Η νέα πολεμική εκστρατεία των ΗΠΑ στο Ιράν διαψεύδει τις υποσχέσεις Τραμπ για «τέλος στους πολέμους» και συνοδεύεται από επικίνδυνη χαλάρωση των φραγμών στην στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη. Ο συνδυασμός βομβαρδισμών και ανεξέλεγκτης ΑΙ συνιστά εκρηκτικό μείγμα για τη Μέση Ανατολή και τη διεθνή ασφάλεια.
Η κλιμάκωση της αμερικανικής στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν υπό τον Ντόναλντ Τραμπ αποδομεί πλήρως το προεκλογικό αφήγημα περί «τέλους στους ατελείωτους πολέμους». Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι δεν πρόκειται για «πόλεμο αλλαγής καθεστώτος», οι συντονισμένες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που έπληξαν ακόμη και το συγκρότημα του ανώτατου ηγέτη στο Ιράν παραπέμπουν σε κλασικό σενάριο βίαιης αναδιάταξης ισορροπιών στη Μέση Ανατολή.
Αντιφάσεις στην Ουάσιγκτον και ο μύθος της «απελευθέρωσης» του Ιράν
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο γερουσιαστής Μάρκο Ρούμπιο και ο Τζέι Ντι Βανς προβάλλουν ήδη διαφορετικές αιτιολογίες για την έναρξη του πολέμου, αποκαλύπτοντας ένα επιτελείο χωρίς συνεκτική στρατηγική. Η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να πουλήσει στη διεθνή κοινότητα έναν «πόλεμο ανανέωσης καθεστώτος» – όχι τυπικής ανατροπής, αλλά αναζήτησης ενός πιο βολικού, ελεγχόμενου ηγέτη στην Τεχεράνη.
Η ρητορική περί «ειρήνης, σταθερότητας και δικαιωμάτων των γυναικών» παρουσιάζεται ως προσχηματική. Όπως επισημαίνεται, ο Τραμπ και οι συνεργάτες του δεν δείχνουν ιδιαίτερο σεβασμό στη δημοκρατία ούτε εντός των ΗΠΑ, άρα είναι εξαιρετικά απίθανο να την προωθήσουν ειλικρινά σε αυτό που ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν «χώρες-αποχωρητήρια». Η πραγματικότητα στον Κόλπο παραμένει: καμία πλήρης δημοκρατία και εκτεταμένη καταπίεση, ιδίως εις βάρος των γυναικών στο Ιράν.
Ο Λευκός Οίκος υπόσχεται ότι σε «τέσσερις εβδομάδες ή λιγότερο» θα έχει τερματίσει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, θα σταματήσει τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων και θα επιτύχει ευνοϊκή αλλαγή καθεστώτος. Η αρθρογράφος αντιμετωπίζει αυτές τις διαβεβαιώσεις με βαθύ σκεπτικισμό, υπενθυμίζοντας τα αμέτρητα ψέματα του Τραμπ και τις ήδη ορατές μακροχρόνιες συνέπειες από την καταστροφή στη Γάζα.
Από τη Γάζα στο Ιράν και η σκοτεινή στροφή στην στρατιωτική ΑΙ
Παράλληλα με την επέκταση του πολέμου στο Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ ανοίγει ένα ακόμη πιο ανησυχητικό μέτωπο: τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στον πόλεμο χωρίς ισχυρά ηθικά φρένα. Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας ακύρωσε απότομα τη σύμβασή του με την εταιρεία Anthropic, επειδή εκείνη αρνήθηκε να χαλαρώσει τους περιορισμούς στη χρήση της τεχνολογίας της για μαζική εσωτερική παρακολούθηση και για πλήρως αυτόνομα φονικά συστήματα, χωρίς ανθρώπινο έλεγχο.
Στη θέση της Anthropic, η κυβέρνηση στράφηκε στην OpenAI του Σαμ Άλτμαν. Αν και αρχικά προβλήθηκε ότι ισχύουν παρόμοιες «κόκκινες γραμμές», δημοσιεύματα στις ΗΠΑ δείχνουν ότι οι πραγματικοί όροι της συμφωνίας πιθανότατα είναι πολύ πιο χαλαροί. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως επικίνδυνη επιτάχυνση προς μια εποχή «murderbots» – φονικών ρομπότ και αλγορίθμων που θα λαμβάνουν θανατηφόρες αποφάσεις χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Η συνδυασμένη εικόνα είναι ενός προέδρου που, αντί να προσπαθεί να ρυθμίσει μια «πολιτισμο-αλλοιωτική» τεχνολογία, επιλέγει το πιο πρωτόγονο εργαλείο ισχύος: τους βομβαρδισμούς στη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, αποδυναμώνει θεσμούς, υπονομεύει τη δημοκρατία εντός των ΗΠΑ, διαρρηγνύει σχέσεις εμπιστοσύνης με συμμάχους και αξιοποιεί το αξίωμά του για προσωπικό πλουτισμό.
Το επίδικο, καταλήγει η ανάλυση, δεν είναι μόνο το μέλλον της δημοκρατίας στη Μέση Ανατολή – όπου αυτή σχεδόν δεν υφίσταται – αλλά η ίδια η ποιότητα της δημοκρατίας και της ασφάλειας στη Δύση. Ο κίνδυνος για τον «δυτικό τρόπο ζωής» δεν προέρχεται μόνο από εξωτερικούς εχθρούς, αλλά, όπως σε ταινία τρόμου, «από μέσα από το ίδιο το σπίτι».
Σχόλιο 
: Η διπλή κίνηση Τραμπ – κλιμάκωση πολέμου στο Ιράν και αποδέσμευση της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης από ηθικούς φραγμούς – συνιστά στρατηγικό ρίσκο με ανυπολόγιστες συνέπειες. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το μείγμα αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή και τεχνολογικής κούρσας εξοπλισμών σημαίνει μεγαλύτερη ενεργειακή, γεωπολιτική και θεσμική ανασφάλεια, την ώρα που η Δύση δείχνει ολοένα λιγότερο ικανή να επιβάλει κανόνες στο ίδιο της το στρατόπεδο.
#ΗΠΑ #Trump #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #ΤεχνητήΝοημοσύνη #OpenAI #Anthropic #Πόλεμος
