Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν μετατρέπεται σε στρατηγικό και ηθικό αδιέξοδο για την Ουάσιγκτον. Η σύγκρουση απειλεί να εξελιχθεί σε νέο «αιώνιο πόλεμο», με βαρύ οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος.
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος που έχουν εξαπολύσει οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, σε στενή σύμπλευση με το Ισραήλ του Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατά του Ιράν και των συμμάχων του στη Μέση Ανατολή, αναδεικνύεται σε πολλαπλό στρατηγικό αδιέξοδο για την Ουάσιγκτον. Παρά τις μαζικές αεροπορικές επιδρομές σε ιρανικούς στόχους και τις επιθέσεις σε Λίβανο, η ιρανική ηγεσία παραμένει αλώβητη πολιτικά και προσαρμόζει τακτικές και μέσα, οδηγώντας τις ΗΠΑ σε μια σύγκρουση χωρίς σαφές τέλος.
Στρατιωτικό τέλμα και κίνδυνος «αιώνιου πολέμου»
Οι επιθέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ έχουν επιφέρει σημαντικές ζημιές σε στρατιωτικές υποδομές του Ιράν, ωστόσο δεν έχουν επιτύχει την κάμψη της αντοχής του καθεστώτος. Οι ιρανικοί πύραυλοι και τα drones συνεχίζουν να πλήττουν αμερικανικές βάσεις και υποδομές στον Κόλπο, αποκαλύπτοντας τρωτά σημεία στην αντιαεροπορική άμυνα της Δύσης και προκαλώντας απώλειες σε προσωπικό.
Καθοριστικό σημείο θεωρείται το κλείσιμο και η ναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη, εξέλιξη που η κυβέρνηση Τραμπ δεν κατάφερε να αποτρέψει. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη έχει πυροδοτήσει νέο ενεργειακό σοκ, με άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, πιέζοντας τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και τροφοδοτώντας πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.
Ταυτόχρονα, στο μέτωπο του Λιβάνου, οι ισραηλινές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ συνοδεύονται από εκτεταμένους βομβαρδισμούς αστικών περιοχών, εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών και βαριές καταστροφές σε υποδομές. Η κριτική κάνει λόγο για «κρατική τρομοκρατία» και για μια στρατηγική που, αντί να αποδυναμώνει τους αντιπάλους, ενισχύει τα αντιδυτικά αντανακλαστικά και τη συσπείρωση γύρω από τα καθεστώτα της περιοχής.
Οικονομικό κόστος, διεθνής απομόνωση και νομικές ευθύνες
Το δημοσιονομικό βάρος του πολέμου για τις ΗΠΑ εκτιμάται σε πάνω από 11 δισ. δολάρια την εβδομάδα, επιβαρύνοντας έναν ήδη πιεσμένο προϋπολογισμό και τροφοδοτώντας την κοινωνική δυσαρέσκεια ενόψει ενδιάμεσων εκλογών. Η εκτόξευση των τιμών ενέργειας μετακυλίεται σε καταναλωτές και επιχειρήσεις, με ιδιαίτερα επώδυνες συνέπειες για τις πιο αδύναμες οικονομίες παγκοσμίως.
Παράλληλα, η μονομερής στάση του Λευκού Οίκου, η απουσία ουσιαστικής διαβούλευσης με συμμάχους και η απόφαση να παρακαμφθεί το Κογκρέσο για την κήρυξη πολέμου, πλήττουν σοβαρά την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως κράτους δικαίου. Νομικοί και διεθνείς οργανισμοί θέτουν ζήτημα νομιμότητας της στρατιωτικής εκστρατείας, κάνοντας λόγο για παραβίαση των Συμβάσεων της Γενεύης και του διεθνούς δικαίου.
Ιδιαίτερο βάρος έχει η συζήτηση γύρω από πιθανά εγκλήματα πολέμου, μετά τον βομβαρδισμό σχολείου στο Μιναμπ με δεκάδες νεκρά παιδιά. Τέτοια περιστατικά ενισχύουν τις εκκλήσεις για διεθνή λογοδοσία ηγετών και στρατιωτικών επιτελείων, με την προοπτική παραπομπών σε εθνικά ή διεθνή δικαστήρια να τίθεται πλέον ανοιχτά στον δημόσιο διάλογο.
Γεωπολιτικές ανατροπές και κίνδυνος πυρηνικής κλιμάκωσης
Η σύγκρουση έχει και απρόβλεπτες γεωπολιτικές παρενέργειες. Η προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων στη ρωσική ενέργεια, στο πλαίσιο της διαχείρισης της ενεργειακής κρίσης, ενισχύει τα έσοδα της Μόσχας και αναδιατάσσει τις ισορροπίες, με την Κίνα επίσης να αξιοποιεί την κατάσταση για να εμβαθύνει οικονομικούς και ενεργειακούς δεσμούς με τη Ρωσία και το Ιράν.
Ταυτόχρονα, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης παραμένει άλυτο ζήτημα. Παρά τις επανειλημμένες επιδρομές σε εγκαταστάσεις, το Ιράν διατηρεί αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και επιστημονική τεχνογνωσία που δεν μπορεί να εξαλειφθεί στρατιωτικά. Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και η ενίσχυση των σκληροπυρηνικών φωνών αυξάνουν τον κίνδυνο η χώρα να κινηθεί τελικά προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ασφάλεια της Μέσης Ανατολής.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εικόνα των ΗΠΑ ως παγκόσμιας δύναμης που επιβάλλει τάξη και σταθερότητα διαβρώνεται. Η σύγκριση με τα φιάσκα σε Ιράκ και Αφγανιστάν επανέρχεται, με πολλούς αναλυτές να προειδοποιούν ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν κινδυνεύει να καταγραφεί ως ακόμη μια ταπεινωτική ήττα, τόσο στρατιωτική όσο και ηθική.
Σχόλιο 
: Η αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία στο Ιράν δείχνει πώς οι στρατιωτικές λύσεις σε περίπλοκα γεωπολιτικά προβλήματα καταλήγουν να υπονομεύουν την ίδια τη Δύση: αποξενώνουν συμμάχους, ενισχύουν αντιπάλους, αποσταθεροποιούν αγορές και διαβρώνουν την ηθική νομιμοποίηση του δυτικού στρατοπέδου. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι διπλό: ενεργειακή ασφάλεια και ανάγκη σαφούς, αυτόνομης στρατηγικής απέναντι σε έναν πόλεμο που δεν ελέγχει αλλά υφίσταται.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
