Η κυβέρνηση του Πακιστάν ανακοινώνει έκτακτα μέτρα λιτότητας για να απορροφήσει το σοκ από την εκτίναξη των τιμών πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν. Σχολεία κλείνουν, δημόσιοι υπάλληλοι χάνουν μέρος αποδοχών και επιβάλλονται περιορισμοί στην κατανάλωση καυσίμων.
Η κυβέρνηση του Πακιστάν προχωρά σε ένα σκληρό πακέτο μέτρων εξοικονόμησης καυσίμων και δημοσιονομικής λιτότητας, σε μια προσπάθεια να διαχειριστεί τις βαριές οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ, σε τηλεοπτικό διάγγελμα, μίλησε για «δύσκολες αποφάσεις» που είναι αναγκαίες για τη σταθεροποίηση της οικονομίας, την ώρα που η χώρα δοκιμάζεται από την εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου.
Κλείσιμο σχολείων, τηλεκπαίδευση στα πανεπιστήμια και περιορισμοί στο Δημόσιο
Κεντρικό στοιχείο του πακέτου είναι το προσωρινό κλείσιμο όλων των σχολείων για δύο εβδομάδες από την ερχόμενη Δευτέρα, μέτρο που επηρεάζει περίπου 40 εκατ. μαθητές σε έναν πληθυσμό γύρω στα 250 εκατ. κατοίκους. Τα κολέγια και τα πανεπιστήμια θα μεταβούν σε καθεστώς τηλεκπαίδευσης για το ίδιο διάστημα, ώστε να περιοριστεί η μετακίνηση και η κατανάλωση καυσίμων.
Παράλληλα, οι δημόσιες υπηρεσίες –με εξαίρεση τις τράπεζες– θα λειτουργούν τέσσερις ημέρες την εβδομάδα, ενώ το 50% των δημοσίων υπαλλήλων θα εργάζεται από το σπίτι. Το μέτρο στοχεύει αφενός στη μείωση της κυκλοφορίας και της κατανάλωσης βενζίνης και ντίζελ, αφετέρου στη συμπίεση λειτουργικών δαπανών του κράτους.
Επιπλέον, οι αρχές ανακοίνωσαν απαγόρευση επίσημων δείπνων ιφτάρ –της παραδοσιακής βραδινής γεύσης για τη λήξη της νηστείας του Ραμαζανιού– γεγονός με έντονο συμβολικό αλλά και πρακτικό βάρος, καθώς περιορίζει δημόσιες συγκεντρώσεις και συναφείς δαπάνες φιλοξενίας.
Περικοπές σε καύσιμα, μισθούς αξιωματούχων και δημόσιες προμήθειες
Στον πυρήνα των μέτρων βρίσκεται η αυστηρή περιστολή της χρήσης καυσίμων από το Δημόσιο. Οι ποσοστώσεις καυσίμων για τα κρατικά οχήματα μειώνονται κατά 50% για τους επόμενους δύο μήνες, με εξαίρεση τα ασθενοφόρα και τα δημόσια λεωφορεία. Ταυτόχρονα, «παγώνουν» όλες οι νέες αγορές υπηρεσιακών οχημάτων μέχρι τον Ιούνιο του 2026, ώστε να περιοριστεί η πίεση στον προϋπολογισμό.
Σε μια προσπάθεια να σταλεί μήνυμα συμμετρικής κατανομής των βαρών, ο Σεχμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε ότι οι υπουργοί και οι σύμβουλοι της κυβέρνησης παραιτούνται των μισθών και επιδομάτων τους, ενώ τα μέλη της ομοσπονδιακής και των επαρχιακών βουλών αναμένεται να αποδεχθούν εθελοντική μείωση αποδοχών κατά 25%. Πρόκειται για κίνηση πολιτικού συμβολισμού, αλλά και για έστω περιορισμένη δημοσιονομική ανακούφιση.
Ιστορική αύξηση τιμών καυσίμων και κίνδυνος νέου κύματος πληθωρισμού
Η πιο άμεση πίεση για τα νοικοκυριά προέρχεται από την τιμολογιακή έκρηξη στα καύσιμα. Η κυβέρνηση αύξησε τις τιμές βενζίνης και ντίζελ κατά 55 ρουπίες το λίτρο –περίπου 0,20 δολάρια ή 0,18 ευρώ– η μεγαλύτερη μονοήμερη αύξηση στην ιστορία της χώρας. Οι ουρές στα πρατήρια καυσίμων, που ήδη καταγράφονται στο Καράτσι και σε άλλες μεγάλες πόλεις, αντανακλούν την ανησυχία των πολιτών για περαιτέρω ανατιμήσεις και ελλείψεις.
Δεδομένου ότι το Πακιστάν εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών του αναγκών, ο πληθωρισμός είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου. Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει διαταράξει την παγκόσμια προσφορά ενέργειας, αυξάνοντας τις τιμές και επιβαρύνοντας δυσανάλογα τις εύθραυστες οικονομίες με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση.
Ο Σαρίφ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να «ελαχιστοποιήσει το βάρος για τους πολίτες», αν και παραδέχθηκε πως ο έλεγχος στις διεθνείς τιμές καυσίμων είναι περιορισμένος. Η επιτυχία των μέτρων θα κριθεί από το κατά πόσο θα συγκρατήσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα και τον πληθωρισμό, χωρίς να πυροδοτήσουν κοινωνική έκρηξη σε μια ήδη πολιτικά και οικονομικά εύθραυστη χώρα.
Σχόλιο 
: Το πακέτο μέτρων στο Πακιστάν δείχνει πώς ένας περιφερειακός πόλεμος, μέσω της ανόδου των τιμών ενέργειας, μετατρέπεται άμεσα σε εσωτερική κρίση για ευάλωτες οικονομίες. Η επιλογή να πληγούν πρώτα η εκπαίδευση και οι δημόσιες υπηρεσίες φανερώνει τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια, αλλά εγκυμονεί σοβαρό κοινωνικό κόστος. Για χώρες όπως η Ελλάδα, η εξέλιξη υπενθυμίζει την ανάγκη διαφοροποίησης ενεργειακών πηγών και ενίσχυσης στρατηγικών αποθεμάτων, καθώς οι δευτερογενείς επιπτώσεις μιας παρατεταμένης κρίσης στον Περσικό Κόλπο μπορεί να αποδειχθούν βαθύτερες από την άμεση αύξηση των τιμών στα πρατήρια.
#Πακιστάν #Ιράν #Πόλεμος #Πετρέλαιο #Οικονομία #Λιτότητα
