Η εκτόξευση των τιμών πετρελαίου μετά τον πόλεμο στο Ιράν δημιουργεί κέρδη αλλά και πολιτικό ρίσκο για τον Ντόναλντ Τραμπ. Μια ανάρτησή του περί «κερδών» πυροδότησε αντιδράσεις στην αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία και στην εσωτερική πολιτική σκηνή.
Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με φόντο επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ, έχει ήδη οδηγήσει την τιμή του αργού στα 95 δολάρια το βαρέλι, περίπου 40% υψηλότερα από τα προ πολέμου επίπεδα. Σε αυτό το τεταμένο περιβάλλον, μια ανάρτηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στα κοινωνικά δίκτυα, όπου συνέδεσε ευθέως την άνοδο των τιμών με κέρδη για τις ΗΠΑ ως «μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο», προκάλεσε αμηχανία και ανησυχία στην ίδια την πετρελαϊκή βιομηχανία.
Κέρδη από τον πόλεμο και ο φόβος του κοινωνικού στιγματισμού
Οι πετρελαϊκές εταιρείες πράγματι ωφελούνται βραχυπρόθεσμα από την αύξηση σχεδόν 30 δολαρίων ανά βαρέλι από την έναρξη των εχθροπραξιών. Ωστόσο, στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι η μεγάλη μεταβλητότητα δυσκολεύει τον επιχειρηματικό σχεδιασμό και, κυρίως, τροφοδοτεί την εικόνα πως η βιομηχανία «κερδοσκοπεί πάνω στον πόλεμο και στον θάνατο» – εικόνα που κανένα τμήμα δημοσίων σχέσεων δεν επιθυμεί να διαχειριστεί.
Αναλυτές όπως ο Μαρκ Τζόουνς του Baker Institute υπογραμμίζουν ότι η ανάρτηση του Τραμπ ενισχύει τη διαδεδομένη πεποίθηση πως οι πετρελαϊκές εταιρείες πλουτίζουν κάθε φορά που ξεσπά μια γεωπολιτική κρίση. Ακόμη και εντός του κλάδου, η αντίδραση στην ανάρτηση συνοψίστηκε στο αποδοκιμαστικό «Ω, όχι…», που αντικατοπτρίζει τον φόβο ότι η δημόσια συζήτηση θα στραφεί από τη γεωπολιτική ασφάλεια στην «απληστία» των εταιρειών.
Παράλληλα, η άνοδος της τιμής της βενζίνης κατά περίπου 0,60 δολάρια το γαλόνι δημιουργεί πολιτικό κόστος, καθώς οι Αμερικανοί ψηφοφόροι βιώνουν τις αυξήσεις όχι μόνο στα πρατήρια αλλά και μέσω ενεργειακών επιβαρύνσεων σε μεταφορές, αερομεταφορές και χημική βιομηχανία. Ήδη μεγάλες εταιρείες όπως UPS, Maersk, Ecolab και Cathay Pacific ανακοινώνουν πρόσθετα τέλη καυσίμων.
Ο Λευκός Οίκος, οι αγορές ενέργειας και το πολιτικό ρίσκο
Ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να παρουσιάσει την κατάσταση ως προσωρινή διαταραχή. Εκπρόσωπος της κυβέρνησης υποστήριξε ότι, μετά την επίτευξη των στρατιωτικών στόχων και την «ουδετεροποίηση» του ιρανικού καθεστώτος, η παραγωγή του Ιράν θα επανέλθει στην αγορά και οι τιμές θα υποχωρήσουν, ενδεχομένως και κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Μέχρι τότε, η κυβέρνηση δηλώνει ότι συνεργάζεται στενά με τον κλάδο για τη σταθεροποίηση των αγορών.
Η Αμερικανική Πετρελαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, τονίζει πως η μεταβλητότητα δεν ευνοεί ούτε τους παραγωγούς, που χρειάζονται προβλεψιμότητα για επενδυτικές αποφάσεις. Για τις διεθνείς εταιρείες, ο πόλεμος συνεπάγεται επιπλέον ρίσκο: πιθανό κλείσιμο υποδομών στον Περσικό Κόλπο, ενώ η ενεργειακή ανασφάλεια σε Ευρώπη και Ασία μπορεί να επιταχύνει τις πολιτικές απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Στο εσωτερικό μέτωπο, Δημοκρατικοί και περιβαλλοντικές οργανώσεις αξιοποιούν την ανάρτηση Τραμπ για να κατηγορήσουν τον πρόεδρο ότι βάζει τα συμφέροντα των «δισεκατομμυριούχων του πετρελαίου» πάνω από τις ανάγκες των νοικοκυριών. Υπενθυμίζουν επίσης τις στενές σχέσεις του με τον κλάδο, τις πιέσεις του για δημόσια στήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων σε πετρελαιοπαραγωγές χώρες και τις υψηλές –αλλά όχι πάντα ικανοποιητικές– προεκλογικές εισφορές των εταιρειών ενέργειας.
Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, η άνοδος της τιμής των καυσίμων απειλεί να εξελιχθεί σε βαρίδι για τους Ρεπουμπλικάνους. Η συζήτηση γύρω από το αν ο πόλεμος στο Ιράν είναι στρατηγική αναγκαιότητα ή «ευκαιρία κερδοφορίας» για τον ενεργειακό τομέα δείχνει να γίνεται κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης στην αμερικανική πολιτική σκηνή.
Σχόλιο 
: Η ανάρτηση Τραμπ αποκαλύπτει το πολιτικά επικίνδυνο σημείο τομής μεταξύ γεωπολιτικής ισχύος και ενεργειακών κερδών. Βραχυπρόθεσμα, οι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου κερδίζουν από την εκτίναξη των τιμών· μεσοπρόθεσμα όμως, η εικόνα ότι «ο πόλεμος φέρνει κέρδη» υπονομεύει την κοινωνική νομιμοποίηση του κλάδου και τροφοδοτεί τις εκκλήσεις για ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση. Για τον Τραμπ, το στοίχημα είναι διπλό: να διατηρήσει τη στήριξη της βιομηχανίας χωρίς να χρεωθεί στα μάτια των ψηφοφόρων ότι θυσιάζει τα πορτοφόλια τους στον βωμό των ενεργειακών συμφερόντων.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Ιράν #Πετρέλαιο #Ενέργεια
