Η κυβέρνηση επιταχύνει το πρόγραμμα μικροδορυφόρων, χτίζοντας εγχώριο διαστημικό οικοσύστημα με ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα. Κεντρικός στόχος, η μόνιμη και ουσιαστική ελληνική παρουσία στο διάστημα.
Σε μια σαφή προσπάθεια αναβάθμισης της θέσης της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό και διεθνή διαστημικό χάρτη, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η χώρα «οφείλει να έχει παρουσία στο διάστημα». Μιλώντας στο περιθώριο του συνεδρίου «Κλεισθένης» στη Θεσσαλονίκη, περιέγραψε ένα πρόγραμμα μικροδορυφόρων που προχωρά με ικανοποιητικούς ρυθμούς, αλλά και ένα ταχέως ωριμάζον εγχώριο οικοσύστημα διαστημικής τεχνολογίας.
Εκτοξεύσεις μικροδορυφόρων και χρονοδιάγραμμα
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου σημείωσε ότι έχουν ήδη εκτοξευθεί οι πρώτοι νανο- και μικροδορυφόροι, με δύο επιχειρησιακούς μικροδορυφόρους της ICEYE σε τροχιά, καθώς και νανοδορυφόρους όπως ο MICE της Prisma και οι δορυφόροι του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου. Οι πλατφόρμες αυτές παράγουν κρίσιμα δεδομένα παρατήρησης Γης, αλλά κυρίως συσσωρεύουν τεχνογνωσία για τις ομάδες που τους σχεδίασαν και τους κατασκεύασαν.
Ο υπουργός ανακοίνωσε νέο κύμα εκτοξεύσεων: άλλους τέσσερις νανοδορυφόρους του ΕΚΠΑ, έναν του ΑΠΘ και έναν της Planetek, υπό την προϋπόθεση κατάλληλων καιρικών συνθηκών. Για τα τέλη Απριλίου έχει προγραμματιστεί η εκτόξευση τεσσάρων επιχειρησιακών μικροδορυφόρων της OroraTech, ενώ για το καλοκαίρι μετατίθενται οι οπτικοί μικροδορυφόροι της Open Cosmos. Το γεγονός ότι το πρόγραμμα τηρεί τα χρονοδιαγράμματα, όπως τόνισε, αποτελεί ένδειξη ωριμότητας αλλά και εμπιστοσύνης των διεθνών εταίρων.
Αναδυόμενο οικοσύστημα 90 εταιρειών και ο στρατιωτικός δορυφόρος
Ο κ. Παπαστεργίου έκανε λόγο για μια «μοναδική ευκαιρία» για την Ελλάδα, όχι μόνο σε επίπεδο πρόσβασης σε δεδομένα, αλλά κυρίως σε επίπεδο εμπειρίας και δημιουργίας εγχώριας βιομηχανικής βάσης. Το διαστημικό οικοσύστημα, όπως είπε, έχει πλέον ορατότητα και απαρτίζεται από περίπου 90 εταιρείες, που καλύπτουν όλο το φάσμα από τον σχεδιασμό δορυφόρων έως τις εφαρμογές δεδομένων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο RFI (Request for Information) για τον μεγάλο στρατιωτικό δορυφόρο, το οποίο έχει ήδη δημοσιευθεί. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξετάζει τις κατάλληλες τεχνικές λύσεις και μεθόδους υλοποίησης, ενώ παράλληλα αναζητούνται σχήματα χρηματοδότησης, όπως το SAFE και άλλες ευρωπαϊκές πηγές, τόσο για τον ίδιο τον δορυφόρο όσο και για τις αναγκαίες επίγειες υποδομές. Το πρόγραμμα μικροδορυφόρων, υπενθύμισε, περιλαμβάνει και οπτικά συστήματα στα ελληνικά αστεροσκοπεία, ενισχύοντας τους σταθμούς εδάφους και εδραιώνοντας την τεχνολογική αυτάρκεια.
ESA, ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης και το οικονομικό όφελος
Στρατηγική κίνηση θεωρείται και ο διπλασιασμός της ελληνικής συνεισφοράς στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), κίνηση που ανοίγει περισσότερα προγράμματα και συνεργασίες για ελληνικές ομάδες και επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η επίσημη συμμετοχή του Αδριανού Γολέμη στα προγράμματα εκπαίδευσης αστροναυτών. Ο Έλληνας γιατρός, με εμπειρία σε διαστημικές αποστολές σε επίπεδο εδάφους, αποτελεί –όπως τόνισε ο υπουργός– πιθανό υποψήφιο για συμμετοχή σε εκπαιδευτική αποστολή, εφόσον εξασφαλιστεί η απαιτούμενη χρηματοδότηση.
Η προοπτική ενός πρώτου Έλληνα στο διάστημα δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως συμβολική κίνηση. Ο Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε την εκπαιδευτική και κοινωνική διάσταση, καθώς τέτοιες πρωτοβουλίες διευρύνουν τους ορίζοντες των νέων και μετατρέπουν σε ρεαλιστική επιλογή το μέχρι πρότινος «ονειρικό» επάγγελμα του αστροναύτη.
Παράλληλα, ο υπουργός ανέδειξε το θετικό οικονομικό αποτύπωμα του λεγόμενου New Space, επισημαίνοντας ότι κάθε 1 ευρώ επένδυσης στο διάστημα μπορεί να αποδίδει 5,5 ευρώ στην οικονομία. Το βασικό εμπόδιο, όπως παραδέχθηκε, είναι ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος, γι’ αυτό και γίνεται μέγιστη αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων, με αιχμή το Ταμείο Ανάκαμψης. Στόχος είναι να δεσμευθούν όχι μόνο όλα τα ήδη προβλεπόμενα κονδύλια, αλλά και τυχόν αδιάθετοι πόροι από άλλους τομείς, ώστε να κατευθυνθούν σε διαστημικές δράσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Σχόλιο 
: Η στρατηγική για μικροδορυφόρους, ESA και εγχώριο οικοσύστημα 90 εταιρειών δείχνει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να μπει σοβαρά στο παιχνίδι του New Space. Το κρίσιμο στοίχημα πλέον δεν είναι οι εκτοξεύσεις αυτές καθαυτές, αλλά η ικανότητα της διοίκησης να μετατρέψει τα διαστημικά δεδομένα σε εμπορικές εφαρμογές, εξαγώγιμες υπηρεσίες και θέσεις υψηλής εξειδίκευσης. Αν αυτό επιτευχθεί, το διάστημα παύει να είναι «πολυτέλεια» και γίνεται εργαλείο παραγωγικής ανασυγκρότησης.
#Παπαστεργίου #μικροδορυφόροι #διάστημα #ESA #NewSpace
