Η Ρέιτσελ Ριβς παρουσιάζει την Εαρινή Δήλωση με νέες προβλέψεις για ανάπτυξη, πληθωρισμό και δανεισμό. Αν και χωρίς μεγάλες εξαγγελίες, το σήμα προς αγορές, επιχειρήσεις και νοικοκυριά είναι κρίσιμο.
Η Εαρινή Δήλωση της καγκελαρίου Ρέιτσελ Ριβς έρχεται σε μια στιγμή αυξημένης αβεβαιότητας για τη βρετανική οικονομία. Παρότι δεν έχει το βάρος ενός πλήρους Προϋπολογισμού, λειτουργεί ως κρίσιμο «βαρόμετρο» για την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής και για το πώς η κυβέρνηση των Εργατικών σκοπεύει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη, τη δημοσιονομική πειθαρχία και τις κοινωνικές πιέσεις.
Ο ρόλος του OBR και τα δημοσιονομικά περιθώρια
Στην καρδιά της Εαρινής Δήλωσης βρίσκονται οι νέες προβλέψεις του Γραφείου Δημοσιονομικής Ευθύνης (Office for Budget Responsibility – OBR), του ανεξάρτητου φορέα που ελέγχει τις δαπάνες και τα έσοδα του Δημοσίου. Οι εκτιμήσεις για ανάπτυξη, πληθωρισμό, ανεργία, κρατικές δαπάνες και φορολογικά έσοδα για τα επόμενα χρόνια θα καθορίσουν τον βαθμό ευελιξίας της Ριβς.
Σε αντίθεση με προηγούμενες χρονιές, η φετινή Εαρινή Δήλωση δεν θα συνοδευτεί από επίσημη αξιολόγηση του κατά πόσο η κυβέρνηση τηρεί τους δημοσιονομικούς της κανόνες. Αυτές οι κρίσιμες εκτιμήσεις θα δημοσιεύονται πλέον μόνο κατά την παρουσίαση του Προϋπολογισμού. Υπενθυμίζεται ότι στην ανακοίνωση του Νοεμβρίου, το OBR υπολόγιζε ότι η Ριβς διέθετε «απόθεμα» περίπου 21,7 δισ. λιρών για να καλύψει τον κανόνα ότι δεν θα χρηματοδοτεί τις τρέχουσες δαπάνες με νέο δανεισμό ως το τέλος της κοινοβουλευτικής περιόδου και ότι το δημόσιο χρέος θα αρχίσει να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Αν και δεν θα υπάρξει επίσημο νούμερο «headroom», ανεξάρτητοι οικονομολόγοι αναμένεται να δημοσιοποιήσουν τις δικές τους εκτιμήσεις, λαμβάνοντας υπόψη αλλαγές πολιτικής όπως οι ευνοϊκότερες ρυθμίσεις κληρονομιάς για αγροτικές εκμεταλλεύσεις, οι προσαρμογές στους φόρους επιχειρήσεων για τις παμπ και η αυξημένη χρηματοδότηση για ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Ασθενική ανάπτυξη, πληθωρισμός και επιτόκια
Η βρετανική οικονομία παρουσιάζει εικόνα εύθραυστης ισορροπίας. Το ΑΕΠ αυξήθηκε μόλις κατά 0,1% στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, με ετήσια ανάπτυξη 1,3%, χαμηλότερη των προσδοκιών. Το OBR προέβλεπε τον Νοέμβριο ρυθμό 1,4% για το 2026, εκτίμηση που πλέον θεωρείται αισιόδοξη και πιθανόν να αναθεωρηθεί προς τα κάτω.
Ο πληθωρισμός έχει αποκλιμακωθεί σημαντικά από την κορύφωσή του στο 11,1% τον Οκτώβριο του 2022, αλλά παραμένει πάνω από τον στόχο 2% της Τράπεζας της Αγγλίας. Η αύξηση τιμών 3% έως τον Ιανουάριο είναι η χαμηλότερη από τον Μάρτιο του 2025 και τροφοδοτεί προσδοκίες για μείωση του βασικού επιτοκίου από το 3,75%. Ωστόσο, η πρόσφατη άνοδος των τιμών πετρελαίου μετά τα πλήγματα στο Ιράν απειλεί να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις, μέσω αυξημένων τιμών καυσίμων και τροφίμων, κάτι που θα μπορούσε να συγκρατήσει την Τράπεζα από γρήγορες μειώσεις επιτοκίων.
Την ίδια στιγμή, η ανεργία κινείται ανοδικά, φθάνοντας το 5,2% στο τρίμηνο έως τον Δεκέμβριο – το υψηλότερο επίπεδο σχεδόν πενταετίας. Αν και η αύξηση μισθών επιβραδύνεται, οι αποδοχές χωρίς μπόνους αυξάνονται ακόμη κατά 4,2% ετησίως, ταχύτερα από τον πληθωρισμό, προσφέροντας μικρή ανάσα στα νοικοκυριά.
Πολιτικό μήνυμα χωρίς μεγάλες εξαγγελίες
Η Ρέιτσελ Ριβς αναμένεται να επαναλάβει ότι η κυβέρνηση έχει «το σωστό οικονομικό σχέδιο» και ότι χάρη στις μέχρι τώρα αποφάσεις η οικονομία είναι «ισχυρότερη και ασφαλέστερη». Ωστόσο, δεν προβλέπονται μεγάλες παρεμβάσεις σε φόρους ή δαπάνες. Η στρατηγική της καγκελαρίου είναι να συγκεντρώνει τις σημαντικές ανακοινώσεις στον φθινοπωρινό Προϋπολογισμό, ώστε να περιοριστεί η διαρκής κερδοσκοπία γύρω από φορολογικά μέτρα που, όπως παραδέχεται το ίδιο το υπουργείο Οικονομικών, επηρεάζει αρνητικά τον σχεδιασμό επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Παρά τη ρητορική περί ανάπτυξης, οι επιχειρήσεις διαμαρτύρονται για τη συνεχή άνοδο της φορολογικής επιβάρυνσης, με αιχμή την αύξηση των εργοδοτικών εισφορών στην Εθνική Ασφάλιση, που τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο και αύξησε το κόστος εργασίας. Η αντιπολίτευση – είτε μέσω της ηγέτιδας των Συντηρητικών Κέμι Μπέιντενοκ είτε του σκιώδους καγκελάριου Μελ Στράιντ – θα επιχειρήσει να εμφανίσει την κυβέρνηση ως «φορομπηχτική» και ανίκανη να δώσει ώθηση στην παραγωγικότητα.
Σε τεχνικό επίπεδο, η φετινή διαδικασία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά το περσινό φιάσκο πρόωρης δημοσιοποίησης της ανάλυσης του OBR πριν από την ομιλία του τότε καγκελαρίου, γεγονός που οδήγησε στην παραίτηση του προέδρου του. Μετά από σχετική έρευνα ασφαλείας, η κυβέρνηση αποφάσισε ότι η δημοσίευση των προβλέψεων θα γίνεται μέσω της πλατφόρμας gov.uk του Υπουργείου Οικονομικών, σε μια προσπάθεια αυστηρότερου ελέγχου των ροών πληροφόρησης.
Τέλος, η ίδια η Ριβς έχει δεσμευτεί ότι το 2026 θα είναι η χρονιά που οι πολίτες θα αρχίσουν να νιώθουν απτά οφέλη από τις αλλαγές των Εργατικών. Το κατά πόσο η Εαρινή Δήλωση θα πείσει αγορές, επιχειρήσεις και νοικοκυριά ότι αυτό είναι ρεαλιστικό παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.
Σχόλιο 
: Η Ριβς επιχειρεί λεπτή ισορροπία: να διατηρήσει αξιοπιστία στις αγορές, να μην προκαλέσει νέα πολιτική φθορά με αιφνιδιαστικά μέτρα, αλλά και να δείξει ότι η ατζέντα ανάπτυξης των Εργατικών δεν είναι μόνο ρητορική. Με χαμηλή ανάπτυξη, επίμονο πληθωρισμό και αυξημένη φορολογική κόπωση, κάθε μικρή μεταβολή στις προβλέψεις του OBR μπορεί να μετατραπεί σε ισχυρό πολιτικό όπλο – ή σε σοβαρή απειλή για την κυβέρνηση.
#ΗνωμενοΒασιλειο #RachelReeves #ΕαρινηΔηλωση #OBR #Οικονομια
