Ο Γιάννης Στουρνάρας βλέπει νέο σοκ προσφοράς από τη σύρραξη στο Ιράν και ζητά μέγιστη ευελιξία από την ΕΚΤ. Την ίδια ώρα αναδεικνύει τον οικονομικό αλφαβητισμό ως κρίσιμο εργαλείο για την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής.
Έντονο μήνυμα εγρήγορσης προς τη Φρανκφούρτη και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στέλνει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, με συνέντευξή του στο Reuters, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν προστίθεται σε μια ήδη εύθραυστη οικονομική συγκυρία για την Ευρωζώνη.
Νέο σοκ προσφοράς και κίνδυνος επανεκκίνησης του πληθωρισμού
Ο κ. Στουρνάρας χαρακτηρίζει τη σύρραξη στο Ιράν «νέο σοβαρό σοκ στην πλευρά της προσφοράς» για την ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία δεν έχει ακόμη απορροφήσει πλήρως το ενεργειακό σοκ από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 ούτε τις επιπτώσεις από τους περσινούς εμπορικούς δασμούς των ΗΠΑ. Η νέα κρίση, σημειώνει, απειλεί να εκτινάξει εκ νέου το κόστος ενέργειας και να διαταράξει κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες, ιδίως στα χημικά προϊόντα.
Η πορεία του πληθωρισμού, σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, θα εξαρτηθεί καθοριστικά από τη διάρκεια και την ένταση των πολεμικών επιχειρήσεων. «Αν οι διαπραγματεύσεις ξεκινήσουν αύριο, θα υπάρξει αποκλιμάκωση. Αν η σύρραξη συνεχιστεί, θα υπάρξουν ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό. Δεν αποκλείω τίποτα», υπογραμμίζει, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης των τιμών σε μια περίοδο που η ΕΚΤ προσπαθεί να σταθεροποιήσει τις προσδοκίες.
Η αβεβαιότητα ενισχύεται από τις αντιφατικές πολιτικές δηλώσεις. Παρότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εκτιμά ότι ο πόλεμος «δεν θα κρατήσει χρόνια», η στάση της Ουάσινγκτον και οι διακυμάνσεις στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ δημιουργούν φόβους για μια σύγκρουση ανοιχτής διάρκειας, με σημαντικό κόστος για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη.
«Wait and see» από την ΕΚΤ και η ανάγκη για ευελιξία
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Στουρνάρας ζητά από την ΕΚΤ να διατηρήσει όλες τις επιλογές ανοιχτές. Υποστηρίζει μια στάση «wait and see», τονίζοντας ότι δεν πρέπει να υπάρξουν βεβιασμένες αλλαγές στη νομισματική πολιτική προτού αποσαφηνιστεί η έκταση του σοκ. Ταυτόχρονα, όμως, επιμένει στην ανάγκη ευελιξίας: η ΕΚΤ οφείλει να είναι έτοιμη να προσαρμόσει γρήγορα τα εργαλεία της, τόσο αν ο πληθωρισμός αναζωπυρωθεί όσο και αν η ανάπτυξη επιβραδυνθεί περισσότερο από το αναμενόμενο.
Για την Ελλάδα, η νέα γεωπολιτική ένταση σημαίνει αυξημένο ρίσκο μέσω των τιμών ενέργειας και των μεταφορικών, σε μια οικονομία που παραμένει ενεργοβόρα και με περιορισμένα περιθώρια δημοσιονομικών αντισταθμιστικών μέτρων. Οι τοποθετήσεις Στουρνάρα λειτουργούν έτσι και ως έμμεση προειδοποίηση προς την Αθήνα για σύνεση στις προσδοκίες ανάπτυξης και εσόδων.
Οικονομικός αλφαβητισμός, έμφυλο χάσμα και αξιοπιστία πολιτικής
Παράλληλα, σε παρέμβασή του σε εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, με τη συμμετοχή της προέδρου της ΕΚΤ, του προέδρου της Bundesbank και εκπροσώπων του Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικής Εκπαίδευσης του Mannheim, ο κ. Στουρνάρας ανέδειξε τον οικονομικό αλφαβητισμό ως κρίσιμο παράγοντα για την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής.
«Ο περιορισμός του έμφυλου χάσματος στον οικονομικό αλφαβητισμό δεν είναι εθνικό ζήτημα, είναι ζήτημα για ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ», τόνισε, εξηγώντας ότι όσο περισσότερο οι πολίτες κατανοούν τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται ο πληθωρισμός και λειτουργεί η νομισματική πολιτική, τόσο πιο ορθολογικές είναι οι αποφάσεις τους για αποταμίευση και επενδύσεις και τόσο μεγαλύτερη η αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών.
Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε και την ελληνική εθνική στρατηγική για τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό, υπό το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όπου η Τράπεζα της Ελλάδος, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα συνεργάζονται σε έναν κοινό «οδικό χάρτη» δράσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πρότασή του για τη δημιουργία δείκτη που θα καταγράφει τη διαφορά ανάμεσα στον επίσημο πληθωρισμό και στις αντιλήψεις διαφορετικών κοινωνικών ομάδων. Όπως εξήγησε, έρευνες καταναλωτών δείχνουν ότι ο «πληθωρισμός των φτωχών» και οι προσδοκίες τους είναι συστηματικά υψηλότερες από τις προβλέψεις των αρχών. Η συρρίκνωση αυτού του χάσματος αντίληψης θα αποτελούσε, κατά τον ίδιο, μετρήσιμο δείκτη επιτυχίας των πολιτικών οικονομικής εκπαίδευσης.
Σχόλιο 
: Ο Στουρνάρας επιχειρεί διπλή παρέμβαση: αφενός προειδοποιεί ότι ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να ανατρέψει τη δύσκολα κερδισμένη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, αφετέρου υπενθυμίζει πως χωρίς ενημερωμένους πολίτες, καμία νομισματική στρατηγική δεν μπορεί να είναι πραγματικά αποτελεσματική. Η ΕΚΤ καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα σε γεωπολιτικά σοκ και κοινωνικές προσδοκίες, με την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της ευαλωτότητας.
#Στουρνάρας #ΕΚΤ #πληθωρισμός #Ιράν #Ευρωζώνη #οικονομικόςΑλφαβητισμός
