Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και τα ιρανικά αντίποινα «χτυπούν» την καρδιά της παραγωγής αλουμινίου στον Κόλπο. Η ING προειδοποιεί για παρατεταμένη στενότητα προσφοράς και αυξημένα premiums σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή μετατρέπεται πλέον σε μείζον σοκ για την παγκόσμια αγορά αλουμινίου, με την ING να προειδοποιεί ότι η διαταραχή στην περιοχή του Περσικού Κόλπου μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένη άνοδο τιμών και premiums. Το άμεσο πλήγμα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και στη βιομηχανική δραστηριότητα σε Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποκαλύπτει μια κρίσιμη αδυναμία στην αλυσίδα εφοδιασμού ενός μετάλλου-κλειδί για τη βιομηχανία.
Παραγωγικό σοκ στον Κόλπο και εξάρτηση από εισαγωγές
Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Μπαχρέιν, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) αντιπροσωπεύουν περίπου το 8% της παγκόσμιας παραγωγής αλουμινίου, αλλά μόλις το 3% της παραγωγής αλουμίνας και περίπου το 1% του βωξίτη. Αυτό σημαίνει ότι τα χυτήρια της περιοχής εξαρτώνται σχεδόν πλήρως από εισαγόμενες πρώτες ύλες, οι οποίες διέρχονται σε μεγάλο βαθμό από τα Στενά του Ορμούζ.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά μετά τις ιρανικές επιθέσεις και τα αντίποινα προς γειτονικές χώρες. Η Qatalum, με ονομαστική δυναμικότητα 636.000 τόνων ετησίως, ανακοίνωσε από χθες ελεγχόμενη διακοπή παραγωγής επικαλούμενη λόγους ανωτέρας βίας, προειδοποιώντας ότι η πλήρης επανεκκίνηση μπορεί να απαιτήσει από έξι έως δώδεκα μήνες. Παράλληλα, η QatarEnergy ανέστειλε την παραγωγή αλουμινίου και ορισμένων χημικών προϊόντων μετά το κλείσιμο μεγάλης μονάδας LNG, γεγονός που πυροδότησε άλμα της τιμής του αλουμινίου έως τα 3.315 δολάρια ο τόνος.
Δυσκολίες αντιμετωπίζει και η Emirates Global Aluminium, ο μεγαλύτερος παραγωγός των ΗΑΕ, εντείνοντας την ανησυχία για τη συνολική ικανότητα της περιοχής να συνεχίσει να τροφοδοτεί την παγκόσμια αγορά. Η περιορισμένη δυνατότητα αποθήκευσης αλουμίνας –συνήθως αποθέματα μόλις τριών έως τεσσάρων εβδομάδων– καθιστά το σύστημα ιδιαίτερα ευάλωτο σε παρατεταμένες διακοπές.
Ευρώπη και ΗΠΑ στην πρώτη γραμμή του κινδύνου
Η ING υπογραμμίζει ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα έπληττε ταυτόχρονα τις εισροές αλουμίνας και τις εξαγωγές αλουμινίου από τα χυτήρια της Μέσης Ανατολής, οδηγώντας σε σημαντική σύσφιξη της παγκόσμιας προσφοράς. Η Ευρώπη εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς περίπου το 30% των εισαγωγών αλουμινίου της προέρχεται από την περιοχή, με κυρίαρχο προμηθευτή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σε μια περίοδο ήδη περιορισμένης διαθεσιμότητας πρωτογενούς αλουμινίου, τα ευρωπαϊκά premiums είναι εξαιρετικά ευαίσθητα σε κάθε νέα διαταραχή.
Εκτεθειμένες είναι και οι Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο Κόλπος καλύπτει πάνω από το 20% των εισαγωγών τους. Ωστόσο, τα ήδη υψηλά premiums λόγω δασμών λειτουργούν προς το παρόν ως «μαξιλάρι», περιορίζοντας την επιπλέον ανοδική δυναμική στις τελικές τιμές.
Από έλλειμμα ισορροπίας σε κίνδυνο κλιμάκωσης τιμών
Η αγορά αλουμινίου εισέρχεται στην κρίση ήδη σε καθεστώς στενότητας. Πριν από το ξέσπασμα της σύγκρουσης, το 2026 αναμενόταν έλλειμμα της τάξης των 600.000 τόνων. Το γεωπολιτικό σοκ προστίθεται σε αυτό το κενό, ενώ οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αυξάνουν περαιτέρω το κόστος παραγωγής, ενισχύοντας τον ανοδικό κίνδυνο για τις τιμές.
Η ING επισημαίνει ότι ένας αντίρροπος παράγοντας είναι η πιθανή επιβράδυνση της βιομηχανικής δραστηριότητας, αν ο πόλεμος παραταθεί, κάτι που θα μπορούσε να περιορίσει τη ζήτηση για μέταλλα συνολικά. Ωστόσο, ειδικά για το αλουμίνιο, ο συνδυασμός ελλειμματικής προσφοράς, γεωπολιτικού ρίσκου και ενεργειακού κόστους γέρνει ξεκάθαρα προς ένα σενάριο αυξημένων τιμών και premiums.
Καθοριστικός παράγοντας δεν είναι τόσο το επίπεδο της κλιμάκωσης, όσο η διάρκεια της κρίσης. Αν η διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ αποδειχθεί κάτι περισσότερο από παροδική, η πίεση στις τιμές του αλουμινίου ενδέχεται να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά, με αλυσιδωτές επιπτώσεις για βιομηχανία, κατασκευές και αυτοκινητοβιομηχανία διεθνώς.
Σχόλιο 
: Η κρίση στο αλουμίνιο δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η ενεργοβόρα βιομηχανία όταν συγκεντρώνεται σε λίγους γεωπολιτικά εκρηκτικούς κόμβους. Για την Ευρώπη –και την Ελλάδα, με ισχυρή μεταποίηση αλουμινίου– το στοίχημα είναι η ταχεία διαφοροποίηση προμηθευτών και η ασφάλιση τιμών, πριν το σοκ μετακυλιστεί πλήρως στο κόστος παραγωγής και στις τελικές τιμές για κατασκευές και υποδομές.
#αλουμίνιο #ΜέσηΑνατολή #Ιράν #ING #αγορές #commodities
