Η κυβέρνηση αποτρέπει γενικευμένες απεργίες στα πρατήρια, διατηρεί το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και ανακοινώνει στοχευμένη ενίσχυση 3.000 ευρώ ανά πρατήριο. Η αγορά ανακουφίζεται από τον κίνδυνο διαταραχών, αλλά οι πιέσεις σε τιμές και βιωσιμότητα παραμένουν έντονες.
Σε μια κρίσιμη ισορροπία μεταξύ προστασίας του καταναλωτή και βιωσιμότητας των πρατηρίων καυσίμων κατέληξε η χθεσινή συνάντηση του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου με την Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος (ΟΒΕ) και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ). Οι εξαγγελθείσες απεργιακές κινητοποιήσεις σε κεντρικό επίπεδο αποφεύχθηκαν, το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους παραμένει, ενώ θεσπίζεται οικονομικό κίνητρο ύψους 3.000 ευρώ ανά πρατήριο για επενδύσεις σε συστήματα ελέγχου καυσίμων.
Συμβιβασμός με διατήρηση πλαφόν και στοχευμένη στήριξη
Κεντρικός άξονας της συμφωνίας είναι η διατήρηση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους της λιανικής, το οποίο –βάσει του ισχύοντος σχεδιασμού– επεκτείνεται έως τον Ιούνιο. Η κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας την πίεση στο λειτουργικό κόστος των πρατηρίων, ανακοίνωσε voucher 3.000 ευρώ για την εγκατάσταση ή αναβάθμιση των συστημάτων εισροών-εκροών καυσίμων, καθώς και παράταση της σχετικής προθεσμίας συμμόρφωσης.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να συνδεθεί η στήριξη με την ενίσχυση της διαφάνειας και της φορολογικής συμμόρφωσης, αφού τα συστήματα εισροών-εκροών αποτελούν βασικό εργαλείο ελέγχου ποσοτήτων και αποτροπής λαθρεμπορίου. Οι εκπρόσωποι των πρατηριούχων, αν και διατηρούν επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων υπό το υφιστάμενο πλαίσιο, επέλεξαν στάση αναμονής, «παγώνοντας» τις κεντρικές κινητοποιήσεις.
Ωστόσο, οι αποφάσεις για απεργίες παραμένουν ανοιχτές σε τοπικό επίπεδο. Η κατακερματισμένη δομή της αγοράς –με πλήθος ανεξάρτητων, οικογενειακών πρατηρίων αλλά και εταιρικά δίκτυα ή πρατήρια που ανήκουν σε μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους– καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε οριζόντια κινητοποίηση. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο γενικευμένης διαταραχής, χωρίς όμως να τον μηδενίζει.
Σταθεροποίηση στην τροφοδοσία, ασφυξία στα περιθώρια κέρδους
Η αποφυγή απεργιών σε εθνικό επίπεδο λειτουργεί σταθεροποιητικά για την αγορά, καθώς διασφαλίζει τη συνέχεια της τροφοδοσίας καυσίμων σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς μεταβλητότητας. Το πλαίσιο διαμόρφωσης των τιμών παραμένει αμετάβλητο: οι λιανικές τιμές εξαρτώνται από τις διεθνείς τιμές προϊόντων (Platts), την πορεία του Brent και την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, ενώ το πλαφόν περιορίζει το περιθώριο κέρδους στη λιανική.
Παρά τη θεσμική «ασπίδα» για τον καταναλωτή, η πίεση στις τιμές παραμένει έντονη. Το Brent κινείται στην περιοχή των 114 δολαρίων το βαρέλι, έχοντας φτάσει νωρίτερα στα 119 δολάρια, διατηρώντας τις διεθνείς ανοδικές πιέσεις. Στην εγχώρια αγορά, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 1,957 ευρώ το λίτρο, του πετρελαίου κίνησης στα 1,934 ευρώ και του πετρελαίου θέρμανσης στα 1,518 ευρώ, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης.
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, το ενεργειακό κόστος παραμένει βαρύ, επιβαρύνοντας το διαθέσιμο εισόδημα και τα λειτουργικά έξοδα. Για τους πρατηριούχους, ο συνδυασμός περιορισμένου περιθωρίου κέρδους και αυξημένων λειτουργικών δαπανών (ενέργεια, μισθοδοσία, συμμόρφωση με νέες υποχρεώσεις) δημιουργεί ένα οριακό περιβάλλον βιωσιμότητας, παρά τα επιμέρους μέτρα στήριξης.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι ο Ιούνιος, όταν λήγει τυπικά η ισχύς του πλαφόν. Τότε θα κριθεί αν η κυβέρνηση θα επιλέξει παράταση του μέτρου ή σταδιακή απελευθέρωση των περιθωρίων, με όρους όμως που δεν θα αναζωπυρώσουν πληθωριστικές πιέσεις ούτε θα οδηγήσουν σε νέο κύκλο αντιπαράθεσης με τον κλάδο.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση κερδίζει χρόνο αποφεύγοντας ένα ενεργειακό σοκ από κλειστά πρατήρια, αλλά δεν λύνει το βασικό δίλημμα: πώς θα ισορροπήσει μόνιμα ανάμεσα σε υψηλές διεθνείς τιμές, πίεση για χαμηλότερο κόστος στον καταναλωτή και την ανάγκη οι μικρές επιχειρήσεις πρατηρίων να παραμείνουν βιώσιμες χωρίς να στηρίζονται διαρκώς σε έκτακτα «μπαλώματα» τύπου voucher.
#καύσιμα #πλαφόν #βενζίνη #πρατήρια
