Η Άγκυρα καταγγέλλει σε ΝΑΤΟ, ΕΕ και ΗΠΑ την ελληνική αμυντική αναδιάταξη σε Κάρπαθο και Λήμνο, επαναφέροντας το αφήγημα αποστρατιωτικοποίησης. Η Αθήνα απαντά ότι η δομή των ενόπλων δυνάμεων είναι αδιαπραγμάτευτη και πλήρως συμβατή με το διεθνές δίκαιο.
Νέα εστία έντασης στα ελληνοτουρκικά δημιουργεί η απόφαση της Τουρκίας να αποστείλει επιστολές διαμαρτυρίας προς τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, αλλά και –σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα– προς την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Η Άγκυρα καταγγέλλει τη μεταφορά συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο και τη στάθμευση ελληνικών F-16 στη Λήμνο, επιχειρώντας να αναβιώσει το αφήγημα περί δήθεν αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου.
Η ελληνική αμυντική αναδιάταξη και ο παράγοντας Ιράν
Η παρουσία F-16 στη Λήμνο εντάσσεται στη συνδρομή της Ελλάδας στην αντιαεροπορική άμυνα της Βουλγαρίας, έπειτα από σχετικό αίτημα της Σόφιας, λόγω των αυξημένων απειλών που απορρέουν από τον πόλεμο στο Ιράν. Παράλληλα, η μεταφορά Patriot στην Κάρπαθο ενισχύει την αντιπυραυλική ομπρέλα της χώρας και θωρακίζει την ασφάλεια της αμερικανικής βάσης στη Σούδα, κρίσιμου κόμβου για τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Η τουρκική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Ελλάδα εκμεταλλεύεται τη συγκυρία για να «επιβάλει τετελεσμένα» στα νησιά με υποτιθέμενο ειδικό καθεστώς. Ωστόσο, η Αθήνα τονίζει ότι η αμυντική διάταξη αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα και είναι απολύτως συμβατή με τις διεθνείς συνθήκες και τις συμμαχικές υποχρεώσεις.
ΝΑΤΟ, Luns Rules και τουρκική εσωτερική πολιτική
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επεσήμανε ότι η επιστολή δεν έχει ακόμη κοινοποιηθεί επισήμως, υπογράμμισε όμως πως «η δομή των ενόπλων δυνάμεων είναι αδιαπραγμάτευτη» και χαρακτήρισε τις τουρκικές αιτιάσεις «ανυπόστατες» και «παράλογες», ιδίως σε περίοδο περιφερειακών συγκρούσεων.
Η επιλογή της Άγκυρας να απευθυνθεί πρωτίστως στο ΝΑΤΟ συνδέεται με τη μακρόχρονη άτυπη πρακτική της Συμμαχίας, από την εποχή των Luns Rules το 1980, να αποφεύγει να εμπλακεί σε διμερείς ελληνοτουρκικές διαφορές και να μην εντάσσει περιοχές που η Τουρκία αμφισβητεί στους νατοϊκούς σχεδιασμούς. Αυτή η στάση έχει οδηγήσει στο παρελθόν σε ακυρώσεις ασκήσεων που περιελάμβαναν Λήμνο και Άγιο Ευστράτιο, προκαλώντας επανειλημμένα τριβές εντός της Συμμαχίας.
Παράλληλα, η κίνηση Ερντογάν ερμηνεύεται ως απάντηση στην εσωτερική κριτική της τουρκικής αντιπολίτευσης, η οποία κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αιφνιδιάστηκε από τις ελληνικές πρωτοβουλίες. Με την επιστολή, η Άγκυρα επιχειρεί να διακηρύξει ότι δεν μεταβάλλει τις πάγιες θέσεις της για το Αιγαίο και αφήνει να εννοηθεί πως θα μπλοκάρει κάθε προσπάθεια παροχής σαφούς νατοϊκής «ομπρέλας» στις ελληνικές κινήσεις.
Ωστόσο, η ελληνική πρωτοβουλία αναμένεται να έχει τη στήριξη της ΕΕ, της πλειονότητας των συμμάχων στο ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, που ήταν εκ των προτέρων ενημερωμένες για τη μετακίνηση ενός τόσο ευαίσθητου συστήματος όπως οι Patriot. Επιπλέον, η Συμμαχία δεν μπορεί θεσμικά να υπαγορεύσει το πού θα σταθμεύσουν τα ελληνικά F-16 που υλοποιούν αποστολή αεράμυνας για λογαριασμό της Βουλγαρίας.
Σχόλιο 
: Η Άγκυρα εργαλειοποιεί για ακόμη μια φορά το αφήγημα της αποστρατιωτικοποίησης, όχι τόσο για να επηρεάσει ουσιαστικά το ΝΑΤΟ –που παραμένει παραδοσιακά αποστασιοποιημένο στα ελληνοτουρκικά– όσο για να απαντήσει σε εσωτερικές πολιτικές πιέσεις και να κρατήσει «ζωντανή» την ατζέντα αναθεώρησης στο Αιγαίο. Για την Αθήνα, η συγκυρία προσφέρει ευκαιρία εμβάθυνσης της επιχειρησιακής διασύνδεσης με συμμάχους και ανάδειξης του ρόλου της ως πυλώνα αεράμυνας στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, εφόσον κινηθεί μεθοδικά και χωρίς επικοινωνιακές υπερβολές.
#Τουρκία #ΝΑΤΟ #Ελλάδα #Patriot #F16 #Αιγαίο #Ελληνοτουρκικά
