Η Ντάουνινγκ Στριτ απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση του δημάρχου Λονδίνου Σαντίκ Καν για επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αντιπαράθεση αποκαλύπτει τις βαθιές ρωγμές εντός των Εργατικών για το μέλλον της σχέσης με τις Βρυξέλλες.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έσπευσε να βάλει φρένο σε κάθε συζήτηση περί ανατροπής του Brexit, απορρίπτοντας δημόσια την πρόταση του δημάρχου Λονδίνου Σαντίκ Καν για σταδιακή επιστροφή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εκπρόσωπος του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων στο Γουέστμινστερ, τόνισε ότι οι «κόκκινες γραμμές» που έχουν τεθεί στο προεκλογικό μανιφέστο των Εργατικών «εξακολουθούν να ισχύουν» για όλη τη διάρκεια της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου.
Η πρόταση Καν και το πολιτικό ρίσκο για τους Εργατικούς
Ο Σαντίκ Καν, σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα «La Repubblica», υποστήριξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει «κατά τη διάρκεια αυτής της θητείας» να επιδιώξει την επανένταξη στην τελωνειακή ένωση και την ενιαία αγορά της ΕΕ, ως πρώτο βήμα προς την πλήρη επιστροφή στην Ένωση. Πήγε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, καλώντας το Εργατικό Κόμμα να κατέβει στις επόμενες εκλογές με ξεκάθαρη δέσμευση: «μια ψήφος στους Εργατικούς σημαίνει επανένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Ο Καν, που εκπροσωπεί μια πόλη η οποία ψήφισε μαζικά υπέρ της παραμονής στην ΕΕ το 2016, υποστήριξε ότι η ζημιά του Brexit στην οικονομία και στη διεθνή θέση της Βρετανίας καθιστά την επιστροφή «αναπόφευκτη». Η παρέμβασή του τον καθιστά τον πιο υψηλόβαθμο Εργατικό αξιωματούχο μέχρι σήμερα που ανοίγει τόσο ευθέως το ζήτημα της επανένταξης, σε μια στιγμή που το θέμα παραμένει πολιτικά τοξικό στο Γουέστμινστερ.
Η γραμμή Στάρμερ: τεχνική προσέγγιση, όχι πολιτικό άλμα
Παρά τη σκληρή κριτική στο Brexit, ο Κιρ Στάρμερ έχει δεσμευθεί να μην επιδιώξει επιστροφή ούτε στην τελωνειακή ένωση ούτε στην ενιαία αγορά, ούτε και την επαναφορά της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων. Η στρατηγική του επικεντρώνεται σε έναν «επανακαθορισμό» των σχέσεων με την ΕΕ μέσω στοχευμένων συμφωνιών: βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη διαπραγμάτευση για συμφωνία στον αγροδιατροφικό τομέα, για το διασυνοριακό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας και για ένα σύμφωνο κινητικότητας νέων, ενώ ενισχύεται η συνεργασία σε ασφάλεια και κλίμα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς δήλωσε πρόσφατα ότι η Βρετανία πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τους κανόνες της ΕΕ όπου αυτό εξυπηρετεί τα οικονομικά της συμφέροντα, χωρίς όμως θεσμική επανένταξη. Η Ντάουνινγκ Στριτ ξεκαθάρισε ότι το ισχύον μανιφέστο δεσμεύει την κυβέρνηση μέχρι το τέλος της θητείας, αποφεύγοντας προσεκτικά κάθε αναφορά σε μελλοντικές προεκλογικές υποσχέσεις: «Δεν πρόκειται να γράψουμε από τώρα το μανιφέστο των επόμενων εκλογών», ανέφερε χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος.
Κοινή γνώμη υπέρ επανένταξης, πολιτικό σύστημα σε αναμονή
Οι δημοσκοπήσεις, ωστόσο, αποτυπώνουν μια εντυπωσιακή μεταστροφή της κοινής γνώμης. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της YouGov, 54% των Βρετανών δηλώνουν υπέρ της επανένταξης στην ΕΕ, έναντι 34% που αντιτίθενται και 12% αναποφάσιστων. Το χάσμα αυτό δημιουργεί ασφυκτική πίεση στους Εργατικούς να ξεκαθαρίσουν τη στρατηγική τους, την ώρα που επιχειρούν να εμφανιστούν ως δύναμη σταθερότητας απέναντι σε ένα βαθιά διχασμένο εκλογικό σώμα.
Η κίνηση Καν, παρότι δεν αλλάζει άμεσα την κυβερνητική γραμμή, λειτουργεί ως δοκιμαστικό μπαλόνι για το πώς θα αντιδράσουν τόσο οι ψηφοφόροι όσο και τα κομματικά στελέχη σε μια πιο τολμηρή φιλοευρωπαϊκή ατζέντα. Η στάση της Ντάουνινγκ Στριτ δείχνει ότι ο Στάρμερ επιλέγει προς το παρόν τον δρόμο των μικρών, τεχνοκρατικών βελτιώσεων στη συμφωνία αποχώρησης, αποφεύγοντας το μεγάλο πολιτικό στοίχημα της ανοιχτής συζήτησης για ανατροπή του Brexit.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση Καν – Ντάουνινγκ Στριτ φωτίζει το κεντρικό δίλημμα των Εργατικών: πώς να κεφαλαιοποιήσουν τη σαφή αντι-Brexit στροφή της κοινωνίας χωρίς να αναζωπυρώσουν τις παλιές πολιτισμικές και γεωγραφικές διαιρέσεις που σημάδεψαν το δημοψήφισμα. Για τις Βρυξέλλες, η σταδιακή ευθυγράμμιση κανόνων και οι τομεακές συμφωνίες ίσως αποδειχθούν πιο ρεαλιστική –και λιγότερο εκρηκτική– διαδρομή από ένα άμεσο αίτημα επανένταξης, όμως η πίεση της κοινής γνώμης δείχνει ότι το ερώτημα «επιστροφής» δύσκολα θα μείνει εκτός της επόμενης βρετανικής προεκλογικής εκστρατείας.
#Brexit #ΗνωμένοΒασίλειο #SadiqKhan #KeirStarmer #ΕΕ
