Η Μόσχα κλιμακώνει τη ρητορική της για την κρίση στο Ιράν, επιρρίπτοντας ευθύνη στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την αποτυχία της διπλωματίας. Οι δηλώσεις Ζαχάροβα εντάσσονται στον ευρύτερο γεωπολιτικό ανταγωνισμό με ΗΠΑ και ΕΕ.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, κατηγορώντας τες ότι «ρίχνουν λάδι στη φωτιά» πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν και ότι βρίσκονται «στο ίδιο σκάφος με τους επιτιθέμενους» κατά της Τεχεράνης. Με τον τρόπο αυτό η Μόσχα επιχειρεί να μετατοπίσει μέρος της διεθνούς ευθύνης για την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι κατηγορίες για τον ρόλο της Ευρώπης
Η Ζαχάροβα απέρριψε τις πρόσφατες δηλώσεις Ευρωπαίων ηγετών ότι η εν εξελίξει σύγκρουση «δεν είναι δικός τους πόλεμος», χαρακτηρίζοντάς τες «χονδροειδή διαστρέβλωση των γεγονότων» και απόπειρα αποποίησης ευθυνών για την κλιμάκωση στην περιοχή. Σύμφωνα με την ίδια, στην περίοδο που προηγήθηκε της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν, ήταν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που «παρεμπόδισαν την αναζήτηση διπλωματικών λύσεων».
Κρίσιμο σημείο στις αιτιάσεις της Μόσχας αποτελεί η ενεργοποίηση από ευρωπαϊκές χώρες του μηχανισμού «snapback», ο οποίος οδήγησε στην επαναφορά κυρώσεων του ΟΗΕ σε βάρος του Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η Ρωσία παρουσιάζει αυτή την κίνηση ως κομβικό βήμα αποδόμησης της διπλωματικής αρχιτεκτονικής γύρω από την Τεχεράνη και ως παράγοντα που περιόρισε τα περιθώρια αποκλιμάκωσης.
Γεωπολιτικά μηνύματα και ευρωπαϊκά διλήμματα
Οι δηλώσεις Ζαχάροβα εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική της Μόσχας να εμφανιστεί ως αντίβαρο στη δυτική πολιτική στη Μέση Ανατολή, επενδύοντας στη ρητορική περί «μονομερών κυρώσεων» και «διπλών στάνταρ» της Δύσης. Παράλληλα, επιχειρεί να οξύνει τις εσωτερικές αντιφάσεις της Ευρώπης, όπου συνυπάρχουν χώρες που στηρίζουν σθεναρά την αμερικανική γραμμή και άλλες που ανησυχούν για περαιτέρω αποσταθεροποίηση και μεταναστευτικές ροές.
Για την ΕΕ, η κριτική της Ρωσίας αναδεικνύει το στρατηγικό δίλημμα ανάμεσα στην ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ και στη διατήρηση περιθωρίων αυτόνομης διπλωματικής παρέμβασης στη Μέση Ανατολή. Η εμπλοκή της στο ιρανικό πυρηνικό ζήτημα, μέσω κυρώσεων αλλά και προηγούμενων προσπαθειών διαλόγου, καθιστά δύσκολη την εικόνα του «ουδέτερου παρατηρητή» που επιχειρούν να προβάλουν ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Σχόλιο 
: Η Μόσχα αξιοποιεί την ιρανική κρίση για να πλήξει την αξιοπιστία της ΕΕ ως αυτόνομου γεωπολιτικού παίκτη, παρουσιάζοντάς την ως συμπληρωματικό βραχίονα της αμερικανικής στρατηγικής. Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, το διακύβευμα δεν είναι μόνο η Μέση Ανατολή, αλλά και η ικανότητά τους να διαμορφώνουν συνεκτική εξωτερική πολιτική χωρίς να εγκλωβίζονται μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
#Ρωσία #ΕΕ #Ιράν #Διπλωματία #Κυρώσεις
