Οι υπουργοί της G7 ζήτησαν από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας να ετοιμάσει σενάρια άμεσης παρέμβασης στην αγορά πετρελαίου. Η ένταση στη Μέση Ανατολή και το μπλοκάρισμα στα Στενά του Ορμούζ αναγκάζουν τις μεγάλες οικονομίες να μετρούν τα «όπλα» ενεργειακής ασφάλειας.
Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας τίθενται οι χώρες της Ομάδας των Επτά, καθώς η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και η διαταραχή των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ απειλούν την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Οι υπουργοί της G7 ζήτησαν από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) να καταρτίσει συγκεκριμένα σενάρια για την πιθανή απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, εφόσον η αγορά βρεθεί σε αδιέξοδο.
Η εντολή προς τον IEA και τα διαθέσιμα «μαξιλάρια»
Όπως ανακοίνωσε από το Παρίσι ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Roland Lescure, η G7 –με τη Γαλλία στην προεδρία– θέλει να γνωρίζει εκ των προτέρων ποιες ποσότητες μπορούν να διατεθούν και με ποιον τρόπο, ώστε η παρέμβαση να είναι άμεση και συντονισμένη. Ο IEA, που εποπτεύει τη χρήση των αποθεμάτων πετρελαίου των χωρών του ΟΟΣΑ, θα εξετάσει το ζήτημα σε συνεδρίαση του διοικητικού του συμβουλίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού, οι 32 χώρες-μέλη του διαθέτουν πάνω από 1,2 δισ. βαρέλια σε έκτακτα στρατηγικά αποθέματα, στα οποία περιλαμβάνεται και το μεγαλύτερο παγκοσμίως, το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα των ΗΠΑ. Επιπλέον, οι χώρες του IEA τηρούν περίπου 600 εκατ. βαρέλια στο πλαίσιο κρατικών υποχρεωτικών αποθεμάτων, δημιουργώντας ένα συνολικό «μαξιλάρι» σχεδόν 1,8 δισ. βαρελιών που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής εφοδιασμού.
Αγορές σε νευρικότητα και γεωπολιτικός κίνδυνος
Η ένταση αποτυπώθηκε ήδη στις τιμές: στο Λονδίνο, το πετρέλαιο εκτινάχθηκε πρόσφατα κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο τετραετίας, πριν υποχωρήσει γύρω στα 91 δολάρια μετά δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα μπορούσε να τελειώσει «πολύ σύντομα». Παρά τη διόρθωση, η μεταβλητότητα παραμένει εξαιρετικά υψηλή.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, Fatih Birol, τόνισε ότι «οι συνθήκες στις αγορές πετρελαίου έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες ημέρες», παραπέμποντας σχεδόν στην πλήρη παύση διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ και στις περικοπές παραγωγής στη Μέση Ανατολή. Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ιράκ έχουν περιορίσει την προσφορά, με αποτέλεσμα να αφαιρείται περίπου 6% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ τα ΗΑΕ ανέστειλαν και τη λειτουργία του μεγαλύτερου διυλιστηρίου τους, Ruwais, μετά από επίθεση με drone.
Τι σημαίνει για την παγκόσμια οικονομία και την Ευρώπη
Η προετοιμασία για χρήση στρατηγικών αποθεμάτων λειτουργεί ως σήμα προς τις αγορές ότι οι μεγάλες οικονομίες είναι έτοιμες να αποτρέψουν μια ανεξέλεγκτη εκτίναξη τιμών, που θα τροφοδοτούσε νέο κύμα πληθωρισμού και θα επιβάρυνε δραστικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για την Ευρώπη, που παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η σταθερότητα των τιμών του πετρελαίου είναι κρίσιμη τόσο για τα δημόσια οικονομικά όσο και για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση επαναφέρει στο προσκήνιο το στρατηγικό δίλημμα: τα αποθέματα είναι εργαλείο πυρόσβεσης, όχι λύση μακροπρόθεσμης ασφάλειας. Η εξάρτηση από κρίσιμα θαλάσσια περάσματα, όπως τα Στενά του Ορμούζ, καθιστά ευάλωτο το παγκόσμιο σύστημα εφοδιασμού και ενισχύει την ανάγκη διαφοροποίησης πηγών και επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης.
Σχόλιο 
: Η κίνηση της G7 είναι κυρίως προληπτική, αλλά αποκαλύπτει το μέγεθος της γεωπολιτικής αστάθειας στην ενεργειακή σκακιέρα: ακόμη και με τεράστια στρατηγικά αποθέματα, η πραγματική ασφάλεια δεν θα κριθεί στις δεξαμενές, αλλά στη δυνατότητα ταχείας προσαρμογής οικονομιών και ενεργειακών συστημάτων σε έναν κόσμο όπου το πετρέλαιο παραμένει όπλο και όχι απλό εμπόρευμα.
#G7 #πετρέλαιο #ενεργειακήΑσφάλεια #IEA
