Η Τεχεράνη έλαβε από τις ΗΠΑ πρόταση κατάπαυσης πυρός 15 σημείων, που συνδέει ασφάλεια, κυρώσεις και πυρηνικό πρόγραμμα. Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική.
Η ιρανική κυβέρνηση έχει λάβει το αμερικανικό σχέδιο κατάπαυσης του πυρός 15 σημείων, σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται δύο Πακιστανούς αξιωματούχους. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης και επιχειρεί να συνδέσει την ασφάλεια στην περιοχή με την άρση κυρώσεων και το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Τι προβλέπει η πρόταση των ΗΠΑ
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την άρση κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, την ανάπτυξη πολιτικών – μη στρατιωτικών – πυρηνικών έργων και έναν «αναδιπλωμένο» ή περιορισμένο ρόλο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια ανταλλαγής: ελάφρυνση της οικονομικής πίεσης και αναγνώριση δικαιώματος σε ειρηνική πυρηνική ενέργεια, με αντάλλαγμα δεσμεύσεις για ασφάλεια, σταθερότητα στη ναυσιπλοΐα και μη κλιμάκωση.
Αν επιβεβαιωθεί στην πράξη, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η χαλάρωση των κυρώσεων θα είχαν άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η περιοχή αποτελεί κρίσιμο κόμβο για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου. Παράλληλα, θα μείωνε τον κίνδυνο στρατιωτικής αντιπαράθεσης με απρόβλεπτες γεωοικονομικές συνέπειες.
Σκεπτικισμός της Τεχεράνης και δύσκολη διαπραγμάτευση
Αιγύπτιος αξιωματούχος, που επίσης επικαλείται το δημοσίευμα, χαρακτήρισε την πρόταση των ΗΠΑ «συνολική συμφωνία» και εκτίμησε ότι μπορεί να αποτελέσει βάση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η Τεχεράνη παραμένει «πολύ επιφυλακτική» απέναντι σε συνομιλίες με την κυβέρνηση Τραμπ, υπογραμμίζοντας πως η επίτευξη συμφωνίας θα απαιτήσει «τεράστιες προσπάθειες».
Ο ιρανικός σκεπτικισμός αντανακλά τόσο την εμπειρία από την αποχώρηση των ΗΠΑ από προηγούμενες συμφωνίες όσο και τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες στην Τεχεράνη. Η σύνδεση άρσης κυρώσεων με ουσιαστικές υποχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα είναι εξαιρετικά ευαίσθητη, καθώς αγγίζει τον πυρήνα της ιρανικής στρατηγικής και της εσωτερικής νομιμοποίησης του καθεστώτος. Από την άλλη πλευρά, η Ουάσινγκτον επιδιώκει απτά και μετρήσιμα βήματα αποκλιμάκωσης, ώστε να δικαιολογήσει στο εσωτερικό της μια πολιτικά δύσκολη συμφωνία με το Ιράν.
Σχόλιο 
: Η αμερικανική πρόταση λειτουργεί ως τεστ προθέσεων και για τις δύο πλευρές: αν προχωρήσει, μπορεί να αναδιαμορφώσει το ενεργειακό και γεωπολιτικό τοπίο στον Περσικό Κόλπο· αν αποτύχει, ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης και αναταράξεων στις αγορές πετρελαίου θα επανέλθει εντονότερος.
#Ιράν #ΗΠΑ #κυρώσεις #ΜέσηΑνατολή #ενέργεια
