Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη των επιχειρήσεων κατά του Ιράν, η στρατηγική της διοίκησης του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να δοκιμάζεται σοβαρά, καθώς η σύγκρουση αποκτά χαρακτηριστικά παρατεταμένου πολέμου με διεθνείς και οικονομικές προεκτάσεις.
Αντί για μια γρήγορη και ελεγχόμενη επιχείρηση, το μέτωπο εξελίσσεται σε πολυπαραγοντική κρίση με αυξανόμενο κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το παγκόσμιο σύστημα.
Ενεργειακό σοκ: Το «μπλοκάρισμα» του Ορμούζ
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Η ενίσχυση της ιρανικής επιρροής στην περιοχή έχει οδηγήσει σε:
- περιορισμό της ναυσιπλοΐας
- διαταραχές στις ροές πετρελαίου και LNG
- άνοδο τιμών ενέργειας
Το αποτέλεσμα είναι άμεση μετακύλιση κόστους σε επιχειρήσεις και καταναλωτές, με τις αγορές να τιμολογούν πλέον σενάρια παρατεταμένης κρίσης.
Ρήγμα στο ΝΑΤΟ: Οι σύμμαχοι κρατούν αποστάσεις
Η σύγκρουση ανέδειξε και ένα δεύτερο, πιο στρατηγικό πρόβλημα: την αποδυνάμωση της συνοχής του ΝΑΤΟ.
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες:
- αρνήθηκαν ενεργή εμπλοκή
- εξέφρασαν επιφυλάξεις για τη στρατηγική των ΗΠΑ
- απέφυγαν συμμετοχή σε αποστολές ασφαλείας
Η στάση αυτή αποδίδεται σε:
- φόβο γενικευμένης σύρραξης
- έλλειψη εμπιστοσύνης στον σχεδιασμό της Ουάσιγκτον
Το αποτέλεσμα είναι διπλωματική φθορά για τις ΗΠΑ και περιορισμένη διεθνής στήριξη.
Στρατιωτικό μέτωπο: Ανθεκτικότητα Ιράν και κίνδυνος κλιμάκωσης
Παρά τα πλήγματα που αναφέρουν οι ΗΠΑ, το Ιράν διατηρεί επιχειρησιακή ικανότητα:
- συνεχείς επιθέσεις με drones και πυραύλους
- στόχευση ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο
- πίεση σε αμερικανικές βάσεις
Το βασικό ρίσκο πλέον δεν είναι η ένταση, αλλά η διάρκεια.
Η πιθανή αποστολή επιπλέον αμερικανικών δυνάμεων αυξάνει το σενάριο ενός πολέμου φθοράς (war of attrition) με υψηλό οικονομικό και πολιτικό κόστος.
Εσωτερικό μέτωπο: Πολιτική πίεση στον Τραμπ
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η πίεση προς τον Ντόναλντ Τραμπ εντείνεται:
- αυξήσεις τιμών καυσίμων
- φόβος νέας στρατιωτικής εμπλοκής
- πολιτική φθορά ενόψει εκλογών
Ακόμη και εντός του Ρεπουμπλικανικού κόμματος εμφανίζονται διαφοροποιήσεις, κάτι που μετατρέπει τον πόλεμο σε εσωτερικό πολιτικό ρίσκο.
Το βασικό πρόβλημα: Δεν υπάρχει exit strategy
Το μεγαλύτερο στρατηγικό κενό είναι σαφές:
Δεν υπάρχει ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου.
Παρά τις δηλώσεις περί «επιτυχίας», η Ουάσιγκτον δεν έχει παρουσιάσει:
- σχέδιο λήξης επιχειρήσεων
- πλαίσιο σταθεροποίησης της περιοχής
- μεταπολεμική στρατηγική
Αυτό δημιουργεί:
- αβεβαιότητα στους συμμάχους
- αστάθεια στις αγορές
- κενό αξιοπιστίας
SBC Analysis
Η αρχική υπόθεση της Ουάσιγκτον ήταν λάθος σε τρία επίπεδα:
- Υποτίμηση της ιρανικής αντοχής
- Υπερεκτίμηση της συμμαχικής στήριξης
- Αγνόηση του ενεργειακού αντίκτυπου
Το αποτέλεσμα είναι ένα conflict loop χωρίς καθαρό endgame.
SBC Σχόλιο
Δεν είναι θέμα αν ο πόλεμος «ξεφεύγει».
Έχει ήδη ξεφύγει από τον αρχικό σχεδιασμό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Πώς βγαίνεις από έναν πόλεμο που δεν σχεδιάστηκε για να τελειώσει;
