Η νέα ηγέτις των Νορβηγών συντηρητικών Ινε Έρικσεν Σέρειντε ζητά επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας. Ασφάλεια, εμπόριο και θεσμική επιρροή στο επίκεντρο.
Τριάντα και πλέον χρόνια μετά το «όχι» της Νορβηγίας στην ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η συζήτηση για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας επανέρχεται δυναμικά. Η Ινε Έρικσεν Σέρειντε, νέα αρχηγός του συντηρητικού κόμματος Høyre και πρώην υπουργός Άμυνας και Εξωτερικών, τάσσεται ανοιχτά υπέρ της επανυποβολής αίτησης ένταξης, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον καθιστά ανεπαρκές το υφιστάμενο καθεστώς σχέσεων με τις Βρυξέλλες.
Από την ΕΟΧ στην πλήρη συμμετοχή
Η Νορβηγία παραμένει από το 1994 εκτός ΕΕ, αλλά εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), υιοθετώντας μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας χωρίς να διαθέτει ψήφο στη διαμόρφωσή της. Σύμφωνα με τη Σέρειντε, η χώρα έχει ενσωματώσει περίπου 14.000 νομικές πράξεις της Ένωσης, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως «δεύτερης κατηγορίας μέλος» της ενιαίας αγοράς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως επισημαίνει, είναι η πρόσφατη διένεξη για τους φερροκράματα χάλυβα, όπου οι προστατευτικοί δασμοί της ΕΕ στα νορβηγικά προϊόντα ανέδειξαν τα όρια της συμμετοχής στον ΕΟΧ χωρίς πλήρη θεσμική ένταξη. Η Νορβηγία επωφελείται από την πρόσβαση στην ενιαία αγορά, αλλά δεν μπορεί να επηρεάσει εγκαίρως αποφάσεις που πλήττουν τα εμπορικά της συμφέροντα.
Ασφάλεια, Αρκτική και μεταβαλλόμενη γεωπολιτική
Πέραν του εμπορίου, η Σέρειντε τονίζει ότι οι κοινές προκλήσεις ασφάλειας με την ΕΕ, κυρίως η απειλή από τη Ρωσία και η ευρύτερη αποσταθεροποίηση, καθιστούν αναγκαία την πλήρη ένταξη. Ως μέλος του ΝΑΤΟ αλλά εκτός ΕΕ, η Νορβηγία βρίσκεται σε μια ενδιάμεση θέση, ιδίως σε κρίσιμα πεδία όπως η άμυνα, το διάστημα, η υγεία και η ασφάλεια στην Αρκτική, όπου η Ένωση ενισχύει τον στρατηγικό της ρόλο.
Η πιθανότητα επανεκκίνησης της ενταξιακής πορείας της Ισλανδίας λειτουργεί ως επιπλέον καταλύτης. Εάν το Ρέικιαβικ επιλέξει να προχωρήσει, η Σέρειντε εκτιμά ότι θα μεταβληθούν οι θεσμικές ισορροπίες και η προσέγγιση της ΕΕ προς τις χώρες του ΕΟΧ, καθιστώντας πιο δύσκολη τη διατήρηση της Νορβηγίας εκτός του ευρωπαϊκού πυρήνα.
Κοινή γνώμη, Τραμπ και εσωτερικό πολιτικό μέτωπο
Παραδοσιακά, η νορβηγική κοινωνία εμφανίζεται διστακτική απέναντι στην ΕΕ, με την προστασία του τεράστιου ενεργειακού πλούτου της χώρας να αποτελεί κεντρικό επιχείρημα κατά της ένταξης. Οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δείχνουν πλειοψηφία κατά της προσχώρησης, ενώ και στο κοινοβούλιο υπερισχύουν οι ευρωσκεπτικιστές βουλευτές.
Ωστόσο, η Σέρειντε διαπιστώνει μεταβολή κλίματος τα τελευταία περίπου δύο χρόνια. Οι εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις και οι σκληρές τοποθετήσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ –από τις απειλές για τη Γροιλανδία μέχρι τις επικρίσεις προς τον Νορβηγό πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε– ενίσχυσαν τις ανησυχίες για την αξιοπιστία της αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας. Σε αυτό το πλαίσιο, η εμβάθυνση της ευρωπαϊκής διάστασης της νορβηγικής πολιτικής αποκτά νέα βαρύτητα.
Η ηγέτις του Høyre κατηγορεί την κεντροαριστερή κυβέρνηση Εργατικών ότι έχει καταστήσει «ταμπού» τη συζήτηση για την ΕΕ, μεταθέτοντάς την για μετά το 2029. Δηλώνει αποφασισμένη να διευρύνει σημαντικά τα ποσοστά του κόμματός της και να διεκδικήσει την πρωθυπουργία στις επόμενες εκλογές, με την ευρωπαϊκή ατζέντα στον πυρήνα της στρατηγικής της.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Σέρειντε σηματοδοτεί μια υπόγεια, αλλά ουσιαστική μετατόπιση στον βόρειο ευρωπαϊκό περίγυρο: η ΕΕ, από αντικείμενο επιφυλακτικότητας, αναδεικνύεται σε ασπίδα απέναντι στη γεωπολιτική αβεβαιότητα και στις ιδιοτροπίες της διατλαντικής σχέσης. Εάν η Νορβηγία ανοίξει πράγματι τη διαδικασία επανεξέτασης της ένταξης, η Ένωση θα κληθεί να αποδείξει ότι μπορεί να ενσωματώνει ενεργειακές υπερδυνάμεις χωρίς να διαρρηγνύει τις εσωτερικές ισορροπίες της – εξέλιξη με άμεσο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, τόσο ενεργειακά όσο και θεσμικά.
#Νορβηγία #ΕΕ #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Ασφάλεια #Ενέργεια
