Το Πεκίνο σηματοδοτεί στροφή από την εμμονή στους υψηλούς ρυθμούς ΑΕΠ προς μια ανάπτυξη που δημιουργεί περισσότερες και σταθερότερες θέσεις εργασίας. Η αλλαγή στόχευσης αντανακλά τις πιέσεις από την ανεργία νέων και την κόπωση του παλιού μοντέλου ανάπτυξης.
Η συζήτηση για την πορεία της κινεζικής οικονομίας εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς το Πεκίνο θέτει όλο και πιο καθαρά ως προτεραιότητα μια «φιλική προς την απασχόληση» ανάπτυξη. Πίσω από τον τεχνικό αυτό όρο κρύβεται μια στρατηγική στροφή: λιγότερη έμφαση στον απόλυτο ρυθμό μεγέθυνσης του ΑΕΠ και περισσότερη στην ποιότητα και τη σύνθεση της ανάπτυξης, με κεντρικό κριτήριο τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Από την υπερανάπτυξη στην πίεση για θέσεις εργασίας
Για δεκαετίες, η Κίνα στηρίχθηκε σε ένα μοντέλο εκρηκτικής ανάπτυξης, βασισμένο στις επενδύσεις σε υποδομές, την οικοδομή και τις εξαγωγές. Το μοντέλο αυτό παρήγε εντυπωσιακούς ρυθμούς ΑΕΠ, αλλά και σοβαρές ανισορροπίες: υπερχρέωση τοπικών κυβερνήσεων, φούσκες στην αγορά ακινήτων και χαμηλή εσωτερική κατανάλωση.
Σήμερα, καθώς η οικονομία επιβραδύνεται, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η απασχόληση – ειδικά η ανεργία των νέων και των αποφοίτων πανεπιστημίων, που δυσκολεύονται να απορροφηθούν από την αγορά εργασίας. Η μεταποίηση χαμηλού κόστους χάνει ανταγωνιστικότητα, ενώ οι κλάδοι υψηλής τεχνολογίας δεν επαρκούν ακόμη για να καλύψουν το κενό. Σε αυτό το πλαίσιο, η κινεζική ηγεσία επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει την αναπτυξιακή στόχευση, ώστε κάθε μονάδα ανάπτυξης να «παράγει» περισσότερες θέσεις εργασίας.
Τι σημαίνει «φιλική προς την απασχόληση» ανάπτυξη
Στην πράξη, η στροφή αυτή μπορεί να αποτυπωθεί σε τρεις βασικές κατευθύνσεις. Πρώτον, ενίσχυση κλάδων εντάσεως εργασίας σε υπηρεσίες, όπως η υγεία, η εκπαίδευση, η φροντίδα ηλικιωμένων και ο τουρισμός, που μπορούν να απορροφήσουν μεγάλο αριθμό εργαζομένων με διαφορετικά επίπεδα δεξιοτήτων.
Δεύτερον, στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων και νεοφυών σχημάτων, τα οποία ιστορικά αποτελούν σημαντική δεξαμενή απασχόλησης, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και αγορές σε σχέση με τους κρατικούς ή μεγάλους ομίλους. Τρίτον, προσαρμογή της βιομηχανικής πολιτικής ώστε η τεχνολογική αναβάθμιση και η αυτοματοποίηση να συνδυάζονται με δημιουργία νέων ειδικοτήτων και όχι απλή υποκατάσταση ανθρώπινης εργασίας.
Επιπτώσεις για παγκόσμιες αγορές και Ελλάδα
Μια πιο «απασχολησιογενής» κινεζική ανάπτυξη ενδέχεται να επιφέρει ηπιότερους, αλλά πιο σταθερούς ρυθμούς μεγέθυνσης, με έμφαση στην εσωτερική ζήτηση. Αυτό θα μπορούσε να μειώσει τις εξαγωγικές πιέσεις σε ορισμένους βιομηχανικούς κλάδους διεθνώς, αλλά και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για εταιρείες που απευθύνονται στην κινεζική καταναλωτική αγορά.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η στροφή αυτή σημαίνει ότι η Κίνα θα παραμείνει κρίσιμος εταίρος, αλλά με διαφορετικό προφίλ: λιγότερο «εργοστάσιο του κόσμου» και περισσότερο γιγαντιαία αγορά υπηρεσιών και καταναλωτικών αγαθών. Παράλληλα, η έμφαση στην απασχόληση δείχνει ότι και το Πεκίνο αναγνωρίζει τα κοινωνικά όρια της λιτότητας και της μονοδιάστατης στόχευσης στο ΑΕΠ – ένα μήνυμα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ευρωπαϊκές οικονομίες που αναζητούν ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και τη στήριξη της εργασίας.
Σχόλιο 
: Η κινεζική στροφή προς την «απασχόληση» επιβεβαιώνει ότι το παλιό μοντέλο εξαγωγικής υπερανάπτυξης έχει εξαντλήσει τα όριά του. Για τις αγορές, σηματοδοτεί πιο μετριοπαθή αλλά προβλέψιμη ανάπτυξη. Για την Ελλάδα, ανοίγει παράθυρο σε συνεργασίες σε υπηρεσίες, logistics και τουρισμό, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει έξυπνη αξιοποίηση της γεωγραφικής και ναυτιλιακής μας θέσης.
#Κίνα #Οικονομία #Απασχόληση #Ανάπτυξη
