Το νέο κύμα πωλήσεων σε Ευρώπη και ΗΠΑ αντανακλά τον φόβο για παρατεταμένο πόλεμο και ενεργειακό σοκ. Η εκτίναξη πετρελαίου και φυσικού αερίου επαναφέρει τον εφιάλτη του πληθωρισμού και των υψηλών επιτοκίων.
Η ένταση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αναζωπύρωσαν την ανησυχία στις διεθνείς αγορές, οδηγώντας σε νέο κύμα ρευστοποιήσεων σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Οι αρχικές ήπιες άνοδοι διαγράφηκαν γρήγορα, καθώς οι επενδυτές επανατιμολογούν τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ και καθυστέρησης στις μειώσεις επιτοκίων.
Ισχυρές πιέσεις σε ευρωπαϊκά και αμερικανικά χρηματιστήρια
Στο Λονδίνο, ο δείκτης FTSE 100 υποχώρησε κατά 1,5%, χάνοντας 154 μονάδες και κλείνοντας στις 10.414 μονάδες. Αντίστοιχα, ο γερμανικός DAX και ο ιταλικός FTSE MIB κατέγραψαν πτώση 1,6%, ενώ ο γαλλικός CAC έκλεισε χαμηλότερα κατά 1,5% και ο ισπανικός IBEX κατά 1,4%. Η διόρθωση δεν περιορίστηκε στην Ευρώπη: στη Wall Street, ο Dow Jones έχανε περίπου 2%, ο S&P 500 1,3% και ο τεχνολογικός Nasdaq περίπου 1%.
Η εικόνα αποτυπώνει μια ταχεία αλλαγή κλίματος μέσα σε λίγες ώρες. Η αισιοδοξία που είχε στηρίξει τις ασιατικές αγορές και τις πρωινές ευρωπαϊκές συνεδριάσεις «εξατμίστηκε», όπως σημείωσε χαρακτηριστικά αναλύτρια της αγοράς, καθώς οι επενδυτές συνειδητοποιούν ότι η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή δύσκολα θα έχει άμεση εκτόνωση.
Ενεργειακό σοκ και ανατροπή προσδοκιών για επιτόκια
Καταλύτης της αναταραχής είναι η απότομη άνοδος των τιμών ενέργειας. Το Brent ενισχύθηκε κατά περίπου 4% σε μία μόνο συνεδρίαση, προσεγγίζοντας τα 85 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε διάστημα πέντε ημερών η άνοδος φθάνει το 15%. Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν πάνω από 3%, εντείνοντας τον φόβο για ένα νέο πληθωριστικό κύμα στην ευρωζώνη και διεθνώς.
Η αγορά ομολόγων στις ΗΠΑ αντέδρασε με άνοδο των αποδόσεων για τέταρτη συνεχή ημέρα, καθώς οι επενδυτές αρχίζουν να αμφισβητούν το σενάριο άμεσων μειώσεων επιτοκίων από τη Fed. Η προοπτική ακριβότερης ενέργειας σημαίνει ότι ο δομικός πληθωρισμός μπορεί να αποδειχθεί πιο επίμονος, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν περιοριστική στάση για μεγαλύτερο διάστημα.
Στενά του Ορμούζ και πλήγμα σε αερομεταφορές
Κρίσιμος παράγοντας είναι το κλείσιμο στην πράξη των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η αδυναμία διέλευσης δεξαμενόπλοιων τροφοδοτεί σενάρια για περαιτέρω άνοδο τιμών και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας, με άμεσες επιπτώσεις στη βιομηχανία, τις μεταφορές και το κόστος διαβίωσης.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένος εμφανίζεται ο κλάδος των αερομεταφορών. Η Wizz Air, που ανέστειλε πτήσεις από και προς Ισραήλ, Ντουμπάι, Άμπου Ντάμπι και Αμμάν έως τις 15 Μαρτίου, προειδοποίησε για πλήγμα περίπου 50 εκατ. ευρώ στα ετήσια κέρδη της, λόγω ακυρώσεων και ακριβότερων καυσίμων· η μετοχή της κατέρρευσε κατά 11,3%. Πιέσεις δέχθηκαν και οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς, με τη μετοχή της easyJet να υποχωρεί 5% και τον όμιλο IAG (ιδιοκτήτη της British Airways) περίπου 2%.
Για τις αγορές, η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελεί προϋπόθεση για σταθεροποίηση. Μέχρι τότε, η μεταβλητότητα αναμένεται να παραμείνει αυξημένη, με τους επενδυτές να κινούνται νευρικά ανάμεσα στον φόβο ύφεσης και στην ανάγκη προστασίας από τον πληθωρισμό.
Σχόλιο 
: Η κρίση αποδεικνύει πόσο ευάλωτη παραμένει η παγκόσμια οικονομία σε γεωπολιτικά σοκ στην ενέργεια: μια παρατεταμένη διακοπή στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να ανατρέψει πλήρως τα σενάρια για ήπια προσγείωση και σταδιακή χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον κίνδυνο «στασιμοπληθωρισμού» και πιέζοντας τόσο τα χρηματιστήρια όσο και τις πραγματικές οικονομίες.
#χρηματιστήριο #πετρέλαιο #φυσικόΑέριο #ΜέσηΑνατολή #πληθωρισμός
