Οι αγορές προεξοφλούν παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, με τα futures φυσικού αερίου «κλειδωμένα» γύρω στα 55 €/MWh έως το 2027. Η Ευρώπη εισέρχεται σε νέο κύκλο αβεβαιότητας για αποθέματα, LNG και τιμολόγια ρεύματος.
Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό σήμα για τη διάρκεια και το βάθος της ενεργειακής κρίσης στέλνουν οι αγορές φυσικού αερίου, την ώρα που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλιμακώνει τους γεωπολιτικούς κινδύνους. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) στο φυσικό αέριο παραμένουν «καρφωμένα» γύρω από τα 55 ευρώ ανά Μεγαβατώρα έως και τον Ιανουάριο του 2027, με ήπια αποκλιμάκωση στα 51-52 ευρώ μόνο μετά τον Μάρτιο του 2027.
Σφιχτή αγορά LNG και χαμηλά αποθέματα στην Ευρώπη
Η εικόνα στα futures αποτυπώνει την εκτίμηση ότι, εάν δεν υπάρξει δραστική αλλαγή στο μεσοδιάστημα, οι υψηλές τιμές θα μονιμοποιηθούν. Όπως σημειώνουν traders, οι αγορές προεξοφλούν μια παρατεταμένα σφιχτή αγορά LNG, με περιορισμένη προσφορά και έντονο ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για κάθε φορτίο.
Καταλυτικός παράγοντας είναι η απόφαση της QatarEnergy να παρατείνει έως τα μέσα Ιουνίου το καθεστώς force majeure σε συμβόλαια προμήθειας LNG, εξέλιξη που ήδη οδηγεί ευρωπαϊκές εταιρείες – όπως η ιταλική Edison – στην αναζήτηση εναλλακτικών φορτίων από τις ΗΠΑ. Το Κατάρ καλύπτει περίπου το 20% της παγκόσμιας αγοράς LNG, επομένως μια παράταση της διακοπής παραγωγής για ακόμη ένα τρίμηνο θα αφήσει την Ευρώπη με λιγότερες διαθέσιμες ποσότητες ενόψει καλοκαιριού.
Την ίδια στιγμή, τα επίπεδα πληρότητας των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου βρίσκονται μόλις στο 28,1%, σε χαμηλά πενταετίας. Η Ολλανδία εμφανίζει μόλις 5,3%, η Κροατία 15%, η Γερμανία και το Βέλγιο 22%, η Σλοβακία 23%, ενώ μόνο η Ιταλία ξεχωρίζει με 43,5%. Η Ευρώπη φοβάται ότι, αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά και η παραγωγή του Κόλπου παραμένει εκτός αγοράς, οι τιμές θα σταθεροποιηθούν στα 50-55 €/MWh, επιβαρύνοντας δραματικά το κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Ανεπαρκής ευρωπαϊκή απάντηση και ελληνική αγορά ρεύματος
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ εμφανίζονται αισιόδοξες για ταχεία λήξη του πολέμου, στις αγορές επικρατεί η αίσθηση ότι οι επιπτώσεις θα διαρκέσουν πολύ περισσότερο. Η Κομισιόν περιορίζεται μέχρι στιγμής σε γενικές κατευθύνσεις προς τα κράτη-μέλη, ενώ η άτυπη σύνοδος των υπουργών Ενέργειας των «27» έχει στόχο, μεταξύ άλλων, την αποτίμηση των αποθεμάτων στις ευρωπαϊκές αποθήκες.
Η ελληνική κυβέρνηση εκφράζει ανοικτά την ανησυχία της. Στο σημερινό άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, οι Σταύρος Παπασταύρου και Νίκος Τσάφος θα ζητήσουν «κοινή ευρωπαϊκή απάντηση», αίτημα που μέχρι σήμερα προσκρούει στις διαφορετικές προσεγγίσεις και δημοσιονομικές αντοχές των κρατών-μελών. Όπως έχει επισημάνει και ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, οι περισσότερες χώρες έχουν ήδη κινηθεί με εθνικές παρεμβάσεις, απουσία ενιαίας γραμμής.
Στο εσωτερικό, τα βλέμματα στρέφονται στις αυριανές ανακοινώσεις τιμολογίων ρεύματος για τον Απρίλιο και στη στάση της ΔΕΗ, η οποία φέρεται διατεθειμένη να απορροφήσει μεγάλο μέρος της αύξησης στη χονδρική. Ο Μάρτιος κλείνει με άνοδο 20% έναντι Φεβρουαρίου και μέση χονδρική τιμή 95 €/MWh, επίπεδο που θα ήταν ακόμη υψηλότερο χωρίς τη συμβολή των ΑΠΕ και των υδροηλεκτρικών.
Πολλοί πάροχοι προϊδεάζουν για αυξήσεις 10%-15%, με την τελική εικόνα να εξαρτάται από το «σήμα» της ΔΕΗ. Ήδη, σε ορισμένα δημοφιλή «μπλε» προϊόντα εμφανίζονται αναπροσαρμογές με πολεμικό «premium», που ενσωματώνουν τον αυξημένο κίνδυνο στην αγορά ενέργειας.
Γεωπολιτικός κίνδυνος στα θαλάσσια περάσματα και δομικές πιέσεις
Αναλυτές, όπως η Global Risk Management, προειδοποιούν ότι η ενεργειακή κρίση εξελίσσεται από «χιονόμπαλα» σε «χιονοστιβάδα». Το σενάριο εμπλοκής αμερικανικών χερσαίων στρατευμάτων και πιθανή δράση των Χούθι στην Υεμένη, με απόπειρα αποκλεισμού του Στενού Μπαμπ αλ-Μαντέμπ – της «Πύλης των Δακρύων» που συνδέει τη Διώρυγα του Σουέζ με τον Ινδικό Ωκεανό – θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τη ναυτιλιακή ροή LNG και πετρελαίου.
Σε μια τέτοια περίπτωση, ελάχιστοι πλοιοκτήτες θα ρισκάρουν τη διέλευση, αναγκάζοντας τα φορτία να ακολουθούν μακρύτερες διαδρομές, με ταξίδια έως 25 ημερών προς τις ασιατικές αγορές. Αυτό θα συμπιέσει περαιτέρω τη διαθεσιμότητα, θα αυξήσει ναύλους και τιμές, και θα παγιώσει μια δομικά περιορισμένη αγορά LNG, αντί της υπερπροσφοράς που πολλοί ανέμεναν για το 2026.
Σχόλιο 
: Οι αγορές φυσικού αερίου δεν τιμολογούν απλώς τον τρέχοντα πόλεμο, αλλά ένα νέο, πιο επισφαλές ενεργειακό καθεστώς για την Ευρώπη. Η επιμονή των futures σε υψηλά επίπεδα έως το 2027 δείχνει ότι η ήπια αποκλιμάκωση τιμών που προεξοφλούσαν κυβερνήσεις και επιχειρήσεις μετατίθεται χρονικά και συνοδεύεται από έντονο γεωπολιτικό ρίσκο. Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι διπλό: αφενός η προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το σοκ των τιμολογίων, αφετέρου η επιτάχυνση επενδύσεων σε ΑΠΕ, αποθήκευση και υποδομές LNG, ώστε η επόμενη κρίση να μας βρει λιγότερο εκτεθειμένους.
#φυσικόαέριο #LNG #ενέργεια #Ευρώπη #ΔΕΗ
