Καταγγελίες ότι ο Ούγγρος ΥΠΕΞ ενημέρωνε τακτικά τη Μόσχα για μυστικές διαβουλεύσεις της ΕΕ προκαλούν σοβαρή θεσμική κρίση. Βρυξέλλες και Βερολίνο ζητούν άμεσες εξηγήσεις από τη Βουδαπέστη.
Στο επίκεντρο μιας νέας θεσμικής θύελλας στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται η Ουγγαρία, μετά από δημοσίευμα της εφημερίδας «Washington Post» που κατηγορεί τον υπουργό Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο ότι μετέφερε συστηματικά ευαίσθητες πληροφορίες από κλειστές συνεδριάσεις της ΕΕ προς τη Μόσχα. Οι αποκαλύψεις έρχονται σε μια κρίσιμη συγκυρία, με τον Βίκτορ Όρμπαν να μπλοκάρει δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία και να δίνει την πιο σκληρή προεκλογική μάχη της πολιτικής του καριέρας.
Αντιδράσεις ΕΕ και Γερμανίας, επίκληση «παρακολουθήσεων» από Όρμπαν
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, που επικαλείται ανώνυμους εν ενεργεία ή πρώην αξιωματούχους ασφαλείας της ΕΕ, ο Σιγιάρτο φέρεται να τηλεφωνούσε τακτικά στον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Λαβρόφ, στα διαλείμματα των συνεδριάσεων των υπουργών Εξωτερικών, παρέχοντας «άμεσες αναφορές» για όσα συζητούνταν και υποδεικνύοντας πιθανά πεδία αντίδρασης της Μόσχας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν και αποφεύγει προς το παρόν να θεωρήσει τις καταγγελίες αποδεδειγμένες, έκανε σαφές ότι απαιτείται πλήρης διερεύνηση. Η εκπρόσωπος Ανίτα Χίπερ υπογράμμισε ότι «η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών, και μεταξύ αυτών και των θεσμών, είναι θεμελιώδης για τη λειτουργία της ΕΕ» και χαρακτήρισε τις πληροφορίες «βαθιά ανησυχητικές», ζητώντας διευκρινίσεις από τη Βουδαπέστη.
Από το Βερολίνο, εκπρόσωπος του γερμανικού ΥΠΕΞ σημείωσε ότι «οι καταγγελίες είναι πολύ σοβαρές» και ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ «είναι εμπιστευτικές και εδράζονται στις ιδρυτικές αρχές της Ένωσης», προειδοποιώντας πως τυχόν παραβίασή τους δεν θα γίνει ανεκτή.
Ο Βίκτορ Όρμπαν, σε μια κίνηση αντιπερισπασμού, δήλωσε ότι διέταξε έρευνα για «παρακολούθηση» του Σιγιάρτο, κάνοντας λόγο για «σοβαρή επίθεση κατά της Ουγγαρίας». Ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών απέρριψε το δημοσίευμα ως «fake news» και «ανοητές θεωρίες συνωμοσίας». Αξίζει να σημειωθεί ότι το ρεπορτάζ δεν κάνει καμία αναφορά σε υποκλοπές, αλλά σε εσκεμμένες ενημερώσεις προς τον Λαβρόφ.
Προεκλογικό διακύβευμα, ουκρανική βοήθεια και ρήγμα με συμμάχους
Η υπόθεση ξεσπά λίγες ημέρες πριν από εκλογές στην Ουγγαρία, όπου ο Όρμπαν αντιμετωπίζει ισχυρή πρόκληση από τον Πέτερ Μάγιαρ, πρώην στέλεχος του Fidesz που έχει αποσκιρτήσει και οικοδομεί αντι-ορμπανικό μέτωπο. Η κόντρα με τις Βρυξέλλες για τη στήριξη προς την Ουκρανία βρίσκεται στο κέντρο της καμπάνιας, με την κυβέρνηση να γεμίζει τη χώρα με αφίσες κατά της ΕΕ και του Κιέβου υπό το σύνθημα «Δεν πληρώνουμε».
Ο Όρμπαν προσπαθεί να συνδέσει την έγκριση δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία με την επανεκκίνηση των ροών ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρούζμπα, κατηγορώντας την ΕΕ ότι «εκβιάζει» τη χώρα του. Ευρωπαίοι ηγέτες, από την πλευρά τους, τον κατηγορούν ότι κρατά «όμηρο» την Ουκρανία για εσωτερικούς, προεκλογικούς λόγους.
Η Ουγγαρία, μέλος τόσο της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ, έχει διατηρήσει τις στενότερες σχέσεις με τη Μόσχα από οποιονδήποτε άλλο εταίρο, ακόμη και μετά τη ρωσική πλήρη εισβολή στην Ουκρανία. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ σχολίασε ότι οι αποκαλύψεις «δεν θα έπρεπε να εκπλήσσουν κανέναν», παραδεχόμενος ότι είχε εδώ και καιρό υποψίες, γι’ αυτό και μιλούσε μετρημένα στις συνεδριάσεις όταν παρίστατο ο Ούγγρος ΥΠΕΞ.
Ανεξάρτητα από την τελική επιβεβαίωση των καταγγελιών, το ζήτημα αγγίζει τον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας: αν ένας υπουργός κράτους-μέλους διοχετεύει συστηματικά εμπιστευτικές πληροφορίες σε αντίπαλη δύναμη, η ΕΕ θα αναγκαστεί να επανεξετάσει όχι μόνο τις διαδικασίες διαμοιρασμού πληροφοριών, αλλά και το πώς διαχειρίζεται έναν «αντάρτη» εταίρο στο εσωτερικό της.
Σχόλιο
: Η υπόθεση Σιγιάρτο λειτουργεί ως stress test για την αντοχή της ευρωπαϊκής εμπιστοσύνης σε συνθήκες γεωπολιτικής σύγκρουσης. Αν οι καταγγελίες επιβεβαιωθούν, η ΕΕ θα βρεθεί μπροστά στο δίλημμα είτε να ανεχθεί μια de facto «πέμπτη φάλαγγα» εντός των θεσμών της είτε να προχωρήσει σε άτυπη απομόνωση της Βουδαπέστης, με θεσμικά και χρηματοδοτικά εργαλεία. Σε κάθε περίπτωση, ο Όρμπαν εργαλειοποιεί τη σύγκρουση με τις Βρυξέλλες για εσωτερική κατανάλωση, ρισκάροντας όμως να υπονομεύσει τη συλλογική διαπραγματευτική ισχύ της Ένωσης απέναντι στη Ρωσία.






