Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron προειδοποιεί ότι οι επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν στην παγκόσμια αγορά ενέργειας ξεπερνούν εκείνες του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας. Η αποκατάσταση των εφοδιαστικών αλυσίδων μετά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα είναι αργή και δύσκολη.
Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν και οι επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα στον Περσικό Κόλπο έχουν προκαλέσει σοβαρότερη διαταραχή στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου από εκείνη του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Chevron, Μάικ Γουερθ. Μιλώντας στο συνέδριο CERAWeek by S&P Global στο Χιούστον, ο επικεφαλής της αμερικανικής πετρελαϊκής περιέγραψε μια αγορά όπου σημαντικοί όγκοι πετρελαίου και αερίου έχουν πρακτικά «εξαφανιστεί» από την προσφορά.
Ο στρατηγικός ρόλος των Στενών του Ορμούζ
Ο Γουερθ υπογράμμισε ότι τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, αποτελούν σήμερα κρίσιμο «λαιμό μπουκαλιού». «Έχουμε πολύ πετρέλαιο και φυσικό αέριο που δεν ρέει πλέον στην αγορά», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι ακόμη και αν τα Στενά ανοίξουν πλήρως, η επαναφορά της ομαλής ροής δεν θα είναι άμεση.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον όγκο, αλλά και τη «ποιότητα» της προσφοράς: τα αποθέματα πρέπει να αναπληρωθούν με τα κατάλληλα είδη αργού και τα σωστά διυλισμένα προϊόντα, από ντίζελ μέχρι καύσιμα αεροσκαφών. Η παύση ροών από τη Μέση Ανατολή έχει ήδη οδηγήσει ασιατικές χώρες σε ελλείψεις σε ντίζελ και jet fuel, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές και αυξάνοντας το κόστος μεταφορών και βιομηχανικής παραγωγής.
Μεγαλύτερο σοκ από τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας
Κατά τον επικεφαλής της Chevron, οι επιθέσεις του Ιράν σε τάνκερ και οι ευρύτερες καταστροφές στη Μέση Ανατολή έχουν πλήξει τις ενεργειακές αγορές πιο βαθιά από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η διαφορά, όπως προκύπτει από τα λεγόμενά του, είναι ότι η σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας οδήγησε κυρίως σε γεωπολιτική αναδιάταξη ροών (ανακατεύθυνση ρωσικού πετρελαίου και αερίου), ενώ ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν έχει οδηγήσει σε πραγματική διακοπή μεγάλου μέρους της φυσικής προσφοράς.
Πέρα από το αργό, καθυστερήσεις καταγράφονται και στις παραδόσεις LNG, λιπασμάτων και άλλων κρίσιμων προϊόντων, γεγονός που απειλεί να περάσει το ενεργειακό σοκ σε τρόφιμα και βιομηχανία. Ο Γουερθ επισήμανε ότι ακόμη δεν είναι σαφής η έκταση της ζημιάς: παραμένει άγνωστο πόση παραγωγή έχει κλείσει και πόσο βαριά έχουν πληγεί κρίσιμες υποδομές.
Η απάντηση της αγοράς και το μήνυμα της Ουάσιγκτον
Στο ίδιο βήμα, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές, χαρακτηρίζοντας τις διαταραχές «βραχυπρόθεσμες». Ωστόσο, κάλεσε ευθέως τις πετρελαϊκές εταιρείες να αυξήσουν την παραγωγή, επισημαίνοντας ότι οι υψηλότερες τιμές στέλνουν σαφές μήνυμα σε όσους μπορούν να αντλήσουν περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
«Οι αγορές κάνουν αυτό που κάνουν οι αγορές», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας έναν κλασικό μηχανισμό προσαρμογής μέσω τιμών. Η ουσία, όμως, είναι ότι όσο διαρκεί η αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ, η παγκόσμια αγορά ενέργειας θα λειτουργεί υπό καθεστώς αυξημένου κινδύνου, με άμεσες επιπτώσεις σε πληθωρισμό, μεταφορές και γεωπολιτικές ισορροπίες – και με την Ευρώπη και την Ασία να παραμένουν ιδιαίτερα εκτεθειμένες.
Σχόλιο 
: Η εκτίμηση της Chevron επιβεβαιώνει ότι το νέο επίκεντρο ενεργειακού κινδύνου μετατοπίζεται από την Ανατολική Ευρώπη στον Περσικό Κόλπο. Για την Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη και εισαγωγέα ενέργειας, η παρατεταμένη αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ σημαίνει ακριβότερα καύσιμα, αυξημένο κόστος μεταφορών αλλά και ευκαιρίες για υψηλότερα ναύλα, σε ένα περιβάλλον όμως εξαιρετικά αυξημένου γεωπολιτικού ρίσκου.
#ΗΠΑ #Ιράν #Chevron #Πετρέλαιο #Ενέργεια
