Η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο περιφερειακού κόμβου data centers, με επενδυτικό ενδιαφέρον άνω του 1 GW και αιχμή τη βιώσιμη ανάπτυξη. Νέα μελέτη χαρτογραφεί τις ευκαιρίες αλλά και τα ενεργειακά και χωροταξικά όρια.
Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες αναδυόμενες αγορές για κέντρα δεδομένων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με καταγεγραμμένο επενδυτικό ενδιαφέρον που ήδη υπερβαίνει το 1 GW, δηλαδή πάνω από 20 φορές τη σημερινή εγκατεστημένη ισχύ. Η νέα μελέτη της PwC για τη χωροθέτηση και ανάπτυξη data centers, που παρουσιάστηκε από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης σε συνεργασία με τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, επιχειρεί να βάλει κανόνες σε μια αγορά που κινδυνεύει να αναπτυχθεί άναρχα.
Γεωστρατηγικό πλεονέκτημα και περιφερειακή αγορά 5 GW
Η μελέτη καταγράφει μια δυνητική περιφερειακή αγορά ισχύος έως 5 GW για data centers στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τροφοδοτούμενη από ζήτηση της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αλλά και της Μέσης Ανατολής. Η Ελλάδα εμφανίζεται ιδανικά τοποθετημένη για να αποσπάσει σημαντικό μερίδιο, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση ως σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, τη διέλευση υποθαλάσσιων οπτικών ινών από τη Μεσόγειο και την ενισχυμένη διεθνή συνδεσιμότητα.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον, που ξεπερνά το 1 GW, αποτυπώνεται σε περισσότερα από 25 αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό σύστημα, εκ των οποίων περίπου το 50% έχει ήδη λάβει όρους σύνδεσης. Περίπου το 65% της ζήτησης συγκεντρώνεται στην Αττική, ενώ σημαντικοί πόλοι αναδύονται σε Θεσσαλονίκη, Δυτική Μακεδονία, Βοιωτία, Κόρινθο, Μεγαλόπολη και Κρήτη. Στο «παιχνίδι» συμμετέχουν hyperscalers, εξειδικευμένοι πάροχοι data centers, δημόσιοι φορείς, ενεργειακές εταιρείες και επενδυτικά funds υποδομών.
Ενεργειακά όρια, χωροθέτηση και βιωσιμότητα
Η PwC προειδοποιεί ότι η ανάπτυξη του κλάδου προϋποθέτει προσεκτικό σχεδιασμό, καθώς η γεωγραφική κατανομή της ζήτησης δεν ταυτίζεται με τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος. Η συνολική δυνατότητα του ελληνικού συστήματος για data centers εκτιμάται σε περίπου 1,9 GW το 2025, με προοπτική να φθάσει τα 2,9 GW έως το 2034, σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα. Η πρόκληση είναι διπλή: αφενός να ικανοποιηθεί η εκρηκτική ζήτηση που δημιουργούν η τεχνητή νοημοσύνη, οι υπηρεσίες cloud, τα δίκτυα 5G και το video streaming, αφετέρου να περιοριστεί το ενεργειακό αποτύπωμα και να διασφαλιστεί πρόσβαση σε πράσινη ενέργεια.
Τα βασικά κριτήρια των επενδυτών, όπως καταγράφονται στη μελέτη, είναι η συνδεσιμότητα, η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, τα οικονομικά και αδειοδοτικά κίνητρα και η εγγύτητα σε μεγάλα αστικά και επιχειρηματικά κέντρα με καλή προσβασιμότητα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι ώριμοι κόμβοι data centers λειτουργούν ήδη με πληρότητα άνω του 90% και αντιμετωπίζουν περιορισμούς στα ενεργειακά δίκτυα και καθυστερήσεις αδειοδότησης, ωθώντας κεφάλαια προς νέες αγορές όπως η ελληνική.
Πολιτική στρατηγική και θεσμικό πλαίσιο
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αξιοποιεί το γεωστρατηγικό της πλεονέκτημα για να εξελιχθεί σε «ισχυρό κόμβο δεδομένων και υποδομών» για τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο της στρατηγικής της κυβέρνησης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ανάπτυξη της ΤΝ. Ανέδειξε ως κομβικές επενδύσεις τον νέο εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», το AI Factory «Pharos» και τον δεύτερο υπερυπολογιστή στην Κοζάνη, που δημιουργούν κρίσιμη μάζα υπολογιστικής ισχύος και δεδομένων.
Ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, εστίασε στο νέο θεσμικό πλαίσιο που για πρώτη φορά ορίζει σαφείς κανόνες αδειοδότησης και λειτουργίας των data centers, εντάσσοντάς τα στον ευρύτερο σχεδιασμό παραγωγικού μετασχηματισμού, καινοτομίας και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Όπως τόνισε, τα data centers αντιμετωπίζονται ως «ζωντανά οικοσυστήματα» που συνδέονται με πόλεις, πανεπιστήμια και την πραγματική οικονομία, και όχι ως απομονωμένες ενεργοβόρες εγκαταστάσεις.
Η παρουσίαση της μελέτης από τον Λευτέρη Κατσουλιέρη της PwC Ελλάδας πλαισιώθηκε από δύο πάνελ για τον ρόλο της χώρας στον χάρτη των data centers της ΝΑ Ευρώπης και για την παγκόσμια συνδεσιμότητα μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων, με τη συμμετοχή ανώτερων στελεχών της διοίκησης, των δικτύων και της αγοράς τηλεπικοινωνιών.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα διπλό στοίχημα: να κεφαλαιοποιήσει τη συγκυρία κορεσμού των κεντρικών ευρωπαϊκών κόμβων, χωρίς να υπονομεύσει την ενεργειακή της ισορροπία και τον χωροταξικό σχεδιασμό. Το θεσμικό πλαίσιο και οι πρώτες μεγάλες επενδύσεις είναι ένα βήμα, αλλά η πραγματική πρόκληση θα είναι η ταχύτητα υλοποίησης υποδομών δικτύου και πράσινης ενέργειας, καθώς και η δημιουργία ανθρώπινου κεφαλαίου υψηλής εξειδίκευσης. Αν αυτά συνδυαστούν με σταθερό φορολογικό και ρυθμιστικό περιβάλλον, τα data centers μπορούν να μετατραπούν από απλούς «καταναλωτές ρεύματος» σε μοχλό ψηφιακής βιομηχανικής πολιτικής.
#DataCenters #Επενδύσεις #ΨηφιακέςΥποδομές #Ελλάδα
