Ο Ντόναλντ Τραμπ εγκαινιάζει μια άνευ προηγουμένου στρατιωτικοποίηση της μάχης κατά των ναρκοκαρτέλ, με τη συμμετοχή 17 λατινοαμερικανικών χωρών. Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με τον ανταγωνισμό με την Κίνα και τη συνολικότερη στρατηγική ασφαλείας των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μια νέα, επιθετική στρατηγική κατά των ναρκοκαρτέλ στη Λόλα της Αμερικής, δεσμευόμενος ανοιχτά για χρήση «θανατηφόρας στρατιωτικής ισχύος» σε σειρά χωρών της περιοχής. Η κίνηση σηματοδοτεί την πιο άμεση και θεσμοθετημένη εμπλοκή των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών» εδώ και δεκαετίες.
Μιλώντας στη σύνοδο «Shield of the Americas» στο Ντόραλ της Φλόριντα, ο Τραμπ υπέγραψε προεδρική διακήρυξη που θεμελιώνει τον συνασπισμό «Americas Counter Cartel Coalition». Παράλληλα, αποκάλυψε ότι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ήδη αναπτυχθεί στον Ισημερινό για επιχειρήσεις κατά λεγόμενων «ναρκοτρομοκρατικών οργανώσεων», με χρήση «θανατηφόρας κινητικής δράσης».
Στρατιωτικοποίηση της περιφερειακής ασφάλειας
Η νέα διακήρυξη παρουσιάστηκε ως «δέσμευση για χρήση θανατηφόρας στρατιωτικής ισχύος» με στόχο την «καταστροφή των σκοτεινών καρτέλ και τρομοκρατικών δικτύων». Ο Τραμπ κάλεσε τις κυβερνήσεις της περιοχής να παρέχουν πληροφορίες για τον εντοπισμό στελεχών των καρτέλ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας, απλώς πείτε μας πού βρίσκονται».
Σύμφωνα με την αμερικανική Διοίκηση Νότιου Τομέα (U.S. Southern Command), 17 χώρες υπέγραψαν κοινή διακήρυξη ασφαλείας σε συνάντηση με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ. Ανάμεσά τους, η Αργεντινή, ο Ισημερινός, το Ελ Σαλβαδόρ, καθώς και άλλες χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής και της Καραϊβικής.
Η διακήρυξη προβλέπει στενό συντονισμό με τους «ημισφαιρικούς συμμάχους» για τη δημιουργία «της πιο αποτελεσματικής δύναμης μάχης» κατά των καρτέλ. Παράλληλα, χωρίς να κατονομάζει την Κίνα, δεσμεύεται στην αποτροπή «κακόβουλων ξένων επιρροών εκτός Δυτικού Ημισφαιρίου» από το να εδραιωθούν στην περιοχή, δείχνοντας ξεκάθαρα προς το Πεκίνο και τη διευρυνόμενη οικονομική και στρατιωτική του παρουσία στη Λατινική Αμερική.
Η «Δόγμα Ντόνρο» και ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για επαναφορά της Λατινικής Αμερικής στο επίκεντρο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, με ταυτόχρονη ανάσχεση της κινεζικής επιρροής. Ο Λευκός Οίκος προβάλλει τη στρατιωτική συνεργασία κατά των καρτέλ ως εργαλείο για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών και τον περιορισμό της διακίνησης ναρκωτικών προς τις ΗΠΑ.
Η επιλογή άμεσης στρατιωτικής δράσης σε έδαφος τρίτων χωρών, έστω και με πρόσκληση ή συναίνεση των κυβερνήσεών τους, εγείρει ωστόσο σοβαρά ερωτήματα κυριαρχίας και πιθανής κλιμάκωσης της βίας. Η ιστορική εμπειρία από προηγούμενες αμερικανικές παρεμβάσεις στην περιοχή δείχνει ότι τέτοιες επιχειρήσεις συχνά έχουν απρόβλεπτες πολιτικές και κοινωνικές παρενέργειες.
Στη σύνοδο έδωσαν το παρών, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του Ισημερινού Ντανιέλ Νομπόα, ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ Ναΐμπ Μπουκέλε και ο εκλεγμένος πρόεδρος της Χιλής Χοσέ Αντόνιο Καστ. Η συμμετοχή ηγετών με έντονα συντηρητικά ή λαϊκιστικά προφίλ υπογραμμίζει και την ιδεολογική διάσταση του νέου άξονα ασφαλείας.
Σκιά πολέμου με το Ιράν και εσωτερικές ισορροπίες
Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε υπό τη σκιά του πολέμου με το Ιράν, που έχει ήδη προκαλέσει τον θάνατο Αμερικανών στρατιωτών σε επίθεση με drone στο Κουβέιτ. Ο Τραμπ, ερωτηθείς σχετικά, χαρακτήρισε την πορεία του πολέμου «15 στα 10», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «έκαναν χάρη στον κόσμο».
Παρούσα, χωρίς να μιλήσει, ήταν και η Κρίστι Νοέμ, μέχρι πρότινος υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας και πλέον ειδική απεσταλμένη για την πρωτοβουλία «Shield of the Americas», σε μια προσπάθεια επανατοποθέτησής της μετά την απομάκρυνσή της από το υπουργείο.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η κίνηση Τραμπ σηματοδοτεί πιθανή αναδιάταξη προτεραιοτήτων των ΗΠΑ, με μεγαλύτερη εστίαση στο δυτικό ημισφαίριο και παράλληλη διατήρηση υψηλής έντασης στη Μέση Ανατολή. Αυτό ενδέχεται να επηρεάσει την αμερικανική διαθεσιμότητα και προσοχή σε άλλα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου.
Σχόλιο
: Η νέα στρατηγική Τραμπ μετατρέπει τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών» σε εργαλείο γεωπολιτικής αναμέτρησης με την Κίνα και εσωτερικής πολιτικής επίδειξης ισχύος. Η εμπλοκή στρατού σε σύνθετα κοινωνικο-οικονομικά φαινόμενα, όπως τα καρτέλ και η μετανάστευση, ενέχει σοβαρό ρίσκο αποσταθεροποίησης εύθραυστων δημοκρατιών στη Λατινική Αμερική. Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: οι ΗΠΑ αναδιατάσσουν προτεραιότητες, και η ευρωπαϊκή περιφέρεια δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική προσοχή και παρουσία.






