Στη Βουλή κορυφώνεται η πολιτική σύγκρουση για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, με την κυβέρνηση να μιλά για διαχρονικές παθογένειες και θεσμικές λύσεις. Ο Κώστας Τσιάρας υπερασπίζεται την εξεταστική, αρνείται ποινικές ευθύνες υπουργών και προτάσσει μεταρρυθμίσεις στο σύστημα πληρωμών.
Σε υψηλούς τόνους αλλά με σαφές μήνυμα «θεσμικής εξυγίανσης» τοποθετήθηκε στη Βουλή ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, κατά τη συζήτηση των πορισμάτων της Εξεταστικής Επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ο υπουργός χαρακτήρισε «κρίσιμο ζήτημα» την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των παραγωγών στην αξιοπιστία του συστήματος πληρωμών των αγροτικών ενισχύσεων και στην ορθή διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων.
«Διαχρονικές παθογένειες», όχι συγκυριακό σκάνδαλο
Ο Κώστας Τσιάρας επιχείρησε να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από την απονομή πολιτικών ευθυνών στη θεσμική λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως τόνισε, τα προβλήματα του Οργανισμού «δεν είναι συγκυριακά» ούτε εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια, αλλά αποτελούν «παθογένειες που έχουν διαμορφωθεί σε βάθος χρόνου». Εστίασε σε αδυναμίες ελεγκτικών μηχανισμών, ελλείψεις τεχνολογικών υποδομών, διοικητικές στρεβλώσεις και καθυστερήσεις σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις, όπως τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης.
Παράλληλα, υπερασπίστηκε τη λειτουργία της Εξεταστικής Επιτροπής, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μία από τις πιο εκτεταμένες κοινοβουλευτικές διερευνήσεις για τη λειτουργία δημόσιου οργανισμού. Απέρριψε τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης περί «συγκάλυψης», επισημαίνοντας ότι η διαδικασία περιλάμβανε ευρύ φάσμα μαρτύρων και κατάθεση στοιχείων. «Εάν υπήρχε πρόθεση συγκάλυψης, θα ανοίγαμε μια τόσο διευρυμένη διαδικασία;» διερωτήθηκε χαρακτηριστικά.
Αντιπαράθεση με ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ για «εγκληματική οργάνωση» και τεχνική λύση
Ο υπουργός απάντησε αιχμηρά στις αναφορές του προέδρου του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ Νίκου Ανδρουλάκη περί «εγκληματικής οργάνωσης και οργανωμένης δράσης» στον ΟΠΕΚΕΠΕ, θέτοντας το ερώτημα από πού προκύπτουν τα στοιχεία που θα θεμελίωναν έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Δήλωσε ότι δεν θα μπει στη λογική συμψηφισμών για πρόσωπα με κομματικές ή συγγενικές σχέσεις, υποστηρίζοντας ότι «η ουσία του προβλήματος» βρίσκεται στο ίδιο το σύστημα και τις διαχρονικές του αδυναμίες.
Κρίσιμο σημείο της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας αποτέλεσε η λεγόμενη «Τεχνική Λύση» στον υπολογισμό και τις πληρωμές ενισχύσεων. Ο Τσιάρας υποστήριξε ότι από τις μαρτυρίες στην Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένης εκείνης του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης επί ΣΥΡΙΖΑ Σταύρου Αραχωβίτη, προέκυψε πως πρόκειται για «γνωστή και διαχρονική πρακτική» στο σύστημα αγροτικών ενισχύσεων. «Πώς είναι δυνατόν τώρα να αποδίδονται ποινικές διαστάσεις στις πρακτικές αυτές μόνο για τους υπουργούς της ΝΔ;» ανέφερε, επιχειρώντας να αποδυναμώσει το επιχείρημα περί στοχευμένων ποινικών ευθυνών.
Σχέδιο δράσης με Βρυξέλλες και αλλαγές στο άρθρο 86
Ο Κώστας Τσιάρας υπογράμμισε ότι από τις εργασίες της Εξεταστικής «δεν προέκυψαν αντικειμενικά αποδεικτικά στοιχεία παράνομης υπουργικής πράξης», ενώ έκανε λόγο για πλήρη διαβίβαση όλων των υποθέσεων με ενδείξεις παρατυπιών στη Δικαιοσύνη, τον Άρειο Πάγο και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Αυτό, όπως είπε, «δείχνει τη σταθερή θέση της κυβέρνησης» υπέρ της διερεύνησης κάθε καταγγελίας.
Περιέγραψε τον ΟΠΕΚΕΠΕ ως «θεσμικό πρόβλημα που έρχεται από πολύ βαθιά» και σημείωσε ότι η εντολή που έλαβε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ήταν η εις βάθος αξιολόγηση της λειτουργίας του Οργανισμού και η προώθηση «διορθωτικών διαρθρωτικών παρεμβάσεων». Σύμφωνα με τον υπουργό, έχει ήδη καταρτιστεί «ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης» σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το οποίο στοχεύει στην αναβάθμιση των ελέγχων, την ψηφιοποίηση διαδικασιών και τη θωράκιση της διαχείρισης των πόρων.
Σε ευρύτερο θεσμικό επίπεδο, ο Τσιάρας αναφέρθηκε στο ζήτημα της ποινικής ευθύνης υπουργών, σημειώνοντας ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει πως η ποινική διερεύνηση πολιτικών προσώπων συχνά μετατρέπεται σε πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης. Υπενθύμισε ότι με πρόταση του ίδιου του πρωθυπουργού στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης εξετάζεται η τροποποίηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και να αποφεύγεται ο πολλαπλασιασμός Εξεταστικών Επιτροπών χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Σχόλιο
: Η κυβερνητική γραμμή επιχειρεί να «αποπολιτικοποιήσει» το σκάνδαλο, μετατρέποντάς το σε τεχνοκρατικό ζήτημα διαχρονικών παθογενειών. Όμως, η ίδια η παραδοχή ότι για χρόνια λειτουργούσε ένα ελλειμματικό σύστημα πληρωμών αγροτικών ενισχύσεων, με αδύναμους ελέγχους και ανεπάρκεια υποδομών, συνιστά βαρύ κατηγορητήριο για το σύνολο του πολιτικού συστήματος. Το στοίχημα τώρα δεν είναι μόνο η θεσμική θωράκιση του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά αν η μεταρρύθμιση θα προχωρήσει με πλήρη διαφάνεια, πραγματική λογοδοσία και χωρίς «λευκές ζώνες» ευθύνης για πολιτικά πρόσωπα.






