Η Κούβα βυθίστηκε σε γενικό μπλακ άουτ, την ώρα που ο ενεργειακός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ αποκόπτει ζωτικές ροές πετρελαίου. Η κρίση αποκτά πλέον ανοιχτά γεωπολιτική και κοινωνική διάσταση.
Η Κούβα ανακοίνωσε τη Δευτέρα πλήρη κατάρρευση του εθνικού ηλεκτρικού συστήματος, με το υπουργείο Ενέργειας και Ορυχείων να κάνει λόγο για «ολική αποσύνδεση» του δικτύου. Το νέο γενικευμένο μπλακ άουτ έρχεται σε μια στιγμή όπου η Ουάσιγκτον, υπό την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, έχει ουσιαστικά στραγγαλίσει τις ροές πετρελαίου προς την Αβάνα, κλιμακώνοντας την οικονομική και πολιτική πίεση στο καθεστώς.
Ενεργειακός αποκλεισμός και κατάρρευση υποδομών
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, τα αίτια της ολικής διακοπής ρεύματος διερευνώνται, ενώ έχουν ενεργοποιηθεί τα πρωτόκολλα αποκατάστασης. Ωστόσο, η διακοπή δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένη από το ευρύτερο ενεργειακό πλαίσιο. Η Κούβα υφίσταται εδώ και μήνες παρατεταμένες και εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει μπλοκάρει τις αποστολές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, τον παραδοσιακά βασικό προμηθευτή της χώρας.
Η αμερικανική επιχείρηση για τη σύλληψη του Βενεζουελάνου προέδρου Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο αποτέλεσε βαρύ πλήγμα για την Αβάνα. Έκτοτε, οι παραδόσεις πετρελαίου από το Καράκας έχουν διακοπεί, ενώ ο Λευκός Οίκος προειδοποιεί με δασμούς σε χώρες που συνεχίζουν να πουλούν πετρέλαιο στην Κούβα. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται το Μεξικό και η Ρωσία, περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο την προσπάθεια της Αβάνας να διαφοροποιήσει τις πηγές εφοδιασμού της.
Κοινωνική ένταση και πολιτικές ανατροπές
Η ενεργειακή ασφυξία έχει ήδη μεταφραστεί σε κοινωνική αναταραχή. Την Παρασκευή σημειώθηκε βίαιη διαδήλωση λόγω των συνεχών διακοπών ρεύματος και των υψηλών τιμών τροφίμων, με διαδηλωτές να λεηλατούν κτίριο που ανήκει στο κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα. Το επεισόδιο αυτό αναδεικνύει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια σε μια οικονομία που βρίσκεται σε παρατεταμένη κρίση και στερείται πλέον του βενεζουελάνικου «σωσίβιου».
Ο Κουβανός πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ παραδέχθηκε ότι η χώρα δεν έχει λάβει φορτία πετρελαίου εδώ και πάνω από τρεις μήνες και ότι στηρίζεται κυρίως σε ηλιακή ενέργεια, φυσικό αέριο και θερμοηλεκτρικούς σταθμούς, υποδομές όμως πεπαλαιωμένες και ανεπαρκείς. Παράλληλα αποκάλυψε ότι έχουν ξεκινήσει συνομιλίες με τις ΗΠΑ για την ενεργειακή και οικονομική κρίση, κίνηση που δείχνει το βάθος της πίεσης που δέχεται η Αβάνα.
Άνοιγμα στην ομογένεια και κίνδυνος γεωπολιτικής κλιμάκωσης
Σε μια προσπάθεια να προσελκύσει φρέσκο συνάλλαγμα και επενδύσεις, ο Κουβανός αναπληρωτής πρωθυπουργός Όσκαρ Πέρες-Ολίβα Φράγκα δήλωσε ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιτρέψει σε Κουβανούς του εξωτερικού –συμπεριλαμβανομένων όσων ζουν στις ΗΠΑ– να επενδύουν και να κατέχουν επιχειρήσεις στην Κούβα. Πρόκειται για σημαντική μετατόπιση σε σχέση με το παραδοσιακά κλειστό οικονομικό μοντέλο της χώρας και ένδειξη ότι η ηγεσία αναζητά επειγόντως νέες πηγές κεφαλαίων.
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης, υπονοώντας ότι η αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα θα μπορούσε να αποτελέσει τον επόμενο στόχο μετά τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Δηλώσεις του ότι η Αβάνα «θέλει να κάνει μια συμφωνία» και ότι σύντομα οι ΗΠΑ θα «κάνουν συμφωνία ή ό,τι χρειαστεί» δείχνουν πως η ενεργειακή κρίση χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παζάρι.
Σχόλιο 
: Το γενικευμένο μπλακ άουτ στην Κούβα δεν είναι απλώς τεχνική βλάβη αλλά σύμπτωμα μιας στρατηγικής ενεργειακού στραγγαλισμού που μετατρέπει την ηλεκτροδότηση σε εργαλείο αλλαγής καθεστώτος. Η Αβάνα απαντά με άνοιγμα σε επενδύσεις της διασποράς, όμως χωρίς σταθερές ροές καυσίμων και ουσιαστική αναβάθμιση υποδομών, ο κίνδυνος κοινωνικής αποσταθεροποίησης και νέου κύματος μετανάστευσης παραμένει ορατός, με αντίκτυπο σε όλη την περιοχή.
#Κούβα #Τραμπ #ΕνεργειακήΚρίση #Πετρέλαιο #Βενεζουέλα
