Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτηρίζει «μεγάλο λάθος» τα σχέδια προσάρτησης τμημάτων της Δυτικής Όχθης. Η τοποθέτηση σηματοδοτεί σπάνια δημόσια επίπληξη προς το Ισραήλ από έναν από τους στενότερους συμμάχους του.
Σε μια σαφώς πιο αιχμηρή γραμμή έναντι του Ισραήλ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι ενδεχόμενες κινήσεις προσάρτησης στη Δυτική Όχθη θα αποτελούσαν «μεγάλο λάθος», επιδεινώνοντας περαιτέρω τις ήδη τεταμένες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή αλλά και στο εσωτερικό της γερμανικής πολιτικής σκηνής.
Η προειδοποίηση του Βερολίνου και το πλαίσιο της λύσης δύο κρατών
Μιλώντας στο Βερολίνο δίπλα στον Τσέχο πρωθυπουργό Αντρέι Μπάμπις, ο Μερτς τόνισε ότι «τα μέτρα προσάρτησης που συζητούνται στην Ιερουσαλήμ θα καταστήσουν ακόμη δυσκολότερη τη λύση δύο κρατών». Πρόσθεσε ότι η Γερμανία καλεί το Ισραήλ να αποφύγει τέτοιες κινήσεις, τις οποίες χαρακτήρισε ξεκάθαρα «μεγάλο λάθος».
Η παρέμβαση συνοδεύτηκε από διπλωματική κίνηση: ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ μετέβη στο Ισραήλ για να μεταφέρει αυτοπροσώπως τη θέση του Βερολίνου. Ο Βάντεφουλ καταδίκασε επίσης την πρόσφατη βία από ακραίους Ισραηλινούς εποίκους στη Δυτική Όχθη, σημειώνοντας ότι τα επεισόδια οδήγησαν και πάλι σε θανάτους Παλαιστινίων.
Η Δυτική Όχθη και η Ανατολική Ιερουσαλήμ τελούν υπό ισραηλινό έλεγχο από το 1967, με περίπου 700.000 Ισραηλινούς εποίκους να ζουν σήμερα ανάμεσα σε περίπου 3 εκατ. Παλαιστινίους. Πτυχές του καθεστώτος κατοχής και οι εποικισμοί θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου, κάτι που υπενθύμισαν πρόσφατα και αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις με κοινή δήλωσή τους.
Η ιστορική «Staatsräson» και η μετατόπιση της γερμανικής στάσης
Η τοποθέτηση Μερτς έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς η Γερμανία έχει ενσωματώσει την ασφάλεια του Ισραήλ στον πυρήνα της κρατικής της ταυτότητας, τη λεγόμενη «Staatsräson». Η αρχή αυτή, που διατυπώθηκε με εμβληματικό τρόπο από την Άνγκελα Μέρκελ, παραδοσιακά άφηνε ελάχιστο περιθώριο για δημόσια κριτική προς την ισραηλινή πολιτική.
Ωστόσο, ο πόλεμος στη Γάζα έχει διαβρώσει αυτό το άτυπο ταμπού. Ήδη από τον Μάιο 2025, ο Μερτς είχε επικρίνει σφοδρά την κλίμακα της ισραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης στη Γάζα, υποστηρίζοντας ότι το επίπεδο των απωλειών αμάχων «δεν μπορούσε πλέον να δικαιολογηθεί» στο πλαίσιο της μάχης κατά της Χαμάς. Λίγους μήνες αργότερα, η κυβέρνησή του πάγωσε εγκρίσεις για εξαγωγές γερμανικών όπλων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στη Γάζα, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις ακόμη και εντός του συντηρητικού μπλοκ CDU/CSU.
Η στάση αυτή διαφοροποιείται αισθητά από τον προκάτοχό του Όλαφ Σολτς, ο οποίος μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου είχε επενδύσει σχεδόν αποκλειστικά στο επιχείρημα της ιστορικής ευθύνης της Γερμανίας έναντι του Ισραήλ, εκφράζοντας επιφυλάξεις κυρίως σε ανθρωπιστικούς, και όχι πολιτικούς ή νομικούς, τόνους.
Ευρωπαϊκές ισορροπίες και μηνύματα προς την Ιερουσαλήμ
Η πιο αυστηρή ρητορική του Βερολίνου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό κλίμα ανησυχίας για την προοπτική de facto προσάρτησης παλαιστινιακών εδαφών. Η Γερμανία, ως κεντρικός παίκτης στην ΕΕ και παραδοσιακός εγγυητής της ισραηλινής ασφάλειας στην Ευρώπη, στέλνει μήνυμα ότι η υποστήριξη προς το Ισραήλ δεν είναι «λευκή επιταγή».
Τυχόν βήματα προσάρτησης θα περιέπλεκαν περαιτέρω κάθε μελλοντική διαπραγμάτευση για λύση δύο κρατών, θα ενίσχυαν τη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ και θα έφερναν σε δύσκολη θέση ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που ήδη δέχονται εσωτερικές πιέσεις λόγω της σύγκρουσης στη Γάζα. Για τη Γερμανία, η πρόκληση είναι διπλή: να διατηρήσει την ιστορική της δέσμευση προς την ασφάλεια του Ισραήλ, χωρίς να νομιμοποιεί πρακτικές που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν κάθε ρεαλιστική προοπτική ειρήνης.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Μερτς σηματοδοτεί μια ποιοτική στροφή: η Γερμανία επιχειρεί να επανακαθορίσει τη σχέση «άδολης» αλληλεγγύης προς το Ισραήλ με την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η προσάρτηση παλαιστινιακών εδαφών θα έχει πολιτικό κόστος και στο ευρωπαϊκό επίπεδο.
#Γερμανία #Ισραήλ #ΔυτικήΌχθη #Μερτς #ΜέσηΑνατολή
