Η Ουάσιγκτον επεκτείνει τις θαλάσσιες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των ναρκωκαρτέλ σε Καραϊβική και Ειρηνικό, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο χερσαίων επιχειρήσεων. Δημοκρατικοί βουλευτές προειδοποιούν για έναν νέο «πόλεμο χωρίς τέλος» με ασαφείς στόχους και νομικές γκρίζες ζώνες.
Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται αποφασισμένη να κλιμακώσει θεαματικά την αντιναρκωτική της στρατηγική στη Λατινική Αμερική, με το Πεντάγωνο να δηλώνει ότι οι φονικές επιθέσεις εναντίον ταχυπλόων και σκαφών λαθρεμπορίας αποτελούν «μόνο την αρχή». Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Southern Spear», έχει ήδη οδηγήσει στον θάνατο δεκάδες υπόπτους διακινητές, ενώ η προοπτική χερσαίων επιχειρήσεων μπαίνει πλέον ανοιχτά στο τραπέζι.
Επιχειρήσεις χωρίς σαφές τέλος και αυξανόμενες απώλειες
Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, από τις αρχές Σεπτεμβρίου έχουν πραγματοποιηθεί 45 πλήγματα σε σκάφη που χαρακτηρίζονται ως πλοία λαθρεμπορίας ναρκωτικών στα ύδατα γύρω από τη Νότια Αμερική, με τουλάχιστον 157 νεκρούς. Περισσότεροι από 15.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή για αποστολές καταπολέμησης ναρκωτικών, εκπαίδευσης και ναυτικού αποκλεισμού, αν και μέρος της δύναμης έχει ήδη ανακατανεμηθεί λόγω της μεγάλης αεροπορικής εκστρατείας κατά του Ιράν.
Ο υπηρεσιακός βοηθός υπουργός Άμυνας για την άμυνα της πατρίδας, Τζόζεφ Χιούμαϊρ, δήλωσε σε ακρόαση της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής ότι οι επιχειρήσεις είναι «ανοικτού τέλους» και «σώζουν αμερικανικές ζωές», υποστηρίζοντας πως η αποτροπή έχει «σηματοδοτικό αποτέλεσμα» στους «ναρκοτρομοκράτες». Υπογράμμισε ότι από την έναρξη της επιχείρησης έχει καταγραφεί μείωση κατά 20% των ύποπτων σκαφών στην Καραϊβική και 25% στον ανατολικό Ειρηνικό.
Ερωτήματα για νομιμότητα και αποτελεσματικότητα
Οι Δημοκρατικοί βουλευτές, με προεξάρχοντα τον επικεφαλής της μειοψηφίας Άνταμ Σμιθ, αμφισβήτησαν τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και τη νομιμότητα της στρατηγικής. Θέτουν το ερώτημα αν η μείωση της θαλάσσιας κίνησης όντως μεταφράζεται σε λιγότερα ναρκωτικά στους αμερικανικούς δρόμους ή αν απλώς ωθεί τα καρτέλ σε νέες διαδρομές, χερσαίες ή άλλες θαλάσσιες.
Ακόμη πιο οξύ ήταν το ζήτημα των κανόνων εμπλοκής και του διεθνούς δικαίου. Ο Δημοκρατικός βουλευτής Γκιλ Σισνέρος προειδοποίησε ότι «το να πυροβολούμε ύποπτους εγκληματίες στον δρόμο στην Αμερική μπορεί να λειτουργεί αποτρεπτικά, αλλά δεν το καθιστά νόμιμο», παραλληλίζοντας τη θανατηφόρα χρήση βίας στη θάλασσα με εξωδικαστικές εκτελέσεις. Οι επικριτές φοβούνται ότι, χωρίς σαφές νομικό πλαίσιο και ορισμό του «εχθρικού μαχητή», οι επιχειρήσεις μπορεί να αγγίξουν τα όρια εγκλημάτων πολέμου.
Προοπτική χερσαίων πληγμάτων και περιφερειακή αστάθεια
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η δήλωση Χιούμαϊρ ότι εξετάζεται η επέκταση σε χερσαίες επιθέσεις κατά γνωστών διαδρομών και κρησφύγετων καρτέλ, σε συνεργασία με στρατούς χωρών της περιοχής. Ήδη οι ΗΠΑ έχουν ξεκινήσει κοινές επιχειρήσεις με τις ένοπλες δυνάμεις του Ισημερινού εναντίον ομάδων που χαρακτηρίζονται «ναρκοτρομοκρατικές».
Ο Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε, ωστόσο, να αποκλείσει μελλοντικά μονομερή πλήγματα σε χώρες της Νότιας Αμερικής, κάτι που ο Σμιθ χαρακτήρισε «ιδιαίτερα ανησυχητικό», καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή κρίση κυριαρχίας και περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής. Η στάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις προεκλογικές δεσμεύσεις του Ντόναλντ Τραμπ για αποφυγή νέων πολέμων στο εξωτερικό, την ώρα που οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι ήδη επιβαρυμένες από τον αεροπόλεμο κατά του Ιράν.
Διχασμός στο Κογκρέσο και μήνυμα ισχύος
Οι Ρεπουμπλικάνοι της Επιτροπής, με επικεφαλής τον πρόεδρο Μάικ Ρότζερς, υπερασπίστηκαν σθεναρά την επιχείρηση, υποστηρίζοντας ότι «η άμυνα της πατρίδας δεν σταματά στα σύνορά μας» και ότι οι απειλές πρέπει να αντιμετωπίζονται «στην πηγή τους». Τόνισαν ότι ο πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές πως «ναρκοτρομοκράτες και εχθρικές δυνάμεις δεν θα βρουν καταφύγιο στο δυτικό ημισφαίριο».
Η αντιπαράθεση αποκαλύπτει έναν βαθύ στρατηγικό διχασμό στην Ουάσιγκτον: από τη μία, η λογική της στρατιωτικοποίησης της μάχης κατά των ναρκωτικών με προληπτικά πλήγματα· από την άλλη, ο φόβος ότι η Αμερική ολισθαίνει σε έναν ακόμη «πόλεμο χωρίς τέλος», με αβέβαια αποτελέσματα και υψηλό πολιτικό, νομικό και ανθρώπινο κόστος.
Σχόλιο
: Η «Southern Spear» θυμίζει παλαιότερες αμερικανικές «εκστρατείες κατά των ναρκωτικών» που συχνά μετέφεραν τη βία χωρίς να μειώνουν ουσιαστικά τη ζήτηση. Η επιλογή φονικών, ανοικτού τέλους επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με την πιθανότητα μονομερών χερσαίων πληγμάτων, εγκυμονεί κινδύνους κλιμάκωσης και διεθνούς τριβής, ενώ θολώνει τη γραμμή ανάμεσα στην επιβολή του νόμου και τον πόλεμο. Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, το μήνυμα είναι σαφές: η Ουάσιγκτον επενδύει στη σκληρή ισχύ στη γειτονιά της, με επιπτώσεις στην περιφερειακή σταθερότητα και στα διατλαντικά διλήμματα ασφαλείας.






