Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοινώνει ναυτικές συνοδείες και πολιτική ασφαλιστική κάλυψη για μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Στενού του Ορμούζ. Στόχος είναι η αποκλιμάκωση της εκτόξευσης των τιμών ενέργειας μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να ανακόψει τον ανοδικό σπιράλ στις διεθνείς τιμές ενέργειας, ενεργοποιώντας ένα διπλό εργαλείο στρατιωτικής και χρηματοοικονομικής στήριξης για τις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συνοδεύουν με πολεμικά πλοία τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, ενώ παράλληλα η Development Finance Corporation (DFC) θα προσφέρει πολιτική ασφαλιστική κάλυψη και εγγυήσεις για τον κίνδυνο χώρας και πολέμου.
Στρατιωτική ομπρέλα και ασφαλιστική «ασπίδα» στον Περσικό
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου, η DFC θα διαθέσει, «με πολύ λογικό κόστος», ασφαλιστικά προϊόντα και εγγυήσεις για τη χρηματοοικονομική ασφάλεια «όλου του θαλάσσιου εμπορίου, ειδικά της ενέργειας» που διασχίζει τον Κόλπο. Το μέτρο απευθύνεται σε όλες τις ναυτιλιακές εταιρείες, σε μια συγκυρία όπου οι κλασικοί ασφαλιστές αυξάνουν απότομα τα ασφάλιστρα ή αποσύρουν εντελώς την κάλυψη για πλοία που περνούν από το Ορμούζ.
Παράλληλα, ο Τραμπ δήλωσε ότι, εφόσον κριθεί αναγκαίο, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα αρχίσει άμεσα συνοδείες δεξαμενόπλοιων στο Στενό. Η κίνηση παραπέμπει σε παλαιότερες επιχειρήσεις ελευθερίας ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, με ανάπτυξη αεροπλανοφόρων και αντιτορπιλικών, αλλά αυτή τη φορά το επίκεντρο φαίνεται να είναι η αντιπυραυλική άμυνα, καθώς η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι η Τεχεράνη θα στοχεύσει περισσότερο με πυραύλους παρά με ταχύπλοα τις εμπορικές νηοπομπές.
Η ανακοίνωση είχε άμεσο, αν και περιορισμένο, αντίκτυπο στις αγορές: η τιμή του αμερικανικού αργού υποχώρησε από πάνω από 77 δολάρια στα περίπου 73 δολάρια το βαρέλι, παραμένοντας ωστόσο αισθητά υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν.
Κλιμάκωση σύγκρουσης, ενεργειακό ρίσκο και παγκόσμιες επιπτώσεις
Η απόφαση της Ουάσιγκτον έρχεται μετά τη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή: οι αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ οδήγησαν στη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, πυροδοτώντας πολεμική σύγκρουση στην περιοχή. Στο πεδίο, έχουν ήδη σκοτωθεί Αμερικανοί στρατιώτες και έχουν σημειωθεί επιθέσεις κατά της πρεσβείας των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, ενώ ιρανικοί πύραυλοι έχουν πλήξει πλοία στο Ορμούζ.
Ταυτόχρονα, βασικές ενεργειακές υποδομές βρίσκονται στο στόχαστρο: το Κατάρ ανέστειλε τη λειτουργία μεγάλου εργοστασίου εξαγωγών φυσικού αερίου, σαουδαραβικά διυλιστήρια δέχθηκαν επιθέσεις και η ροή πετρελαίου και LNG από τον Περσικό απειλείται. Το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 20% των θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου παγκοσμίως, αποτελεί κρίσιμο κόμβο για τις αγορές ενέργειας – άρα και για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και της Ελλάδας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η ίδια η στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του Ιράν δημιουργεί ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, με την αύξηση του κόστους να περνά ήδη στην αντλία καυσίμων. Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τον οικονομικό αντίκτυπο και φέρεται να εξετάζει πρόσθετα μέτρα σταθεροποίησης, σε μια συγκυρία όπου τα αποθέματα αντιαεροπορικών αναχαιτιστών πιέζονται από πολλαπλά μέτωπα επιχειρήσεων.
Για την Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη με σημαντική παρουσία σε δεξαμενόπλοια, η αμερικανική πρωτοβουλία δημιουργεί ταυτόχρονα ευκαιρίες και κινδύνους: από τη μία, η πρόσβαση σε πολιτική ασφάλιση και στρατιωτική προστασία μπορεί να κρατήσει ανοικτή μια προσοδοφόρα διαδρομή· από την άλλη, η παρατεταμένη αστάθεια στην περιοχή ενισχύει τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε έναν θαλάσσιο διάδρομο καθοριστικό για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να «ασφαλίσει» με στρατό και κεφάλαιο το σημαντικότερο θαλάσσιο σημείο διέλευσης ενέργειας στον κόσμο, όμως η κίνηση αυτή δεν αναιρεί το δομικό ρίσκο: όσο η σύγκρουση με το Ιράν κλιμακώνεται, ο γεωπολιτικός παράγοντας θα παραμένει κυρίαρχος διαμορφωτής τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με άμεσες συνέπειες για πληθωρισμό, ναυτιλία και ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ορμούζ #Πετρέλαιο #Ενέργεια #Ναυτιλία
