Η εκτόξευση του κόστους καυσίμων λόγω πολέμου στη Μέση Ανατολή φέρνει αυξήσεις 7%-8% στους ναύλους στην Ελλάδα. Η Aegean προχωρά σε ανατιμήσεις, με παγκόσμιο συναγερμό στον κλάδο.
Το πρώτο οργανωμένο κύμα ανατιμήσεων στα αεροπορικά εισιτήρια στην Ελλάδα βρίσκεται προ των πυλών, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η εκρηκτική άνοδος της τιμής των καυσίμων συμπιέζουν δραματικά τα περιθώρια κέρδους των αεροπορικών εταιρειών. Οι διεθνείς αερομεταφορείς, αλλά και η ελληνική αγορά, προετοιμάζονται για αυξήσεις ναύλων που ήδη χαρακτηρίζονται μονόδρομος από κορυφαίους παράγοντες του κλάδου.
Άλμα στο κόστος καυσίμων και πίεση στα οικονομικά των εταιρειών
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η τιμή του αργού πετρελαίου έχει εκτιναχθεί από περίπου 70 δολάρια το βαρέλι στα 110 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο άνω του 50%. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο αεροπορικό καύσιμο (jet fuel), το οποίο έχει υπερδιπλασιαστεί: από τα περίπου 800 δολάρια στα 1.700 δολάρια ανά τόνο, αύξηση της τάξης του 110%.
Η δυσανάλογα μεγαλύτερη άνοδος του jet fuel σε σχέση με το αργό πετρέλαιο αποδίδεται στο ότι σημαντικό μέρος της διύλισης πραγματοποιείται σε μεγάλα διυλιστήρια του Κόλπου, στα οποία η πρόσβαση και η διανομή είναι σήμερα εξαιρετικά περιορισμένες λόγω της πολεμικής σύγκρουσης. Το αποτέλεσμα είναι μια απότομη ανατίμηση σε ένα κόστος που αποτελεί κρίσιμο συντελεστή λειτουργίας για τις αεροπορικές.
Η Διεθνής Ένωση Αεροπορικών Εταιρειών (IATA) εκτιμά ότι, κατά μέσο όρο, τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν περίπου το 26% των λειτουργικών εξόδων μιας αεροπορικής εταιρείας. Στην περίπτωση της Aegean, υπό κανονικές συνθήκες, το καύσιμο αντιστοιχεί περίπου στο 22% του συνολικού κόστους και αποτελεί το μεγαλύτερο μεμονωμένο λειτουργικό έξοδο.
Η αντίδραση της αγοράς και ο ρόλος της Aegean
Σε διεθνές επίπεδο, οι διευθύνοντες σύμβουλοι της Ryanair, Michael O’Leary, και της Deutsche Lufthansa, Carsten Spohr, έχουν ήδη προϊδεάσει για αυξήσεις τιμών, χαρακτηρίζοντας τις ανατιμήσεις στα εισιτήρια πρακτικά αναπόφευκτες. Ορισμένες εταιρείες έχουν προχωρήσει σε πρόσθετες χρεώσεις καυσίμων, ενώ άλλες αναγκάζονται να ακυρώσουν δρομολόγια, προκειμένου να περιορίσουν την έκθεση στο αυξημένο κόστος.
Στην Ελλάδα, στο επίκεντρο βρίσκεται η Aegean, ο μεγαλύτερος εγχώριος αερομεταφορέας. Η εταιρεία αναμένεται να προχωρήσει σε αναπροσαρμογή ναύλων της τάξης του 7%-8% στο επόμενο διάστημα. Παρά το γεγονός ότι εφαρμόζει στρατηγική αντιστάθμισης κινδύνου (hedging), έχοντας προαγοράσει καύσιμο που καλύπτει περίπου το 60% των μηνιαίων αναγκών της, παραμένει εκτεθειμένη για το υπόλοιπο 40%, το οποίο επηρεάζεται άμεσα από την τρέχουσα τιμή της αγοράς.
Ποιοι επιβάτες προστατεύονται και τα περιθώρια άμυνας
Σημαντικό είναι ότι δεν επηρεάζονται οι 3,6 εκατ. επιβάτες της Aegean που έχουν ήδη προαγοράσει εισιτήρια για τους επόμενους μήνες, όπως επίσης και οι κάτοχοι Aegean Pass, οι οποίοι έχουν κλειδώσει τα πακέτα τους σε προγενέστερες τιμές. Επιπλέον, για τις επόμενες δύο εβδομάδες, η εταιρεία προσφέρει τη δυνατότητα αγοράς Aegean Pass σε τιμές προ κρίσης, επιχειρώντας να διατηρήσει ένα τμήμα της ζήτησης σε προσιτά επίπεδα και να ενισχύσει τα έσοδά της με προπληρωμές.
Παρά τις κινήσεις αντιστάθμισης, η δυναμική των τιμών καυσίμων και η γεωπολιτική αβεβαιότητα δημιουργούν ένα νέο, σαφώς ακριβότερο περιβάλλον για τις αερομεταφορές. Ο κίνδυνος είναι διπλός: αφενός για την κερδοφορία των εταιρειών, αφετέρου για τη ζήτηση, καθώς οι αυξήσεις στα εισιτήρια μπορούν να λειτουργήσουν ανασχετικά για τα ταξίδια, με άμεσες επιπτώσεις στον τουρισμό και στις συνδεδεμένες υπηρεσίες.
Σχόλιο
: Το πρώτο κύμα ανατιμήσεων στα αεροπορικά εισιτήρια δεν είναι συγκυριακό φαινόμενο αλλά ένδειξη μιας δομικής αναπροσαρμογής του κόστους στις μεταφορές, όσο η γεωπολιτική αστάθεια κρατά ψηλά τις τιμές ενέργειας. Για την Ελλάδα, με οικονομία βαριά εξαρτημένη από τον τουρισμό, η ισορροπία μεταξύ βιωσιμότητας των αεροπορικών και προσιτών ναύλων θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ πολιτικής και επιχειρηματικής στρατηγικής τους επόμενους μήνες.






