Ο Πιτ Χέγκσεθ, νέος «υπουργός πολέμου» των ΗΠΑ, ενσαρκώνει την τοξική μίξη τηλεοπτικού λαϊκισμού, προσωπικών σκανδάλων και απόλυτης προσωπικής αφοσίωσης στον Ντόναλντ Τραμπ. Η δημόσια εικόνα του και οι πρόσφατες επιθέσεις του κατά των ΜΜΕ φωτίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Λευκός Οίκος αντιλαμβάνεται την ισχύ και τη λογοδοσία.
Η ανάδειξη του Πιτ Χέγκσεθ στη θέση του αποκαλούμενου «υπουργού πολέμου» στις ΗΠΑ δεν είναι ένα μεμονωμένο πολιτικό ατύχημα, αλλά συνεπές προϊόν της λογικής στελέχωσης της κυβέρνησης Τραμπ. Ο πρώην παρουσιαστής του Fox News, με στρατιωτικό παρελθόν αλλά βαρύ φορτίο κατηγοριών για οικονομική κακοδιαχείριση, προσωπική ανάρμοστη συμπεριφορά και υπερβολική χρήση αλκοόλ, τοποθετήθηκε στην κορυφή της εθνικής ασφάλειας όχι παρά τα ελαττώματά του, αλλά ακριβώς λόγω αυτών.
Στυλ σύγκρουσης και απαξίωση των ΜΜΕ
Οι πρόσφατες, θεαματικές επιθέσεις του Χέγκσεθ κατά του αμερικανικού Τύπου για την «ανεπαρκώς πατριωτική» κάλυψη του πολέμου με το Ιράν δείχνουν μια στρατηγική: η δημόσια συζήτηση για τις επιλογές της κυβέρνησης μετατρέπεται σε τεστ πίστης. Όποιος θέτει ερωτήματα για τους στόχους και την πορεία του πολέμου βαφτίζεται μη πατριώτης. Η ένταση της ρητορικής –με δηλώσεις του τύπου «είναι τελειωμένοι και το ξέρουν» για το ιρανικό καθεστώς– λειτουργεί ως πολιτικό θέαμα, θολώνοντας την ουσία: την απουσία ξεκάθαρης στρατηγικής και λογοδοσίας.
Τα δημόσια ξεσπάσματά του σε δημοσιογράφους, με ύφος «παιδιού στην αυλή που ψάχνει καβγά», όπως καταγράφεται σε ενημερώσεις στο Πεντάγωνο, δεν δείχνουν ισχυρή ηγεσία, αλλά έναν αξιωματούχο που καταρρέει μπροστά στην παραμικρή αντίσταση. Η εικόνα ενός ανθρώπου που υψώνει τη φωνή, αλλά υποχωρεί όταν βρεθεί μπροστά σε στιβαρή δημοσιογραφική αντίκρουση, αποκαλύπτει την ουσία του ρόλου του: επικοινωνιακή ασπίδα του προέδρου, όχι θεσμικός πυλώνας στρατηγικής άμυνας.
Το προφίλ «ήρωα» και η πραγματική χρησιμότητα για τον Τραμπ
Ο Χέγκσεθ παρουσιάζεται προς τα έξω ως ευθύς, πατριώτης βετεράνος, με τρεις αποστολές σε Ιράκ, Αφγανιστάν και Γκουαντάναμο και με σπουδές σε ένα πανεπιστήμιο-σύμβολο του αμερικανικού κατεστημένου. Αυτό το μείγμα μεσοδυτικής καταγωγής, ελίτ εκπαίδευσης και τηλεοπτικής εξοικείωσης δημιουργεί μια ελκυστική βιτρίνα για τον μέσο συντηρητικό ψηφοφόρο.
Πίσω όμως από τη βιτρίνα, οι καταγγελίες για οικονομικές ατασθαλίες σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και σεξουαλική ανάρμοστη συμπεριφορά συνθέτουν ένα προφίλ πολιτικά ευάλωτο. Για τον Τραμπ, αυτό δεν είναι μειονέκτημα αλλά πλεονέκτημα: ένας πολιτικός με τόσο «βαρύ φάκελο» εξαρτάται πλήρως από τον πρόεδρο που τον «έβγαλε από τη φωτιά». Η αφοσίωση δεν βασίζεται σε κοινό όραμα πολιτικής, αλλά σε προσωπική διάσωση.
Όπως έχει δείξει και η περίπτωση της Κρίστι Νόεμ, την οποία ο Τραμπ απομάκρυνε όταν έκρινε ότι τον εξέθεσε, το βασικό κριτήριο επιλογής και διατήρησης προσώπων στην κυβέρνηση δεν είναι η επάρκεια ή η θεσμική εμπειρία, αλλά η απόλυτη, άνευ όρων πίστη. Ο Χέγκσεθ είναι η επιτομή αυτού του μοντέλου: εντυπωσιακός για την κάμερα, συγκρουσιακός με τον Τύπο, αλλά πολιτικά εξαρτημένος και ανίκανος να αντισταθεί στον πρόεδρο.
Για την αμερικανική –και τη διεθνή– ασφάλεια, η τοποθέτηση ενός τέτοιου προσώπου στην κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής ή ύφους. Είναι δομικός κίνδυνος: θεσμοί που απαιτούν ψυχραιμία, τεχνοκρατική επάρκεια και δυνατότητα να πουν «όχι» στον Λευκό Οίκο, μετατρέπονται σε προέκταση της πολιτικής επιβίωσης ενός ανθρώπου.
Σχόλιο
: Η περίπτωση Χέγκσεθ δείχνει πώς ο τραμπισμός εργαλειοποιεί θέσεις εθνικής ασφάλειας για επικοινωνιακή κατανάλωση, υπονομεύοντας μακροπρόθεσμα την αξιοπιστία των θεσμών και αυξάνοντας τον κίνδυνο λανθασμένων, κλιμακωτικών αποφάσεων σε πολεμικά μέτωπα όπως το Ιράν.






