Στα 866 ευρώ διαμορφώθηκε η μέση κύρια σύνταξη τον Φεβρουάριο, με τις συντάξεις του Δημοσίου να φτάνουν τα 1.331 ευρώ. Τα στοιχεία του «ΗΛΙΟΣ» αποκαλύπτουν διαρθρωτικό χάσμα και προδιαγράφουν νέα γενιά χαμηλοσυνταξιούχων.
Η εικόνα του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος τον Φεβρουάριο, όπως αποτυπώνεται από το Ενιαίο Σύστημα Ελέγχου και Πληρωμών Συντάξεων «ΗΛΙΟΣ», επιβεβαιώνει τη σταδιακή διαμόρφωση μιας νέας γενιάς χαμηλοσυνταξιούχων και ταυτόχρονα αναδεικνύει το επίμονο χάσμα μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.
Η μέση σύνταξη γήρατος διαμορφώθηκε στα 866 ευρώ, η μέση επικουρική στα 196 ευρώ και το μέσο μέρισμα στα 114 ευρώ. Έξι στις δέκα κύριες συντάξεις κινούνται στο εύρος 500–1.000 ευρώ, ενώ μόλις το 42,69% ξεπερνά τα 1.000 ευρώ.
Η «κληρονομιά» των μνημονιακών μισθών και του νόμου Κατρούγκαλου
Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης προειδοποιούν ότι η δραστική μείωση των συντάξιμων ποσών θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια, καθώς «ωριμάζει» ο νόμος Κατρούγκαλου και ενσωματώνεται πλήρως η επίδραση της δεκαετούς περιόδου χαμηλών μισθών.
Ο θεσμός της ανταποδοτικής σύνταξης, που υπολογίζεται πλέον με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου, λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής των απωλειών για όσους εργάστηκαν με μειωμένους μισθούς, part time ή ευέλικτες μορφές απασχόλησης. Για τις νέες κύριες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα, ο μέσος όρος εκτιμάται ότι θα κινείται στα 700–800 ευρώ. Ήδη, τον Φεβρουάριο, η μέση σύνταξη του πρώην ΙΚΑ ήταν 780,59 ευρώ.
Αντίστοιχα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες υπονομεύουν οι ίδιοι τις μελλοντικές τους παροχές, καθώς 9 στους 10 επιλέγουν τη χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, πληρώνοντας το ελάχιστο ασφάλιστρο. Η βραχυπρόθεσμη ελάφρυνση στο ταμειακό βάρος μεταφράζεται σε σημαντικά χαμηλότερες συντάξεις στο μέλλον.
Το προνόμιο του Δημοσίου και το παγωμένο ιδιωτικό εισόδημα
Στον αντίποδα, οι δημόσιοι υπάλληλοι εμφανίζουν σαφώς ευνοϊκότερη εικόνα. Η μέση σύνταξη τους τον Φεβρουάριο ανήλθε σε 1.331,81 ευρώ, δηλαδή περίπου 551 ευρώ υψηλότερη από εκείνη των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Το συνταξιοδοτικό αυτό χάσμα «συντηρείται» κυρίως από τις υψηλότερες αποδοχές στο Δημόσιο και τις μισθολογικές ωριμάνσεις που αυξάνουν αυτόματα τους μισθούς ανά διετία.
Ακόμη και όταν οι τελικές αποδοχές ιδιωτικού και Δημοσίου συγκλίνουν, η ανταποδοτική σύνταξη στο Δημόσιο παραμένει υψηλότερη, ακριβώς λόγω αυτών των ωριμάνσεων. Στον ιδιωτικό τομέα, τον ρόλο αυτό είχαν οι τριετίες, οι οποίες «πάγωσαν» από το 2012 έως το 2024, συμπιέζοντας τα συντάξιμα ποσά μιας ολόκληρης γενιάς εργαζομένων.
Δημογραφική εικόνα και δημοσιονομικό βάρος
Τα στοιχεία του «ΗΛΙΟΣ» φωτίζουν και τη δημογραφική διάσταση. Το 27,64% των συνταξιούχων είναι άνω των 81 ετών, το 36,47% μεταξύ 71–80 ετών και το 33% μεταξύ 51–70 ετών, με τους 61–70 ετών να λαμβάνουν τις υψηλότερες συντάξεις. Μόλις 1,41% είναι κάτω των 25 ετών, κυρίως λόγω ειδικών καθεστώτων.
Τον Φεβρουάριο καταβλήθηκαν συνολικά 4.736.952 συντάξεις (2.893.675 κύριες, 1.399.102 επικουρικές και 444.175 μερίσματα). Η μηνιαία δαπάνη ανήλθε σε 2.832.740.488,11 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων φόρων, κρατήσεων υπέρ υγείας και ΑΚΑΓΕ. Παράλληλα, καταβλήθηκαν αναδρομικά σε νέους συνταξιούχους με οριστικές, τροποποιητικές και προσωρινές αποφάσεις, με συνολική επιβάρυνση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Το μείγμα χαμηλών μελλοντικών συντάξεων, έντονου δημοσιονομικού κόστους και γηράσκοντος πληθυσμού καθιστά επιτακτική μια πιο στοχευμένη πολιτική για μισθούς, εισφορές και συμπληρωματικά σχήματα ασφάλισης, αν η χώρα θέλει να αποφύγει τη μονιμοποίηση της φτώχειας στην τρίτη ηλικία.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία «ΗΛΙΟΣ» δεν είναι απλώς μια στατική αποτύπωση, αλλά προειδοποίηση για το μέλλον: η Ελλάδα κινδυνεύει να παγιώσει ένα διπλό σύστημα, με προνομιούχους συνταξιούχους του Δημοσίου και μια μεγάλη μάζα χαμηλοσυνταξιούχων από τον ιδιωτικό τομέα, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες. Χωρίς ουσιαστική άνοδο μισθών, επανεξέταση των ασφαλιστικών κλάσεων και ενίσχυση της συμπληρωματικής αποταμίευσης, το συνταξιοδοτικό θα εξελιχθεί σε μηχανισμό αναπαραγωγής ανισοτήτων και όχι κοινωνικής προστασίας.
#συντάξεις #ΕΦΚΑ #Δημόσιο #ασφαλιστικό
