Οι ουκρανικές επιθέσεις σε λιμάνια, αγωγούς και δεξαμενόπλοια έχουν μπλοκάρει περίπου το 40% των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου. Η αναταραχή συμπίπτει με τις τιμές άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι, εντείνοντας τους φόβους για νέα ενεργειακή κρίση.
Σημαντική ανατροπή στους παγκόσμιους ενεργειακούς συσχετισμούς προκαλεί η δραστική μείωση των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου, μετά το μπαράζ ουκρανικών επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές. Σύμφωνα με υπολογισμούς που βασίζονται σε δεδομένα της αγοράς, έχει διακοπεί τουλάχιστον το 40% των εξαγωγών, δηλαδή περίπου 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, τη στιγμή που η τιμή του Brent έχει υπερβεί τα 100 δολάρια το βαρέλι λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και ειδικά του πολέμου στο Ιράν.
Στο στόχαστρο λιμάνια, αγωγοί και δεξαμενόπλοια
Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones κατά υποδομών εξαγωγής αργού και προϊόντων, πλήττοντας και τα τρία μεγάλα δυτικά ρωσικά λιμάνια: Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα, Πριμόρσκ και Ουστ-Λούγκα στη Βαλτική. Ο τερματικός του Νοβοροσίσκ, με θεωρητική δυναμικότητα έως 700.000 βαρέλια ημερησίως, λειτουργεί πλέον σημαντικά κάτω από τα κανονικά επίπεδα μετά από σφοδρό χτύπημα στις αρχές Μαρτίου.
Παράλληλα, ο αγωγός «Druzhba», που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο μέσω Ουκρανίας προς Ουγγαρία και Σλοβακία, έχει δεχθεί πλήγματα, προκαλώντας διπλωματικές πιέσεις από τις δύο αυτές χώρες προς το Κίεβο για άμεση αποκατάσταση των ροών. Στο θαλάσσιο μέτωπο, επανειλημμένες κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που συνδέονται με ρωσικά φορτία έχουν μπλοκάρει επιπλέον περίπου 300.000 βαρέλια ημερησίως από την Αρκτική, τα οποία φορτώνονται στο Μούρμανσκ.
Το Κίεβο δηλώνει απερίφραστα ότι στόχος του είναι να περιορίσει τα έσοδα της Μόσχας από υδρογονάνθρακες, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο ένα τέταρτο των δημοσιονομικών εσόδων της Ρωσίας, ώστε να υπονομεύσει τη χρηματοδότηση της πολεμικής μηχανής. Η Μόσχα, από την πλευρά της, χαρακτηρίζει τις επιθέσεις «τρομοκρατικές ενέργειες» και ενισχύει τα μέτρα ασφαλείας σε όλη την επικράτεια.
Ανακατεύθυνση ροών προς Ασία, στενά περιθώρια για την αγορά
Η Ρωσία επιχειρεί να αντισταθμίσει τις απώλειες από τις θαλάσσιες εξαγωγές προς Ευρώπη και άλλες αγορές, αυξάνοντας τη βαρύτητα των ασιατικών διαδρομών. Οι ροές μέσω αγωγών προς την Κίνα συνεχίζονται απρόσκοπτα, συμπεριλαμβανομένων των γραμμών Σκοβορόντινο–Μοχέ και Ατάσου–Αλασάνκου, ενώ διατηρούνται και οι θαλάσσιες εξαγωγές μείγματος ESPO από το λιμάνι Κοζμίνο στον Ειρηνικό. Συνολικά, οι τρεις αυτές διαδρομές αντιπροσωπεύουν περίπου 1,9 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Προστίθενται ακόμη περίπου 250.000 βαρέλια ημερησίως από τα έργα στο νησί Σαχαλίν στο ρωσικό Άπω Ανατολικό, καθώς και περί τα 300.000 βαρέλια ημερησίως που κατευθύνονται σε διυλιστήρια της Λευκορωσίας. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι οι εναλλακτικές διαδρομές έχουν περιορισμένη χωρητικότητα και δεν μπορούν εύκολα να απορροφήσουν τις απώλειες από τα δυτικά λιμάνια και την Αρκτική.
Η συνδυαστική επίδραση των ουκρανικών επιθέσεων στις ρωσικές υποδομές και της γεωπολιτικής έντασης στον Περσικό Κόλπο δημιουργεί ένα σπάνιο «διπλό σοκ» προσφοράς, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και των αναδυόμενων οικονομιών που εξαρτώνται από το εισαγόμενο πετρέλαιο. Σε αυτό το περιβάλλον, η μεταβλητότητα στις τιμές και ο κίνδυνος δευτερογενών επιπτώσεων στον πληθωρισμό παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένοι.
Σχόλιο 
: Η στοχευμένη φθορά της ρωσικής πετρελαϊκής μηχανής αναδεικνύει πόσο εύθραυστη έχει γίνει η παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία: λίγες καίριες επιθέσεις σε υποδομές αρκούν για να αφαιρέσουν εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την αγορά και να πυροδοτήσουν νέο κύμα ακρίβειας, με την Ευρώπη να παραμένει ο αδύναμος κρίκος ανάμεσα στην ανάγκη για ασφάλεια εφοδιασμού και την πίεση για κυρώσεις.
#Ρωσία #Ουκρανία #πετρέλαιο #ενέργεια #αγορές
