Η επίτροπος Ανταγωνισμού Τερέσα Ριβέρα στέλνει μήνυμα αυτονομίας προς την Ουάσιγκτον, την ώρα που ενισχύει επαφές με τη Σίλικον Βάλεϊ. Αρνείται να συνδέσει εμπορικές διαπραγματεύσεις με χαλάρωση των ευρωπαϊκών κανόνων για τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία για τις διατλαντικές σχέσεις, η Ευρωπαία επίτροπος Ανταγωνισμού Τερέσα Ριβέρα, από το Σαν Φρανσίσκο, ξεκαθαρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να υποκύψει στις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ για χαλάρωση των κανόνων που διέπουν τους ψηφιακούς κολοσσούς. Την ίδια στιγμή, επιδιώκει βαθύτερη συνεργασία με τη Σίλικον Βάλεϊ και την πολιτεία της Καλιφόρνιας σε τεχνολογία και κλίμα, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευρωπαϊκή κυριαρχία και την ανάγκη διαλόγου με τις ΗΠΑ.
Σαφείς «κόκκινες γραμμές» για DSA και DMA
Η Ριβέρα επανέλαβε ότι η ΕΕ δεν θα δεχθεί να συνδέσει τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον με υποχωρήσεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις ψηφιακές πλατφόρμες. Οι αμερικανικές πιέσεις εστιάζουν ειδικά στον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA) και στον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA), που η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει ως φραγμούς στο εμπόριο και ως στοχευμένους περιορισμούς εναντίον μεγάλων αμερικανικών εταιρειών τεχνολογίας.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει απειλήσει επανειλημμένα με επιβολή δασμών σε περίπτωση που οι Βρυξέλλες δεν «μαλακώσουν» την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού και των ψηφιακών κανονισμών. Η Ριβέρα, η οποία στο παρελθόν έχει παρομοιάσει αυτή τη στάση με «εκβιασμό», υπογράμμισε ότι είναι διατεθειμένη να διευκρινίσει τις ευρωπαϊκές θέσεις, αλλά όχι να επιτρέψει σε τρίτους να υπαγορεύουν στους ευρωπαίους ρυθμιστές πώς θα ασκούν την αποστολή τους. «Είμαστε κυρίαρχοι, και είναι θέμα σεβασμού», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η συζήτηση λαμβάνει χώρα ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ετοιμάζεται να ψηφίσει για το αν θα προχωρήσει ένα νέο διατλαντικό εμπορικό πλαίσιο. Ο Αμερικανός πρέσβης στην ΕΕ Άντριου Πάτζντερ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι τυχόν απόρριψη θα συνιστά «οικονομική κακοδιαχείριση», ζητώντας πιο ουσιαστική δέσμευση των Βρυξελλών σε διάλογο για τους τεχνολογικούς κανόνες.
Συμμαχίες με Καλιφόρνια και τεχνολογικούς κολοσσούς
Κατά την επίσκεψή της στην Καλιφόρνια, η Ριβέρα είχε τις πρώτες της απευθείας συναντήσεις με διευθύνοντες συμβούλους μεγάλων εταιρειών της Σίλικον Βάλεϊ, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται στο μικροσκόπιο της Κομισιόν για πιθανές παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Παράλληλα, συναντήθηκε με τον κυβερνήτη Γκάβιν Νιούσομ, έναν από τους πιο έντονους επικριτές του Ντόναλντ Τραμπ στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Με τον Νιούσομ, η Ευρωπαία επίτροπος εντόπισε κοινό έδαφος στην πράσινη μετάβαση και τις «ψηφιακές προκλήσεις», δίνοντας έμφαση στη συνεργασία όχι μόνο μεταξύ θεσμών, αλλά και με τον ιδιωτικό τομέα. Αν και έκρινε ότι δεν είναι ακόμη ώριμες οι συνθήκες για μια επίσημη συμφωνία καθαρής ενέργειας με την Καλιφόρνια, αντίστοιχη με αυτή που υπέγραψε η ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο, υπογράμμισε ότι ήδη υπάρχει στενή τεχνική και πολιτική συνεργασία.
Καθοριστικό, κατά την ίδια, δεν είναι η ύπαρξη μιας θεαματικής συμφωνίας, αλλά η σύγκλιση σε κοινά πρότυπα που θα διευκολύνουν τις επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, επιταχύνοντας τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε βιώσιμες μορφές ενέργειας. Η πολιτεία της Καλιφόρνιας έχει, άλλωστε, αναλάβει δεσμεύσεις για την τήρηση των στόχων της Συμφωνίας των Παρισίων, παρά την αποχώρηση της κυβέρνησης Τραμπ από το παγκόσμιο κλιματικό πλαίσιο.
Ρευστότητα στις αμερικανικές αρχές, σταθερότητα στις ευρωπαϊκές θέσεις
Η Ριβέρα θα μεταβεί στη συνέχεια στην Ουάσιγκτον, όπου το τοπίο στην αντιμονοπωλιακή πολιτική των ΗΠΑ παραμένει ρευστό μετά την αποχώρηση της επικεφαλής της αντίστοιχης διεύθυνσης του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης, Γκέιλ Σλέιτερ. Η επίτροπος εξέφρασε τη λύπη της για την αποχώρηση, αλλά διαβεβαίωσε ότι η συνεργασία με τις αμερικανικές αρχές ανταγωνισμού παραμένει προτεραιότητα και ότι θα συναντήσει την πρώην ομάδα της Σλέιτερ, καθώς και τον νέο υπηρεσιακό επικεφαλής Ομίδ Ασεφί.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση της απέναντι στις εσωτερικές νομοθετικές πρωτοβουλίες της Καλιφόρνιας για την τεχνολογία, όπως σχέδιο νόμου που μιμείται ορισμένες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις κατά των μονοπωλίων σε αναζήτηση και app stores. Η Ριβέρα απέφυγε να τοποθετηθεί ευθέως, σημειώνοντας ότι δεν είναι δικό της έργο να σχολιάζει την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ ομοσπονδιακού κράτους και πολιτειών. Επισήμανε, ωστόσο, ότι συχνά τέτοιες ρυθμίσεις αντανακλούν τις ανάγκες μιας κοινωνίας και, όταν δεν βρίσκουν χώρο σε ομοσπονδιακό επίπεδο, εκδηλώνονται σε επίπεδο πολιτείας.
Η στάση της Κομισιόν, όπως την περιγράφει η Ριβέρα, συμπυκνώνει μια ευρύτερη στρατηγική: σκληρή γραμμή στην υπεράσπιση της ρυθμιστικής κυριαρχίας της ΕΕ, αλλά ταυτόχρονα άνοιγμα σε συμμαχίες με προοδευτικά κέντρα ισχύος στις ΗΠΑ – από την Καλιφόρνια μέχρι τους τεχνολογικούς παίκτες που αναζητούν σταθερό, προβλέψιμο πλαίσιο κανόνων.
Σχόλιο 
: Η Ριβέρα επιχειρεί μια λεπτή ισορροπία: αφενός να δείξει ότι η Ευρώπη δεν εκφοβίζεται από δασμούς και απειλές, αφετέρου να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους με την αμερικανική τεχνολογική και πολιτική ελίτ. Για την ΕΕ, το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά θεσμικό: αν υποχωρήσει στους κανόνες για DSA και DMA, υπονομεύει τον ρόλο της ως παγκόσμιου ρυθμιστή. Αν, αντίθετα, αντέξει την πίεση, μπορεί να διαμορφώσει τα διεθνή στάνταρ στην ψηφιακή οικονομία και την πράσινη μετάβαση – ακόμη κι αν αυτό σημαίνει βραχυπρόθεσμες εντάσεις με τον Λευκό Οίκο.
#ΕΕ #ΤερέσαΡιβέρα #Τραμπ #ΣίλικονΒάλεϊ #DSA #DMA #ανταγωνισμός
