Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι ασκούν «εκβιασμό» προς το Κίεβο ζητώντας την επαναλειτουργία του ρωσικού αγωγού πετρελαίου Druzhba, ο οποίος μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τη Ρωσία προς την Κεντρική Ευρώπη.
Η δήλωση έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να ολοκληρώσει νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σύγκρουση με Ουγγαρία και Σλοβακία
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκονται η Ουγγαρία και η Σλοβακία, δύο χώρες που εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό πετρέλαιο.
Ο αγωγός Druzhba αποτελεί βασική ενεργειακή αρτηρία για τις δύο οικονομίες, καθώς μεταφέρει ρωσικό αργό μέσω της Ουκρανίας προς διυλιστήρια της Κεντρικής Ευρώπης.
Η κυβέρνηση της Ουγγαρίας υπό τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, μαζί με τη Σλοβακία, εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στο νέο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας εγγυήσεις για την ενεργειακή τους ασφάλεια.
Ο αγωγός εκτός λειτουργίας μετά από επίθεση
Ο αγωγός Druzhba, που κατασκευάστηκε την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από τα τέλη Ιανουαρίου, έπειτα από ρωσική επίθεση σε ενεργειακές υποδομές στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το Κίεβο, οι ζημιές που προκλήθηκαν καθιστούν δύσκολη την άμεση αποκατάσταση της λειτουργίας του, ενώ οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή δημιουργούν σοβαρά προβλήματα ασφαλείας για τα τεχνικά συνεργεία.
Η ουκρανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αποκατάσταση του αγωγού δεν μπορεί να προχωρήσει όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές.
Οι κυρώσεις της ΕΕ στο επίκεντρο
Το νέο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στοχεύει κυρίως:
-
το δίκτυο δεξαμενόπλοιων που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο εκτός των δυτικών περιορισμών
-
νέους περιορισμούς στις ενεργειακές εξαγωγές της Ρωσίας
-
οικονομικές κυρώσεις σε εταιρείες που βοηθούν τη Μόσχα να παρακάμπτει τα ευρωπαϊκά μέτρα
Ωστόσο, για να εγκριθούν οι κυρώσεις απαιτείται ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, γεγονός που δίνει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ σε χώρες που εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη ρωσική ενέργεια.
Η ενέργεια ως γεωπολιτικό όπλο
Η κρίση γύρω από τον αγωγό Druzhba αποκαλύπτει πόσο δύσκολη παραμένει η πλήρης ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία.
Παρά τις προσπάθειες μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αρκετές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης εξακολουθούν να βασίζονται σε ρωσικούς ενεργειακούς πόρους, γεγονός που μετατρέπει την ενέργεια σε ισχυρό γεωπολιτικό εργαλείο πίεσης μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
