Η Príncipe Discos, ξεκινώντας από τα προάστια της Λισαβόνας, μετέτρεψε την αφρο-πορτογαλική batida σε παγκόσμιο club φαινόμενο. Πίσω από την αισθητική DIY κρύβεται ένα βαθιά πολιτικό, κοινοτικό πρότζεκτ ενάντια στον αποκλεισμό.
Σε μια Λισαβόνα που ταλαντεύεται ανάμεσα στον τουριστικό εξευγενισμό και τις παλιές αποικιακές σκιές, μια μικρή ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία κατάφερε να ξαναγράψει τον ηχητικό της χάρτη. Η Príncipe Discos, που γιορτάζει 15 χρόνια δράσης, ξεκίνησε από τα κοινωνικά συγκροτήματα της Quinta do Mocho και άλλων προαστίων, δίνοντας φωνή –ή καλύτερα ρυθμό– σε μια γενιά μαύρων παραγωγών και DJs που μέχρι τότε έμεναν εκτός κεντρικής σκηνής.
Από άδεια dancefloors σε sold out βραδιές
Όταν η Príncipe έκανε τα πρώτα της βήματα στις αρχές της δεκαετίας του 2010, οι βραδιές της στο Musicbox, στην τουριστική Pink Street, συχνά αντιμετώπιζαν άδεια dancefloors και επιφυλακτικότητα. Η μεταφορά της αφρικανικής νυχτερινής ζωής από τα προάστια στο κέντρο της πόλης σήμαινε τριβές με σεκιούριτι και αστυνομία, σε μια χώρα που οι ίδιοι οι συντελεστές της σκηνής χαρακτηρίζουν ως «ρατσιστική».
Δεκαπέντε χρόνια μετά, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η επετειακή κατάληψη του Lux Frágil –ενός από τα πιο αναγνωρισμένα κλαμπ της Ευρώπης– με ασφυκτικά γεμάτους χώρους, κοινό κάθε χρώματος και διεθνείς αστέρες της ηλεκτρονικής σκηνής στο dancefloor, αποτυπώνει την ακτίνα επιρροής του label. Οι «Noites Príncipe» εξελίχθηκαν σε θεσμό, σε πλατφόρμα ανάδειξης νέων ονομάτων και σε σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη λισαβονέζικη ταυτότητα.
Batida: η ηλεκτρονική γλώσσα της διασποράς
Στον πυρήνα της Príncipe βρίσκεται η batida –κυριολεκτικά «χτύπος»– ένα υβριδικό, κρουστό club ιδίωμα που γεννήθηκε σε γειτονιές όπως η Quinta do Mocho. Βασίζεται στην υψηλής ενέργειας angolan kuduro, αφαιρεί τα φωνητικά και ενσωματώνει ηλεκτρονικά στοιχεία, μαζί με ρυθμούς από funaná του Πράσινου Ακρωτηρίου και semba της Αγκόλας. Όπως το περιγράφουν οι ίδιοι οι δημιουργοί, είναι ένας «ηλεκτρονικός τρόπος να κάνεις αφρικανική μουσική της διασποράς».
Κεντρική φιγούρα στη διαμόρφωση του ήχου υπήρξε ο DJ Marfox (Marlon Silva), γιος μεταναστών από το Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, ο οποίος ήδη από τις αρχές των 00s πειραματιζόταν με cracked εκδόσεις του FruityLoops, στήνοντας με την κολεκτίβα DJs Di Guetto τα θεμέλια της σκηνής. Η πρώτη κυκλοφορία της Príncipe το 2011, το «Eu Sei Quem Sou», έβαλε τον ήχο αυτόν στον χάρτη, ενώ η συνέχεια με ονόματα όπως DJ Nigga Fox, Nídia, DJ Lycox και Danifox εδραίωσε το label διεθνώς.
DIY αισθητική και πολιτική αποαποικιοποίησης
Η Príncipe δεν είναι απλώς μια δισκογραφική· είναι ένα πολιτικό εγχείρημα αποαποικιοποίησης της πορτογαλικής club κουλτούρας. Οι περισσότεροι καλλιτέχνες της είναι μαύροι, από οικογένειες μεταναστών των πρώην πορτογαλικών αποικιών, στους οποίους –όπως παραδέχονται οι συνιδρυτές– το σύστημα σπάνια δίνει ευκαιρίες. Η δυσπιστία των οικογενειών στην αρχή, η ανάγκη να πειστούν ότι «είμαστε καλοί άνθρωποι, εμπιστευτείτε μας», δείχνει το βάθος του κοινωνικού ρήγματος.
Η αισθητική DIY, με τα χειροποίητα εξώφυλλα του Márcio Matos, αντλεί έμπνευση από την ωμή, αυτοσχέδια φύση της batida: λίγοι πόροι, έντονη φαντασία, έμφαση στον ρυθμό και την ελευθερία. Νεότερες κυκλοφορίες, όπως το «Vibrações de Prata» της Xexa, σπρώχνουν ακόμη περισσότερο τα όρια, συνδέοντας τον ήχο με ένα αφροφουτουριστικό, αυτο-αρχειακό πρόταγμα: να γραφτεί η ιστορία αυτής της μουσικής από τους ίδιους τους δημιουργούς της και όχι μέσα από ευρωπαϊκά φίλτρα.
Χωρίς μακροπρόθεσμα business πλάνα, οι άνθρωποι της Príncipe επενδύουν στην υπομονή και στην οργανική εξέλιξη. Το γεγονός ότι μια καθαρά κοινοτική, περιθωριακή κάποτε σκηνή κατακτά κορυφαία club της Ευρώπης και περιοδεύει σε Λονδίνο και Παρίσι, αποτελεί ισχυρό παράδειγμα του πώς η πολιτιστική καινοτομία μπορεί να ξεκινήσει από τις πιο αόρατες γειτονιές.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση της Príncipe δείχνει πώς ένα μικρό, ανεξάρτητο label μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο αστικής και πολιτιστικής αναδιάταξης, επαναπροσδιορίζοντας όχι μόνο τον ήχο μιας πόλης αλλά και το ποιος έχει δικαίωμα να τον διαμορφώνει.
#Portogalia #PrincipeDiscos #Mousiki #Batida #AfroPortuguese
