Η Τεχεράνη επιβεβαιώνει την παραλαβή αμερικανικού σχεδίου κατάπαυσης του πυρός, το απορρίπτει ως «υπερβολικό» και συνεχίζει πυραυλικές επιθέσεις. ΟΗΕ και Ευρωπαίοι ηγέτες προειδοποιούν για εκτροχιασμό της σύγκρουσης και βαθιά παγκόσμια οικονομική ζημιά.
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εισέρχεται σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση, καθώς η Τεχεράνη επιβεβαιώνει ότι έλαβε, μέσω Πακιστάν, 15σέλιδο αμερικανικό σχέδιο κατάπαυσης του πυρός, το οποίο όμως απορρίπτει ως «υπερβολικό». Παράλληλα, ιρανικοί πύραυλοι και drones πλήττουν γειτονικές χώρες που θεωρούνται ευθυγραμμισμένες με την Ουάσιγκτον, ενώ η ρητορική εκατέρωθεν σκληραίνει.
Αμερικανικό σχέδιο εκεχειρίας και ιρανικές «κόκκινες γραμμές»
Σύμφωνα με ιρανικές κυβερνητικές πηγές, η Τεχεράνη δηλώνει ότι επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου, αλλά «σε χρόνο της επιλογής της» και μόνο εφόσον ικανοποιηθούν οι δικές της προϋποθέσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διακοπή «επιθέσεων και δολοφονιών», η θέσπιση «συγκεκριμένων εγγυήσεων» για να μην επαναληφθεί η σύγκρουση, η «αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές» και η αναγνώριση της ιρανικής κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Ιρανός αξιωματούχος ξεκαθαρίζει ότι η χώρα δεν θα επιτρέψει στον Ντόναλντ Τραμπ να «υπαγορεύσει τον χρόνο λήξης του πολέμου» και ότι οι «αμυντικές επιχειρήσεις» θα συνεχιστούν μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι της Τεχεράνης. Παράλληλα, το ιρανικό ΥΠΕΞ διαψεύδει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς Τραμπ περί «επιτυχημένων διαπραγματεύσεων», κάνοντας λόγο για «καταστροφική εμπειρία» προηγούμενων γύρων συνομιλιών, όταν –όπως υποστηρίζει– το Ιράν δέχθηκε επιθέσεις ενώ διαπραγματευόταν το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Κλιμάκωση στο πεδίο και περιφερειακή αποσταθεροποίηση
Ενώ η διπλωματία παραμένει σε αδιέξοδο, οι επιχειρήσεις συνεχίζονται αμείωτες. Η Τεχεράνη εξαπολύει πυραυλικά πλήγματα σε Ισραήλ και στον Κόλπο, με ενδεικτικό παράδειγμα την επίθεση στο διεθνές αεροδρόμιο του Κουβέιτ, όπου πυκνοί καπνοί κάλυψαν την περιοχή. Το ιρανικό ναυτικό ανακοίνωσε επίσης ότι στοχοποίησε αμερικανικό αεροπλανοφόρο.
Από την άλλη πλευρά, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Εγιάλ Ζαμίρ δηλώνει ότι οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν ρίξει περισσότερες από 15.000 βόμβες στο Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου, τέσσερις φορές περισσότερες από τον σύντομο πόλεμο του προηγούμενου καλοκαιριού. Παρά τη μείωση της έντασης των βομβαρδισμών σε σχέση με τις πρώτες ημέρες, ο όγκος πυρός παραμένει εξαιρετικά υψηλός.
Η σύγκρουση επεκτείνεται και στο Ιράκ, όπου θέσεις των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης (PMF) –παραστρατιωτικός σχηματισμός ενταγμένος πλέον στον ιρακινό στρατό, με φιλοϊρανικές ομάδες– δέχονται επανειλημμένα πλήγματα. Δεκάδες μαχητές έχουν σκοτωθεί σε δύο διαδοχικές ημέρες, με την κυβέρνηση της Βαγδάτης να αναγνωρίζει στο PMF «δικαίωμα απάντησης», γεγονός που κινδυνεύει να ανοίξει νέο μέτωπο κατά αμερικανικών στόχων.
Παγκόσμια ανησυχία, ενεργειακό σοκ και πολιτικές ρωγμές στη Δύση
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποιεί ότι ο πόλεμος είναι «εκτός ελέγχου» και ότι ο κόσμος «κοιτάζει μέσα στην κάννη ενός ευρύτερου πολέμου». Ορίζει προσωπικό απεσταλμένο, τον έμπειρο Γάλλο διπλωμάτη Ζαν Αρνό, για να επιχειρήσει διαμεσολάβηση, ενώ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που «πνίγει» τη διακίνηση πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων σε κρίσιμη περίοδο για τη διεθνή γεωργία.
Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, απευθύνει έκκληση προς όλες τις χώρες με επιρροή να κάνουν «τα πάντα» για τον τερματισμό της σύγκρουσης, επισημαίνοντας τον άνευ προηγουμένου κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης.
Στην Ευρώπη, οι πολιτικές ρωγμές γίνονται εμφανείς. Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ χαρακτηρίζει τον πόλεμο «παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και «πολιτικά μοιραίο λάθος», με την κυβέρνηση Μερτς να αποφεύγει να υιοθετήσει ή να απορρίψει τη θέση του, δηλώνοντας ότι η νομική αξιολόγηση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και λαμβάνει υπόψη και τις παραβιάσεις του Ιράν.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, αποκαλώντας τη σύγκρουση «παράλογο και παράνομο πόλεμο», «πολύ χειρότερο» από την εισβολή στο Ιράκ το 2003, με «πολύ ευρύτερες και βαθύτερες» επιπτώσεις. Η κυβέρνησή του ενέκρινε πακέτο 5 δισ. ευρώ για την άμβλυνση των οικονομικών συνεπειών, συμπεριλαμβανομένης μείωσης φόρων στα καύσιμα, υπογραμμίζοντας ότι «δεν είναι δίκαιο να πληρώνουν οι Ευρωπαίοι από την τσέπη τους αυτόν τον πόλεμο».
Η ενεργειακή κρίση πλήττει ήδη σοβαρά τις ΗΠΑ, με τους αγρότες να αντιμετωπίζουν εκρηκτικό κόστος ντίζελ και λιπασμάτων, γεγονός που προδιαγράφει υψηλότερες τιμές τροφίμων και πιέσεις στην παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Σχόλιο
: Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εξελίσσεται σε πολυεπίπεδη κρίση: γεωπολιτική, ενεργειακή, οικονομική και θεσμική για τη Δύση. Η απόρριψη του αμερικανικού σχεδίου από την Τεχεράνη, η εμμονή Τραμπ σε αφήγημα «διαπραγματεύσεων» και οι διαφωνίες εντός Ευρώπης για τη νομιμότητα της επέμβασης υπονομεύουν τη συνοχή του δυτικού μετώπου. Για οικονομίες όπως η ελληνική, εξαρτημένες από την ενέργεια και τη ναυτιλία μέσω Ορμούζ, η παράταση της σύγκρουσης μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος, αυξημένο ρίσκο στις θαλάσσιες μεταφορές και νέα κύματα πληθωριστικών πιέσεων, σε μια στιγμή που η κοινωνική ανοχή για «πολέμους των άλλων» εξαντλείται.






