Ο Βίκτορ Ορμπάν μπαίνει στις ουγγρικές εκλογές αποδυναμωμένος, παρά τη στήριξη ηγετών της ευρωπαϊκής άκρας δεξιάς. Διαφθορά, περιβαλλοντικά σκάνδαλα και ρωσική επιρροή διαβρώνουν την εικόνα του.
Λίγες εβδομάδες πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 12ης Απριλίου στην Ουγγαρία, ο Βίκτορ Ορμπάν επιχειρεί να ανανεώσει το αφήγημα της διεθνούς ισχύος του, φέρνοντας στη Βουδαπέστη μερικές από τις πιο εμβληματικές φιγούρες της ευρωπαϊκής άκρας δεξιάς. Ωστόσο, πίσω από τις σκηνοθετημένες εικόνες, οι δημοσκοπήσεις και μια σειρά σκανδάλων δείχνουν έναν ηγέτη σε αμυντική θέση.
Η «πατριωτική» διεθνής και τα όριά της
Η εκδήλωση «Μεγάλη Συνέλευση των Πατριωτών» στο πάρκο Millenaris συγκέντρωσε μόλις περίπου 2.000 υποστηρικτές, παρά την παρουσία της Μαρίν Λεπέν, του Χερτ Βίλντερς, του Σαντιάγο Αμπασκάλ και του Ματέο Σαλβίνι. Οι ξένοι ηγέτες επιδόθηκαν σε σχεδόν λατρευτικού τύπου εγκώμια προς τον Ορμπάν, χαρακτηρίζοντάς τον «λιοντάρι», «αληθινό ήρωα» και τον μόνο που «βλέπει ανάμεσα στους τυφλούς στις Βρυξέλλες».
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο πολιτικός επιστήμονας Μπούλτσου Χουνιάντι, αυτές οι εκδηλώσεις λειτουργούν κυρίως ως επικοινωνιακή επίδειξη προς ένα ήδη πεισμένο ακροατήριο. Στόχος είναι να παρουσιαστεί ο Ορμπάν ως κεντρικός παίκτης ενός πανευρωπαϊκού «πατριωτικού μπλοκ», ικανός να «πάρει τις Βρυξέλλες». Στην πράξη, όμως, η διείσδυση αυτού του μηνύματος πέρα από τον σκληρό πυρήνα των ψηφοφόρων του Φιντέζ παραμένει περιορισμένη.
Η παρουσία του Ορμπάν και στο συνέδριο CPAC Hungary ενισχύει την εικόνα ενός ηγέτη που επενδύει στη διεθνή ακροδεξιά δικτύωση, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζεται, όπως σχολιάζουν αναλυτές, ως «γηρασμένος αυταρχικός» που επαναλαμβάνει φθαρμένα συνθήματα περί «πατριωτικών δυνάμεων» και «παρακμής της φιλελεύθερης Δύσης».
Σκάνδαλα, χρυσές τουαλέτες και τοξικά εργοστάσια
Στο εσωτερικό μέτωπο, η εικόνα του καθεστώτος πλήττεται σοβαρά. Το πιο πρόσφατο σκάνδαλο αφορά τον πρώην διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Γκιέργκι Μάτολτσι, ο οποίος δαπάνησε περίπου 275 εκατ. ευρώ για πολυτελή ανακαίνιση του κτιρίου της τράπεζας στη Βουδαπέστη, συμπεριλαμβανομένου μπάνιου με χρυσές και μαύρες μαρμάρινες επιφάνειες, χρυσές βούρτσες και χρυσές θήκες για χαρτί υγείας.
Η υπόθεση, που αποκαλύφθηκε έπειτα από δικαστική νίκη του ανεξάρτητου μέσου 444.hu, έχει μετατρέψει τη «χρυσή βούρτσα τουαλέτας» σε σύμβολο της αλαζονείας και της αποκοπής της ελίτ του Φιντέζ από την καθημερινότητα μιας επαρχίας που βυθίζεται στη φτώχεια.
Παράλληλα, ένα εργοστάσιο μπαταριών βόρεια της Βουδαπέστης, που διαχειρίζεται η Samsung, κατηγορείται ότι παραβίαζε επί χρόνια περιβαλλοντικούς κανόνες, εκθέτοντας εργαζομένους σε τοξική σκόνη βαρέων μετάλλων. Παρά το ότι η κυβέρνηση γνώριζε, δεν παρενέβη, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο φέρεται να μπλόκαρε κυρώσεις κατά της εταιρείας. Για πολλούς Ούγγρους, αυτό επιβεβαιώνει ότι η εξουσία προστατεύει τα εταιρικά συμφέροντα εις βάρος της υγείας και του περιβάλλοντος.
Ρωσική επιρροή και το αφήγημα της «κυριαρχίας»
Την ίδια στιγμή, η εγγύτητα της Βουδαπέστης με τη Μόσχα αποκτά προεκλογική βαρύτητα. Απομαγνητοφωνημένη συνομιλία του 2020 μεταξύ Σιγιάρτο και του Ρώσου ομολόγου του, Σεργκέι Λαβρόφ, δείχνει τον Ούγγρο υπουργό να ζητά βοήθεια για ενίσχυση λαϊκιστικών και εθνικιστικών δυνάμεων στη Σλοβακία. Επιπλέον, αποκαλύφθηκε ότι ο Σιγιάρτο τηλεφωνούσε συστηματικά στη Μόσχα κατά τη διάρκεια συνόδων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, ενημερώνοντας το Κρεμλίνο για τις ευρωπαϊκές διεργασίες.
Ο ίδιος μίλησε για «τυπική διπλωματική πρακτική», αλλά η εικόνα υπουργού που λειτουργεί ως ανεπίσημος αγγελιοφόρος της Ρωσίας αντιφάσκει με το αφήγημα της «εθνικής κυριαρχίας» που επικαλείται διαρκώς η κυβέρνηση. Η αντιπολίτευση αξιοποιεί αυτή τη διπλή γλώσσα, υποστηρίζοντας ότι ο Ορμπάν παρουσιάζει τους αντιπάλους του ως «μαριονέτες ξένων δυνάμεων», ενώ ο ίδιος διατηρεί εξαιρετικά στενούς δεσμούς με το Κρεμλίνο.
Στο φόντο όλων αυτών, το κυβερνών Φιντέζ εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις να υπολείπεται σημαντικά του αντιπολιτευόμενου κόμματος Τίσα. Παρά την άντληση κρατικών πόρων και προσωπικού για την προεκλογική εκστρατεία – πρακτική που επικρίνεται ως παράνομη – η φθορά του καθεστώτος είναι ορατή ακόμη και σε νεότερους πολίτες της Βουδαπέστης, πολλοί από τους οποίους χαρακτηρίζουν τις φιέστες της άκρας δεξιάς «παρωχημένες» και «παθητικές».
Σχόλιο
: Η ουγγρική κάλπη εξελίσσεται σε τεστ αντοχής για το μοντέλο «ανελεύθερης δημοκρατίας» του Ορμπάν. Αν η διαφθορά, τα περιβαλλοντικά σκάνδαλα και η ρωσική σκιά υπερισχύσουν του δικτύου διεθνών συμμάχων της άκρας δεξιάς, θα σταλεί ηχηρό μήνυμα σε ανάλογα καθεστώτα στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη ότι η επίκληση της «κυριαρχίας» δεν αρκεί όταν η κοινωνία νιώθει ότι πληρώνει το κόστος.






