Η Σρι Λάνκα απέρριψε σχεδόν ταυτόχρονες στρατιωτικές αιτήσεις ΗΠΑ και Ιράν, προβάλλοντας αυστηρή ουδετερότητα εν μέσω κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Η στάση αυτή φωτίζει τα διλήμματα μικρών κρατών στον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
Η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα βρέθηκε στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν έλαβε σχεδόν ταυτόχρονες στρατιωτικές αιτήσεις και από τις δύο πλευρές. Όπως αποκάλυψε ο πρόεδρος Ανουρά Κουμάρα Ντισανάγιακε στο κοινοβούλιο, το Κολόμπο επέλεξε να απορρίψει και τις δύο, επικαλούμενο αυστηρή πολιτική ουδετερότητας.
Αμερικανικό αίτημα για οπλισμένα αεροσκάφη και ιρανικά πολεμικά πλοία
Σύμφωνα με τον πρόεδρο, οι ΗΠΑ ζήτησαν την ανάπτυξη δύο οπλισμένων πολεμικών αεροσκαφών στο αεροδρόμιο Ματάλα για το διάστημα 4–8 Μαρτίου. «Ήθελαν να φέρουν δύο πολεμικά αεροσκάφη εξοπλισμένα με οκτώ αντιαποβατικά βλήματα … και είπαμε “όχι”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, το Ιράν υπέβαλε αίτημα για προσέγγιση τριών πολεμικών πλοίων στο λιμάνι του Κολόμπο από 9 έως 13 Μαρτίου. Ο Ντισανάγιακε εξήγησε ότι η Τεχεράνη τελούσε υπό εξέταση, αλλά η κυβέρνηση κατέληξε ότι η αποδοχή του ενός θα δημιουργούσε πίεση να γίνει δεκτό και το άλλο. «Αν λέγαμε “ναι” στο Ιράν, θα έπρεπε να πούμε “ναι” και στις ΗΠΑ … Δεν το κάναμε. Διατηρούμε αταλάντευτα τη θέση της ουδετερότητας», υπογράμμισε.
Επίθεση κατά ιρανικού πλοίου στα ανοικτά της Σρι Λάνκα
Το πλαίσιο των αιτημάτων επιβαρύνεται από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ τορπίλισαν ένα από τα ιρανικά πλοία, το IRIS Dena, ανοιχτά των νότιων ακτών της Σρι Λάνκα στις 3 Μαρτίου, με αποτέλεσμα τουλάχιστον 104 νεκρούς, σύμφωνα με την Τεχεράνη. Το περιστατικό καταδεικνύει πόσο κοντά σε ενεργό πολεμική ζώνη μπορεί να βρεθεί μια μικρή νησιωτική χώρα, ακόμη κι αν δεν εμπλέκεται άμεσα.
Για τη Σρι Λάνκα, η επιλογή της ουδετερότητας δεν είναι μόνο πολιτική δήλωση, αλλά και εργαλείο επιβίωσης: η χώρα επιδιώκει να αποφύγει την εργαλειοποίησή της ως ορμητήριο ή σημείο προβολής ισχύος από ανταγωνιζόμενες δυνάμεις στον Ινδικό Ωκεανό, σε μια περίοδο που η στρατιωτικοποίηση των θαλάσσιων οδών εντείνεται.
Σχόλιο 
: Η κίνηση της Σρι Λάνκα δείχνει πώς μικρά κράτη, με περιορισμένη ισχύ αλλά κρίσιμη γεωγραφία, προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα σε ανταγωνιστικά στρατόπεδα, επιλέγοντας την «στρατηγική ουδετερότητα» ως άμυνα απέναντι στην έλξη και τις πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων.
#ΣριΛάνκα #ΗΠΑ #Ιράν #γεωπολιτική #ΙνδικόςΩκεανός
