Το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις οικονομίες λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα ζητά από τις κυβερνήσεις να προετοιμαστούν για «απίθανα» αλλά δυνητικά καταστροφικά σενάρια.
Η απότομη κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας επαναφέρουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο ενός νέου, παρατεταμένου παγκόσμιου σοκ. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, δια στόματος της γενικής διευθύντριάς του Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, απευθύνει σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις: «Σκεφτείτε το απίθανο και προετοιμαστείτε γι’ αυτό».
Ενεργειακή ασφυξία και αγορές σε επιφυλακή
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ έρχεται αμέσως μετά το ράλι του πετρελαίου, με τις τιμές να φθάνουν κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι πριν περιορίσουν μέρος των κερδών. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη πίεση στις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας έχουν ήδη οδηγήσει σε περιορισμό της παραγωγής από χώρες-κλειδιά, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Ιράκ, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίζουν λόγω του ουσιαστικού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Η Γκεοργκίεβα αποκάλυψε ότι η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και εμπορίου LNG– έχει μειωθεί κατά 90%. Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα οξείες για την Ασία: σχεδόν το μισό των εισαγωγών πετρελαίου της περιοχής και το ένα τέταρτο των εισαγωγών LNG περνούν από εκεί, ενώ για την Ιαπωνία το συγκεκριμένο πέρασμα αντιστοιχεί σε περίπου 60% των εισαγωγών πετρελαίου και 11% του LNG.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει τον αντίκτυπο των βραχυπρόθεσμων αυξήσεων στις τιμές του πετρελαίου, χαρακτηρίζοντάς τες «πολύ μικρό τίμημα» και εκτιμώντας ότι θα αποκλιμακωθούν μόλις «εξουδετερωθεί η απειλή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος».
Κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού και «μαξιλάρια» πολιτικής
Το ΔΝΤ επιχειρεί να ποσοτικοποιήσει το σοκ: μια διατηρημένη αύξηση 10% στις τιμές της ενέργειας για έναν χρόνο εκτιμάται ότι θα αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 40 μονάδες βάσης και θα επιβραδύνει την ανάπτυξη. Περισσότερες λεπτομέρειες θα δοθούν στην επερχόμενη Έκθεση Παγκόσμιας Οικονομίας τον Απρίλιο, ωστόσο το μήνυμα είναι ήδη σαφές: οι κυβερνήσεις πρέπει να εξασφαλίσουν επαρκή δημοσιονομικά και θεσμικά «μαξιλάρια».
Η Γκεοργκίεβα καλεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να επενδύσουν σε ισχυρούς θεσμούς και δομές που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την ανάπτυξη με ηγετικό ρόλο του ιδιωτικού τομέα. Παράλληλα, τους προτρέπει να αξιοποιήσουν τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για την αντιμετώπιση των άμεσων σοκ, με ρητή όμως δέσμευση αναπλήρωσης των αποθεμάτων στη συνέχεια.
Η Ιαπωνία αναδεικνύεται σε χαρακτηριστική περίπτωση ευαλωτότητας: ο συνδυασμός της εκτίναξης του κόστους ενέργειας και της αδυναμίας του γεν δημιουργεί κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, πιέζοντας την κυβέρνηση προς αύξηση δημοσιονομικών δαπανών και περιπλέκοντας τις προσπάθειες της κεντρικής τράπεζας να ομαλοποιήσει τη νομισματική πολιτική.
Το κεντρικό μήνυμα του ΔΝΤ είναι ότι, ακόμη και μετά τη λήξη της τρέχουσας σύγκρουσης, νέα, απρόβλεπτα σοκ είναι πιθανό να εμφανιστούν. Σε έναν κόσμο διαρκούς αβεβαιότητας, η ανθεκτικότητα δεν είναι πλέον πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση οικονομικής επιβίωσης.
Σχόλιο 
: Το μήνυμα της Γκεοργκίεβα ξεπερνά την τρέχουσα κρίση: ουσιαστικά καλεί τις κυβερνήσεις να μεταβούν από τη διαχείριση έκτακτης ανάγκης σε μια μόνιμη αρχιτεκτονική ανθεκτικότητας. Για χώρες με υψηλό ενεργειακό κόστος και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, η προσαρμογή αυτή θα κρίνει όχι μόνο την αντοχή στην παρούσα αναταραχή, αλλά και τη θέση τους στον νέο γεωοικονομικό χάρτη.
#ΔΝΤ #Γκεοργκίεβα #ΜέσηΑνατολή #Πετρέλαιο #Ενέργεια #Πληθωρισμός
