Ισχυρό ράλι καταγράφουν οι τιμές του πετρελαίου καθώς κλιμακώνεται η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Η αγορά τιμολογεί πλέον σοβαρό κίνδυνο διαταραχής ροών από τα Στενά του Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο.
Με έντονη μεταβλητότητα και ισχυρές ανοδικές πιέσεις κινείται η αγορά πετρελαίου, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν ενισχύει τους φόβους για παρατεταμένες διαταραχές στον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή. Το Brent ενισχύεται κατά 3,26%, στα 83,99 δολάρια το βαρέλι, συμπληρώνοντας πέντε συνεχόμενες ανοδικές συνεδριάσεις, ενώ το αμερικανικό WTI κερδίζει 3,70%, στα 77,42 δολάρια.
Ο κίνδυνος στα Στενά του Ορμούζ και οι περικοπές παραγωγής
Οι αναλυτές της ANZ επισημαίνουν ότι οι αγορές αργού βρίσκονται σε καθεστώς διαρκούς αναταραχής, καθώς τα χτυπήματα σε στόχους σε όλη την ιρανική επικράτεια και τα αντίποινα του Ιράν σε ενεργειακές υποδομές εντείνουν την ανησυχία για τη ροή του εμπορίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται κρίσιμο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών αργού και LNG, γεγονός που μετατρέπει κάθε ένδειξη αστάθειας σε άμεσο πριμ κινδύνου στις τιμές.
Στο ήδη τεταμένο σκηνικό προστίθενται και οι πραγματικές περικοπές προσφοράς. Το Ιράκ, δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός του OPEC, έχει μειώσει την παραγωγή του κατά σχεδόν 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, περιορίζοντας ουσιαστικά τα διαθέσιμα φορτία στην αγορά. Παράλληλα, το Κατάρ –ο μεγαλύτερος παραγωγός LNG στον Κόλπο– έχει παγώσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου, με πηγές να εκτιμούν ότι η επιστροφή σε κανονικούς όγκους ίσως χρειαστεί πάνω από έναν μήνα.
Γεωπολιτική κλιμάκωση και ενεργειακή ασφάλεια
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ «κερδίζουν τον πόλεμο» εναντίον του Ιράν και ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να πολεμήσει «όσο χρειαστεί». Οι δηλώσεις αυτές, σε συνδυασμό με τα συνεχή πλήγματα ισραηλινών και αμερικανικών δυνάμεων σε ιρανικούς στόχους και τα ιρανικά αντίποινα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, τροφοδοτούν το σενάριο ενός παρατεταμένου πολέμου φθοράς στην καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας.
Η αγορά δεν ανησυχεί μόνο για βραχυπρόθεσμες διακοπές ροής, αλλά και για δευτερογενείς επιπτώσεις: αύξηση ασφαλίστρων για τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από τον Περσικό, πιθανές νέες κυρώσεις, καθώς και αναδιάταξη των εμπορικών ροών με μακρύτερες διαδρομές και υψηλότερο κόστος μεταφοράς. Όλα αυτά ενισχύουν την ανοδική πίεση στις τιμές, σε μια συγκυρία όπου η παγκόσμια οικονομία ήδη δοκιμάζεται από αυξημένο πληθωρισμό και εύθραυστη ανάπτυξη.
Επιπτώσεις για πληθωρισμό, κεντρικές τράπεζες και Ελλάδα
Η νέα άνοδος του πετρελαίου αναζωπυρώνει τους φόβους για ένα νέο ενεργειακό σοκ, με άμεση αντανάκλαση στο κόστος καυσίμων, μεταφορών και, τελικά, στα τρόφιμα. Για τις κεντρικές τράπεζες, μια παρατεταμένη παραμονή των τιμών σε υψηλότερα επίπεδα θα μπορούσε να δυσκολέψει τα σχέδια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής, διατηρώντας τα επιτόκια σε αυξημένα επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα.
Για την Ελλάδα, η οποία παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, ένα παρατεταμένο ράλι στο πετρέλαιο σημαίνει πρόσθετη πίεση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, στα δημοσιονομικά και στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, μέσω υψηλότερων τιμών καυσίμων και μεταφορών. Το ερώτημα που ήδη τίθεται είναι κατά πόσο η Ευρώπη και ειδικά οι πιο ευάλωτες οικονομίες διαθέτουν τα δημοσιονομικά περιθώρια για νέα μέτρα στήριξης, εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή αποδειχθεί μακράς διάρκειας.
Σχόλιο 
: Η αγορά πετρελαίου έχει περάσει από την απλή «γεωπολιτική ανησυχία» σε πραγματικό σοκ προσφοράς, με μετρήσιμες περικοπές παραγωγής και εξαγωγών. Αν η ένταση σε Ιράν και Στενά του Ορμούζ παγιωθεί, η Ευρώπη –και ειδικά χώρες όπως η Ελλάδα– θα βρεθούν αντιμέτωπες με νέο κύμα ενεργειακού πληθωρισμού, δοκιμάζοντας τόσο την αντοχή των νοικοκυριών όσο και την αξιοπιστία της αντιπληθωριστικής στρατηγικής των κεντρικών τραπεζών.
#πετρέλαιο #ΜέσηΑνατολή #Ιράν #ενέργεια #αγορές
