Στη Βουλή κατατέθηκε το νομοσχέδιο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», με 14 στοχευμένες αλλαγές. Στόχος η μείωση γραφειοκρατίας, η ενίσχυση διαφάνειας και η αποκατάσταση χρόνιων αδικιών στις σχέσεις πολιτών – Δημοσίου.
Στη Βουλή βρίσκεται πλέον το νομοσχέδιο που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως κεντρικό εργαλείο για την αντιμετώπιση του λεγόμενου «βαθιού κράτους» και των χρόνιων παθογενειών της δημόσιας διοίκησης. Υπό τον τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», το κείμενο συγκροτείται από 14 επιμέρους παρεμβάσεις, οι οποίες στοχεύουν στη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας, στην επιτάχυνση διαδικασιών, καθώς και στην ενίσχυση της διαφάνειας και της ασφάλειας δικαίου.
Το σχέδιο νόμου είναι προϊόν διυπουργικής συνεργασίας, σε συντονισμό από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, και ενσωματώνει προτάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, βουλευτών αλλά και πολιτών μέσω ερωτηματολογίων, καθώς και τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης. Ο κ. Χατζηδάκης μιλά για «πρακτικές λύσεις» σε «ιστορίες καθημερινής τρέλας», τονίζοντας ότι η μάχη με το «βαθύ κράτος» δεν τελειώνει εδώ.
Μείωση γραφειοκρατίας και διοικητικού κόστους
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η μετατόπιση του βάρους από τον πολίτη στο κράτος. Η πιο χαρακτηριστική ρύθμιση αντικαθιστά δικαιολογητικά που ήδη κατέχει το Δημόσιο με υπεύθυνες δηλώσεις, με εκ των υστέρων έλεγχο και αυστηρές κυρώσεις σε περίπτωση ανακριβών στοιχείων. Παράλληλα, καταργούνται περιττές διαδικασίες, όπως η υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού σε συγκεκριμένες μεταβιβάσεις ακινήτων όταν υπάρχουν ήδη κυρωμένες πράξεις εφαρμογής και λειτουργεί κτηματολόγιο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην επέκταση του θεσμού των πιστοποιημένων επαγγελματιών σε περισσότερους τομείς συναλλαγής με το Δημόσιο, αλλά και στην αναβάθμιση των συμβολαιογράφων σε πραγματική «υπηρεσία μίας στάσης» για τις μεταβιβάσεις ακινήτων. Η πλήρης ψηφιακή διασύνδεση με ΤΕΕ και ΑΑΔΕ, καθώς και η χρήση ειδικού ακατάσχετου λογαριασμού για όλα τα έξοδα και την αμοιβή, στοχεύουν σε ταχύτερες και πιο ασφαλείς συναλλαγές στην αγορά ακινήτων.
Διαφάνεια, κράτος δικαίου και ενιαία εφαρμογή κανόνων
Ένα δεύτερο μπλοκ ρυθμίσεων αφορά τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Εισάγεται υποχρεωτική ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του, με σαφή εικόνα για το στάδιο επεξεργασίας και τον εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης, ενώ προβλέπονται κυρώσεις για υπηρεσίες που δεν εφαρμόζουν τη ρύθμιση.
Καθοριστική είναι η υποχρέωση ανάρτησης όλων των εγκυκλίων όχι μόνο στη «Διαύγεια», αλλά και στις ιστοσελίδες των υπηρεσιών, με ρητή πρόβλεψη ότι εγκύκλιοι που δεν αναρτώνται δεν ισχύουν. Δημιουργείται επίσης ενιαίο όργανο εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών ανά φορέα, ώστε να πάψει η πολυφωνία και οι διαφορετικές ερμηνείες του ίδιου νόμου.
Η συμμόρφωση της διοίκησης με δικαστικές αποφάσεις περνά στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, με στόχο να μην αναγκάζονται οι πολίτες να επανέρχονται στα δικαστήρια για την εκτέλεση αποφάσεων. Παράλληλα, ο Σύμβουλος Ακεραιότητας αποκτά ρόλο «κόμβου» για τις καταγγελίες πολιτών περί καθυστερήσεων, κακής εξυπηρέτησης ή διαφθοράς, με δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας της καταγγελίας μέσω μοναδικού κωδικού.
Αποκατάσταση αδικιών και νέοι κανόνες για ακίνητα και φόρους
Ένα τρίτο επίπεδο παρεμβάσεων αφορά την αποκατάσταση ιστορικών και σύγχρονων αδικιών, κυρίως γύρω από την ιδιωτική ακίνητη περιουσία και τις φορολογικές υποχρεώσεις. Υπό προϋποθέσεις, το Δημόσιο παύει να διεκδικεί ακίνητα πολιτών με παλαιούς τίτλους ή ειδικές περιπτώσεις (πρόσφυγες, αγροτικά ακίνητα κ.ά.), τερματίζοντας πρακτικές που οδηγούσαν σε ακραίες διεκδικήσεις, ακόμη και σε ολόκληρες περιοχές.
Στο φορολογικό πεδίο, προβλέπεται η δυνατότητα πληρωμής φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου, διευκολύνοντας όσους δεν έχουν άμεσα ρευστότητα. Για τα κατασχεμένα ακίνητα, η ΑΑΔΕ αποκτά τη δυνατότητα οριστικής απελευθέρωσης της μεταβίβασης, με υποχρεωτική παρακράτηση μέρους του τιμήματος –τουλάχιστον 25% της οφειλής– ώστε να συνδυάζεται η αποδέσμευση με ουσιαστική μείωση χρεών.
Τέλος, θεσμοθετείται η μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε υποθέσεις με υψηλή κοινωνική σημασία, όπως αποζημιώσεις για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη μετά από μεγάλες καταστροφές ή δυστυχήματα, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Στόχος είναι να μην προσλαμβάνεται το Δημόσιο ως «αντίδικος» απέναντι σε θύματα, αλλά ως θεσμός που αναλαμβάνει την ευθύνη.
Σχόλιο 
: Το νομοσχέδιο επιχειρεί ένα συνδυασμό θεσμικής «χειρουργικής» και ψηφιακής αναδιοργάνωσης, με σαφή στόχευση στη μείωση τριβών μεταξύ πολίτη και κράτους και στη διευκόλυνση της αγοράς ακινήτων. Η επιτυχία του, όμως, θα κριθεί στην εφαρμογή: στην ικανότητα των υπηρεσιών να τηρήσουν προθεσμίες, να αναρτούν συστηματικά εγκυκλίους, να λειτουργήσουν όντως ως one–stop shops και να αντέξουν τις πιέσεις του ίδιου του «βαθιού κράτους» που καλούνται να περιορίσουν.
#Βουλή #Χατζηδάκης #Νομοσχέδιο #Γραφειοκρατία #Δημόσιο #Ακίνητα
