Μετά τη δήλωση των Φρουρών της Επανάστασης ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι «κλειστά», μεγάλοι ναυτασφαλιστικοί οργανισμοί προχωρούν σε ακυρώσεις war risk cover. Το αποτέλεσμα είναι πρακτικά ένα de facto μπλόκο: χωρίς ασφάλιση, τα πλοία δεν ταξιδεύουν – και η ενέργεια ακριβαίνει σε όλη την αλυσίδα.
Η αγορά ενέργειας δεν «σπάει» μόνο από βόμβες και drones. Σπάει και από κάτι πολύ πιο πεζό: το ασφαλιστήριο. Τις τελευταίες ώρες, ναυτασφαλιστές ξεκίνησαν να ακυρώνουν ή να αποσύρουν κάλυψη πολεμικού κινδύνου (war risk) για πλοία που κινούνται στον Περσικό Κόλπο και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, μετά τη ραγδαία κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και τη δημόσια απειλή της Τεχεράνης ότι το πέρασμα «έκλεισε».
Το γιατί έχει σημασία είναι απλό: η ναυτιλία χωρίς ασφάλιση δεν είναι ναυτιλία. Λιμάνια, ναυλωτές, τράπεζες και κανονιστικές αρχές θεωρούν την κάλυψη υποχρεωτική προϋπόθεση. Άρα, όταν η ασφάλιση “φεύγει”, η ροή φορτίων παγώνει στην πράξη – ακόμη κι αν το στενό δεν είναι φυσικά σφραγισμένο.
Τι συνέβη στο Ορμούζ
Η κυκλοφορία πλοίων στο στενό έχει μειωθεί δραστικά. Αναφέρονται δεξαμενόπλοια που υπέστησαν ζημιές, θάνατοι προσωπικού και πλοία που παραμένουν ακινητοποιημένα/σε αναμονή γύρω από το πέρασμα. Ταυτόχρονα, μεγάλο κομμάτι του παγκόσμιου στόλου εμπορευματοκιβωτίων βρίσκεται «μπλεγμένο» σε καθυστερήσεις που απειλούν να δημιουργήσουν συμφόρηση σε λιμάνια και hubs σε Ευρώπη και Ασία.
Με λίγα λόγια: δεν μιλάμε πια για “θεωρητικό ρίσκο”. Μιλάμε για λειτουργική διαταραχή.
Πώς αντιδρούν οι ασφαλιστές
Μεγάλοι οργανισμοί P&I (Protection & Indemnity) και ναυτασφαλιστές ανακοίνωσαν ότι προχωρούν σε ακυρώσεις war risk cover με ημερομηνία ενεργοποίησης μέσα στις επόμενες ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι οι πλοιοκτήτες θα πρέπει να αναζητήσουν νέα κάλυψη, με πολύ ακριβότερους όρους – αν βρουν.
Το «σκληρό» νούμερο: ασφάλιστρο που εκτοξεύεται
Οι πληροφορίες της αγοράς δείχνουν ότι τα war risk premiums ανέβηκαν από επίπεδα γύρω στο 0,2% της αξίας ενός πλοίου σε επίπεδα έως 1% μέσα σε 48 ώρες. Σε ένα δεξαμενόπλοιο αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων, αυτό μεταφράζεται χονδρικά από περίπου 200 χιλιάδες δολάρια για ένα ταξίδι σε περίπου 1 εκατομμύριο δολάρια. Και μιλάμε για μία διαδρομή.
Αυτό δεν είναι «λεπτομέρεια κόστους». Είναι φόρος πολέμου που περνάει κατευθείαν στο delivered cost πετρελαίου και LNG.
Γιατί αυτό μπορεί να εκτινάξει το ενεργειακό κόστος
Όταν αυξάνεται απότομα:
-
το ασφάλιστρο,
-
ο ναύλος (freight),
-
και ο κίνδυνος καθυστέρησης/απώλειας φορτίου,
τότε ο αγοραστής στην Ευρώπη ή στην Ασία πληρώνει ακριβότερο μόριο ενέργειας ακόμη κι αν η τιμή στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων δεν αλλάξει άλλο.
Και το timing είναι δηλητηριώδες: η κρίση στον Κόλπο «κουμπώνει» πάνω στη διακοπή παραγωγής LNG στο Κατάρ, που ήδη πιέζει τις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου. Άρα έχουμε διπλό σοκ: λιγότερη προσφορά + ακριβότερη μεταφορά.
Τι να παρακολουθούμε τώρα
-
Αν τα cancellations γίνουν γενικευμένα και αν κάποια ασφαλιστήρια αρνηθούν να δώσουν όρους για Ορμούζ.
-
Αν εμφανιστούν οργανωμένες ναυτικές συνοδείες (που συνήθως ρίχνουν το premium).
-
Αν συνεχιστούν τα χτυπήματα σε πλοία/λιμάνια/δεξαμενές, γιατί τότε το «αντιλαμβανόμενο ρίσκο» γίνεται μόνιμο.
-
Αν η συμφόρηση χτυπήσει εμπορευματοκιβώτια, γιατί τότε το κόστος ανεβαίνει και σε εμπορεύματα/πρώτες ύλες πέρα από την ενέργεια.
Bottom line
Η ακύρωση της κάλυψης πολεμικού κινδύνου είναι το σημείο που μετατρέπει μια κρίση ασφαλείας σε καθαρό οικονομικό σοκ. Αν η αγορά συνεχίσει να λειτουργεί σαν το Ορμούζ να είναι «κλειστό στην πράξη», το κόστος θα περάσει παντού: καύσιμα, ηλεκτρισμός, θέρμανση, μεταφορές, και τελικά τιμές στο ράφι. Καλωσήρθαμε στην πιο βαρετή —και πιο ακριβή— πλευρά του πολέμου: την τιμολόγηση.
