Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ προειδοποιεί ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να παραλύσει για εβδομάδες ή και μήνες τις ροές LNG και άλλων φορτίων από τον Περσικό Κόλπο, με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
Σήμα παγκόσμιου συναγερμού για την ασφάλεια των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο εκπέμπει η Ντόχα. Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ και επικεφαλής της QatarEnergy, Σαάντ αλ-Καάμπι, προειδοποίησε σε συνέντευξή του ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές που θα διαρκέσουν από «εβδομάδες έως και μήνες» και να «ρίξουν τις οικονομίες του κόσμου».
Force majeure στο LNG και βαθύ πλήγμα στην αγορά
Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, έχει ήδη κηρύξει ανωτέρα βία (force majeure) στις παραδόσεις LNG αλλά και σε σειρά παραγώγων του φυσικού αερίου, όπως ουρία, πολυμερή, μεθανόλη και αλουμίνιο. Η απόφαση αυτή, που ακολουθείται και από μεγάλους αγοραστές όπως η ινδική Petronet LNG, αποτυπώνει ότι η διακοπή δεν είναι στιγμιαίο σοκ, αλλά εξελίσσεται σε δομική αναταραχή της αγοράς.
Ο αλ-Καάμπι ξεκαθάρισε ότι, ακόμη κι αν οι εχθροπραξίες σταματούσαν άμεσα, θα χρειάζονταν «εβδομάδες έως μήνες» για να επανέλθουν τα δρομολόγια και τα προγράμματα φόρτωσης σε κανονικότητα. Τόνισε επίσης ότι δεν υπάρχει διαθέσιμη προσφορά στην παγκόσμια αγορά για να υποκαταστήσει τα περίπου 77 εκατ. τόνους ετησίως LNG του Κατάρ που έχουν «εγκλωβιστεί» από το κλείσιμο των θαλάσσιων οδών.
Η εκτίμηση αυτή είναι κρίσιμη για την Ευρώπη και την Ασία, που τα τελευταία χρόνια στηρίζονται όλο και περισσότερο στο LNG για την ασφάλεια εφοδιασμού τους. Η δήλωση ότι «δεν υπάρχουν 77 εκατ. τόνοι κάπου διαθέσιμοι για να τους αγοράσεις» υπογραμμίζει τον κίνδυνο έντονης ανόδου τιμών και δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων.
Ο στραγγαλισμός των θαλάσσιων οδών και ο κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία
Κεντρικό σημείο ανησυχίας είναι το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται μεγάλο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου της περιοχής. Η Ντόχα θεωρεί ότι, με τις τρέχουσες συνθήκες, η διέλευση LNG carriers και τάνκερ καθίσταται εξαιρετικά επικίνδυνη, ακόμη και με συνοδεία ναυτικών δυνάμεων. Ο υπουργός περιέγραψε ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε εμπορικό πλοίο που συνοδεύεται από πολεμικά σκάφη μπορεί να θεωρηθεί στόχος, γεγονός που αποτρέπει τους πλοιοκτήτες από το να αναλάβουν τέτοιο ρίσκο.
Ταυτόχρονα, δεκάδες LNG carriers εμφανίζονται καθηλωμένα δυτικά του Στενού ή σε αναμονή ανοικτά του Ομάν, με τις θαλάσσιες ροές να έχουν αποδιαρθρωθεί. Πέρα από το LNG, ο αλ-Καάμπι προειδοποίησε ότι και άλλα φορτία –από αργό πετρέλαιο μέχρι ξηρό φορτίο– θα επηρεαστούν, με αποτέλεσμα ένα ευρύτερο σοκ στο διεθνές εμπόριο.
Στο εσωτερικό, η QatarEnergy αξιολογεί ακόμη τις ζημιές από πρόσφατο πλήγμα με drone σε εγκαταστάσεις στην ξηρά, ενώ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι το φιλόδοξο πρόγραμμα επέκτασης του North Field, που θα αύξανε την παραγωγή LNG στους 126 εκατ. τόνους ετησίως, θα καθυστερήσει. Το πρόγραμμα αυτό συνδέεται με τη γιγαντιαία ναυπηγική καμπάνια για 128 νέα LNG carriers, η οποία τώρα εισέρχεται σε ζώνη αβεβαιότητας.
Για την Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη με ισχυρή παρουσία σε LNG carriers, δεξαμενόπλοια και πλοία ξηρού φορτίου, η παρατεταμένη αστάθεια στον Κόλπο δημιουργεί ταυτόχρονα κινδύνους και ευκαιρίες: από τη μία, αυξημένα ασφάλιστρα και λειτουργικά ρίσκα· από την άλλη, πιθανές υπεραποδόσεις ναύλων σε ένα περιβάλλον οξείας έλλειψης χωρητικότητας και ανακατεύθυνσης ροών.
Σχόλιο 
: Η προειδοποίηση της Ντόχα δείχνει ότι η κρίση στον Περσικό δεν είναι απλώς περιφερειακή σύγκρουση αλλά δυνητικό συστημικό σοκ για την παγκόσμια οικονομία. Αν ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ παραταθεί, οι αγορές ενέργειας θα βρεθούν αντιμέτωπες με μόνιμα υψηλότερο κόστος, ενώ η ναυτιλία –και ειδικά η ελληνόκτητη– θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε ιστορικά ναύλα και πρωτοφανή γεωπολιτικά ρίσκα.
#Κατάρ #LNG #Ενέργεια #Ναυτιλία #ΜέσηΑνατολή
