Σημαντικό άνοιγμα από την Τεχεράνη, καθώς ο ανώτατος ηγέτης φέρεται να αποδέχεται συμφωνία με τις ΗΠΑ υπό όρους. Το μήνυμα συνδέεται με την προσωρινή αναστολή αεροπορικών πληγμάτων από την Ουάσινγκτον.
Νέα δυναμική στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δημιουργεί δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο ο ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, έχει δώσει την «συναίνεση και ευλογία» του για συμφωνία με την Ουάσινγκτον, εφόσον ικανοποιηθούν οι ιρανικοί όροι για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Μυστική διαμεσολάβηση και μήνυμα από τον Χαμενεΐ
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται ισραηλινά μέσα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί μετέφερε το μήνυμα του Χαμενεΐ στον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ. Η επικοινωνία φέρεται να έγινε στο πλαίσιο μυστικής ανταλλαγής επαφών, στην οποία συμμετείχε και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και στενός σύμβουλος του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Κεντρικό σημείο της ιρανικής θέσης παραμένει το καθεστώς του πυρηνικού προγράμματος της χώρας: η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε συμφωνία μόνο αν αναγνωριστούν συγκεκριμένες «κόκκινες γραμμές» σε σχέση με τον εμπλουτισμό ουρανίου, τις επιθεωρήσεις και τις κυρώσεις. Το γεγονός ότι το μήνυμα φέρεται να φέρει τη ρητή έγκριση του Χαμενεΐ είναι κρίσιμο, καθώς ο ανώτατος ηγέτης έχει τον τελευταίο λόγο σε όλα τα στρατηγικά ζητήματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Αραγτσί είχε πρόσφατα δηλώσει πως η τελευταία επαφή του με τον Γουίτκοφ είχε προηγηθεί της κοινής στρατιωτικής επιχείρησης ΗΠΑ και Ισραήλ κατά ιρανικών στόχων. Η νέα αποκάλυψη δείχνει ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας ουδέποτε έκλεισαν πλήρως, ακόμη και μετά την κλιμάκωση.
Πάγωμα αεροπορικών πληγμάτων και ρόλος των μεσολαβητών
Το δημοσίευμα έρχεται σε συνέχεια της απόφασης του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει για πέντε ημέρες σχεδιαζόμενα αεροπορικά πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε συνδέσει το «πάγωμα» αυτό με «παραγωγικές συνομιλίες» για κατάπαυση του πυρός και μια ευρύτερη συμφωνία με την Τεχεράνη.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι τρεις χώρες –η Αίγυπτος, το Πακιστάν και η Τουρκία– ετοιμάζονται να διαδραματίσουν ρόλο μεσολαβητή στον νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Η ανάμειξή τους υπογραμμίζει την περιφερειακή διάσταση της κρίσης: όλες διαθέτουν δικά τους στρατηγικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή και επιδιώκουν να αποτρέψουν μια γενικευμένη ανάφλεξη που θα αποσταθεροποιούσε περαιτέρω την περιοχή.
Για την παγκόσμια οικονομία, μια ενδεχόμενη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα και την ασφάλεια στην περιοχή του Περσικού Κόλπου θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο διαταραχών στις ροές πετρελαίου και να περιορίσει τις γεωπολιτικές «πριμ» στις τιμές ενέργειας.
Σχόλιο 
: Αν επιβεβαιωθεί ότι ο Χαμενεΐ δίνει πολιτική κάλυψη για συμφωνία, η διαπραγμάτευση αποκτά πραγματικό βάθος. Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ τακτικής αποκλιμάκωσης –όπως το πενθήμερο «πάγωμα» των πληγμάτων– και μιας δομημένης, επαληθεύσιμης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει μεγάλη. Το αν η μυστική διπλωματία, με τη συνδρομή περιφερειακών μεσολαβητών, θα μεταφραστεί σε σταθερό πλαίσιο ασφάλειας, θα κριθεί από τη δυνατότητα των δύο πλευρών να υπερβούν την αμοιβαία δυσπιστία που έχει συσσωρευτεί επί δεκαετίες.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή #ΠυρηνικόΠρόγραμμα #Trump
