Το Υπουργείο Υποδομών κλείνει εκκρεμότητες ετών στις αναθεωρήσεις τιμών δημοσίων έργων, μετατρέποντας τους προσωρινούς συντελεστές σε οριστικούς. Παράλληλα, αναμορφώνει πρότυπες προτάσεις, Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και μισθολογικές εκκρεμότητες στην Ελληνικό Μετρό.
Μια κρίσιμη θεσμική παρέμβαση για τη σταθερότητα των δημοσίων έργων φέρνει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με τον Χρήστο Δήμα να υπερασπίζεται στη Βουλή τη ρύθμιση που οριστικοποιεί τους προσωρινούς συντελεστές αναθεώρησης τιμών. Η παρέμβαση εντάσσεται στο νομοσχέδιο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών» και, όπως τόνισε ο υπουργός, «εξασφαλίζει λειτουργική συνέχεια των έργων και δίκαιη αντιμετώπιση όλων των συμβάσεων».
Αναθεώρηση τιμών και προστασία των δημοσίων έργων
Ο Χρήστος Δήμας υπενθύμισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία από τον Φεβρουάριο του 2022 προκάλεσε εκρηκτική άνοδο στο κόστος βασικών υλικών –χάλυβα, ασφαλτικών, PVC, χαλκού, αδρανών, ενέργειας– διαταράσσοντας βαθιά τον κατασκευαστικό κλάδο. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι συνηθισμένες διαδικασίες συλλογής τιμολογιακών δεδομένων δεν επέτρεπαν γρήγορη έκδοση οριστικών συντελεστών αναθεώρησης, οδηγώντας στην υιοθέτηση προσωρινών συντελεστών ώστε να διατηρηθεί η οικονομική ισορροπία των συμβάσεων.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών, με βάση στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ, Γενικής Γραμματείας Υποδομών και διεθνών δεικτών, έδειξε ότι οι αυξήσεις δεν ήταν παροδικές αλλά διαρθρωτικές. Έτσι, οι προσωρινοί συντελεστές στην πράξη αποτύπωναν τη νέα μόνιμη πραγματικότητα κόστους. Με το άρθρο 113, οι συντελεστές που είχαν καθοριστεί με υπουργικές αποφάσεις καθίστανται οριστικοί από την έκδοσή τους, αίροντας μια παρατεταμένη εκκρεμότητα που δημιουργούσε ανασφάλεια δικαίου, δυσχέρεια στον οικονομικό προγραμματισμό και συγκρούσεις μεταξύ υπηρεσιών και αναδόχων.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ρύθμιση αποτρέπει εγκατάλειψη έργων και ανάγκη συνεχών διορθωτικών παρεμβάσεων, ευθυγραμμίζοντας την αποζημίωση των αναδόχων με το πραγματικό κόστος εκτέλεσης. Παράλληλα λειτουργεί ως μεταβατικός μηχανισμός έως την πλήρη εφαρμογή ενιαίου συστήματος τεχνικών προδιαγραφών και τιμολόγησης, το οποίο θα αξιοποιεί την τεχνολογία για αυτοματοποιημένη και τεκμηριωμένη αναθεώρηση τιμών.
Ενεργοποίηση πρότυπων προτάσεων και ενίσχυση Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας
Κεντρική θέση στο νομοσχέδιο καταλαμβάνει και η αναμόρφωση του θεσμού των πρότυπων προτάσεων για έργα παραχώρησης και ΣΔΙΤ. Με το άρθρο 99 καταργείται ο στενός χρονικός περιορισμός (πρώτο δεκαπενθήμερο κάθε τριμήνου) και επιτρέπεται υποβολή οποτεδήποτε, δίνοντας στους οικονομικούς φορείς ευελιξία και καθιστώντας τον θεσμό πραγματικά αξιοποιήσιμο.
Το άρθρο 101 καταργεί τον κανόνα «όποιος έρθει πρώτος εξετάζεται πρώτος», μεταφέροντας στην Επιτροπή την ευθύνη ιεράρχησης των προτάσεων με βάση τις ανάγκες της συγκυρίας. Ορίζεται επίσης κατώτατο όριο για τα έξοδα προετοιμασίας, ώστε να κινούνται σε εύλογα επίπεδα, ενώ εξομοιώνονται οι διαγωνιστικές διαδικασίες μετά από έγκριση πρότυπης πρότασης με τις λοιπές δημόσιες συμβάσεις, ενισχύοντας διαφάνεια και ταχύτητα.
Σε ό,τι αφορά την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, το άρθρο 102 αποσαφηνίζει κρίσιμες αρμοδιότητες: αδειοδότηση ελικοδρομίων και πολιτικών αεροδρομίων, εκπόνηση και έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ασφαλείας από έκνομες ενέργειες και του Εθνικού Προγράμματος Αεροπορικής Ασφάλειας. Παράλληλα ρυθμίζονται θέματα παραίτησης, αναπλήρωσης και ασυμβιβάστων διοικητή και Εκτελεστικού Συμβουλίου, ενώ η Αρχή υποκαθιστά πλήρως την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ως Εθνική Εποπτική Αρχή Αεροναυτιλίας.
Μισθολογικές διαφορές στην Ελληνικό Μετρό και θεσμική σταθερότητα
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για την Ελληνικό Μετρό ΑΕ, όπου το νομοσχέδιο κλείνει οριστικά το ζήτημα μισθολογικών διαφορών εργαζομένων και μελών Δ.Σ. μετά την ένταξή τους στο ενιαίο μισθολόγιο. Ρητά ορίζεται ότι διαφορές στις παροχές από 1.1.2010 δεν καταλογίζονται και δεν αναζητούνται, αποτρέποντας οικονομικές αξιώσεις εις βάρος προσωπικού και ενισχύοντας την ασφάλεια δικαίου.
Ο Χρήστος Δήμας παρουσίασε συνολικά το νομοσχέδιο ως ένα «σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο» που προτάσσει αξιοπιστία, θεσμική σαφήνεια και λογοδοσία, διασφαλίζοντας σταθερότητα και ομαλή λειτουργία για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στις μεταφορές και τις υποδομές.
Σχόλιο 
: Η οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης αποτυπώνει μια ρεαλιστική παραδοχή: το κόστος κατασκευών έχει μετακινηθεί μόνιμα σε υψηλότερο επίπεδο. Πολιτικά, η κυβέρνηση επιδιώκει να κλείσει μια εστία δικαστικών και συμβατικών συγκρούσεων με τον κατασκευαστικό κλάδο, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη υλοποίηση έργων που συνδέονται με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Το αντάλλαγμα είναι μεγαλύτερη δημοσιονομική πίεση σε μελλοντικές πιστώσεις έργων, αλλά σε ένα περιβάλλον πληθωριστικών πιέσεων και διεθνούς αβεβαιότητας, η ασφάλεια δικαίου και η αποφυγή «παγώματος» κρίσιμων υποδομών κρίνονται πολιτικά πιο πολύτιμες.
#dimosiaErga #anatheorisi #Ypodomes #Dimas #SDIT
