στόχο της σταθερότητας των τιμών.
Σχόλιο 
: Η προειδοποίηση Ντομπρόβσκις ουσιαστικά προετοιμάζει αγορές και κυβερνήσεις για ένα νέο, πιο σκληρό σενάριο: χαμηλή ανάπτυξη, επίμονος πληθωρισμός και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι η έμφαση πρέπει να μετατοπιστεί σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα, καθώς ο «εύκολος» δρόμος των επιδοτήσεων και των οριζόντιων ενισχύσεων θα γίνει όλο και πιο δύσκολος να χρηματοδοτηθεί.
#ΕΕ #Οικονομία #ΑΕΠ #Πληθωρισμός #Ενέργεια #Ιράν
