Δεύτερο choke point σε κρίση μετά το Ορμούζ – Σήμα συναγερμού από τον διεθνή ναυτικό συνασπισμό
Η κρίση στη Μέση Ανατολή περνά σε νέα φάση, καθώς η απειλή των Χούθι να κλείσουν τα Στενά του Bab el-Mandeb επαναφέρει στο προσκήνιο έναν ακόμη στρατηγικό κόμβο της παγκόσμιας ναυτιλίας. Ο διεθνής ναυτικός συνασπισμός Combined Maritime Forces προειδοποιεί ότι οι τελευταίες δηλώσεις της οργάνωσης ενδέχεται να δημιουργήσουν «αυξημένο κίνδυνο» για την εμπορική ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Το Bab el-Mandeb αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως, συνδέοντας την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και κατ’ επέκταση τη Διώρυγα του Σουέζ με τον Ινδικό Ωκεανό. Οποιαδήποτε διαταραχή στη συγκεκριμένη δίοδο έχει άμεσες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο, στις ροές ενέργειας και φυσικά στη ναυτιλιακή αγορά.
Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Η απειλή αυτή έρχεται τη στιγμή που μεγάλο μέρος του εμπορικού στόλου αποφεύγει ήδη τα Στενά του Ορμούζ λόγω της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν. Αν το Bab el-Mandeb μετατραπεί και αυτό σε ζώνη υψηλού ρίσκου, τότε η παγκόσμια ναυτιλία βρίσκεται μπροστά σε ένα σενάριο διπλού choke point, κάτι που δεν έχει καταγραφεί σε αυτή την ένταση τα τελευταία χρόνια.
Ο συνασπισμός διατηρεί επίσημα το επίπεδο απειλής για την ακτογραμμή της Υεμένης σε «moderate», ωστόσο η γλώσσα των τελευταίων ανακοινώσεων είναι σαφώς πιο επιθετική. Η ουσία είναι ότι οι Χούθι δεν περιορίζονται πλέον σε στοχευμένες επιθέσεις, αλλά περνούν σε στρατηγική απειλής αποκλεισμού, επιχειρώντας να επηρεάσουν συνολικά τη ροή της ναυτιλίας.
Αυτό αλλάζει πλήρως τη δυναμική της αγοράς. Μέχρι τώρα, οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα οδηγούσαν σε επιλεκτικές αποκλίσεις δρομολογίων. Αν όμως υλοποιηθεί η απειλή αποκλεισμού, τότε το rerouting μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας γίνεται σχεδόν μονόδρομος για μεγάλο μέρος του στόλου.
Οι συνέπειες είναι άμεσες και μετρήσιμες. Η παράκαμψη της Αφρικής αυξάνει τη διάρκεια των ταξιδιών κατά 10 έως 15 ημέρες, ανεβάζει το κόστος καυσίμων και περιορίζει τη διαθέσιμη χωρητικότητα στην αγορά. Αυτό μεταφράζεται σε ανοδική πίεση στα ναύλα, ιδιαίτερα για δεξαμενόπλοια και containerships, ενώ ενισχύει και την αβεβαιότητα στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Το ενεργειακό σκέλος είναι εξίσου κρίσιμο. Το Bab el-Mandeb αποτελεί βασική δίοδο για μεταφορά πετρελαίου και LNG από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη. Αν η διέλευση καταστεί επισφαλής, οι τιμές ενέργειας θα δεχθούν νέα ανοδική πίεση, εντείνοντας το ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον λόγω της κρίσης στο Ορμούζ.
Παράλληλα, το ασφαλιστικό κόστος για τη ναυτιλία αυξάνεται. Τα war risk premiums βρίσκονται ήδη σε ανοδική τροχιά και μια ενδεχόμενη κλιμάκωση στο Bab el-Mandeb θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των ασφαλίστρων, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τα λειτουργικά κόστη των πλοιοκτητών.
Η μεγάλη εικόνα είναι ξεκάθαρη. Η παγκόσμια ναυτιλία δεν αντιμετωπίζει πλέον ένα μεμονωμένο γεωπολιτικό ρίσκο, αλλά ένα πλέγμα κρίσεων που επηρεάζουν ταυτόχρονα πολλαπλά κρίσιμα σημεία του παγκόσμιου εμπορίου. Ο συνδυασμός Ορμούζ και Bab el-Mandeb δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας, όπου οι αποφάσεις routing, ασφάλισης και διαχείρισης στόλου γίνονται όλο και πιο σύνθετες.
SBC Analysis
Αν κλείσει το Bab el-Mandeb, δεν μιλάμε για άλλη μία κρίση. Μιλάμε για disruption στο βασικό pipeline του παγκόσμιου εμπορίου. Η αγορά μπορεί να αντέξει ένα choke point. Δύο ταυτόχρονα σημαίνουν εκρηκτικό συνδυασμό για ναύλα, ενέργεια και πληθωρισμό. Το ρίσκο δεν είναι θεωρητικό. Είναι ήδη τιμολογημένο.
