Με αιχμές κατά ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Δημοκρατίας, ο Γιώργος Παπανδρέου παρουσίασε τη «Βίβλο Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων» ως όρο κάθε μελλοντικής κυβερνητικής συνεργασίας. Παράλληλα, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης ζήτησε καθαρή διαχωριστική γραμμή από τη Δεξιά και σαφές ιδεολογικό στίγμα.
Το 4ο τακτικό συνέδριο του ΠΑΣΟΚ εξελίσσεται σε εργαστήριο επαναπροσδιορισμού της ταυτότητας και της στρατηγικής του κόμματος, με τον Γιώργο Παπανδρέου να καταθέτει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο συνταγματικών αλλαγών και τον Μανώλη Χριστοδουλάκη να ζητά ξεκάθαρη ρήξη με τη Δεξιά και τον συγκυριακό αντιδεξιό λόγο.
Η επίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ και η «Βίβλος» ως όρος συνεργασιών
Ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε έμμεση αλλά σφοδρή κριτική στον Αλέξη Τσίπρα και την «παραδοσιακή αριστερά», κατηγορώντας τους ότι «ξέπλυναν τη Δεξιά για να χτυπήσουν το ΠΑΣΟΚ». Υποστήριξε ότι η διαφθορά δεν άνθισε επί ΠΑΣΟΚ, παραπέμποντας σε θεσμούς όπως η «Διαύγεια», η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και οι ανεξάρτητες αρχές, και μετέφερε την ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση στη Νέα Δημοκρατία.
Κεντρικό εργαλείο της πρότασής του αποτελεί η «Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων», την οποία παρουσίασε όχι ως κομματικό πρόγραμμα αλλά ως πλαίσιο συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων. Ο Παπανδρέου έθεσε ρητά τη δέσμευση για συνταγματική αναθεώρηση, βάσει αυτής της Βίβλου, ως προϋπόθεση για κάθε μελλοντική κυβερνητική συνεργασία, προτείνοντάς την ως «πυρήνα της προοδευτικής διακυβέρνησης» στις επόμενες εκλογές.
Τρεις άξονες συνταγματικής αναθεώρησης και θεσμικής τομής
Η πρόταση Παπανδρέου αρθρώνεται σε τρεις βασικούς άξονες. Πρώτον, την προστασία του εθνικού πλούτου και των επόμενων γενεών, με συνταγματική θωράκιση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας, μετασχηματισμό του Υπερταμείου σε εθνικό αναπτυξιακό θεσμό υπό κοινοβουλευτικό έλεγχο και ρητή κατοχύρωση του δικαιώματος των μελλοντικών γενεών σε υγιές, κλιματικά σταθερό περιβάλλον. Συνδέει δε την εθνική κυριαρχία με μια πιο δημοκρατική και αυτόνομη Ευρώπη και με ενεργό ελληνικό ρόλο στην προώθηση της ειρήνης στη Μεσόγειο.
Δεύτερον, την ευημερία και την κοινωνική δικαιοσύνη, με προτάσεις για υποχρεωτική «Έκθεση Κοινωνικής Ευημερίας» μαζί με τον προϋπολογισμό, συνταγματική κατοχύρωση του δικαιώματος στην προσιτή κατοικία και στην ενέργεια, καθώς και στρατηγικό προσανατολισμό στις ανανεώσιμες πηγές. Τρίτον, την εμβάθυνση της δημοκρατίας στην ψηφιακή εποχή, με κληρωτές συνελεύσεις πολιτών, συμμετοχικούς προϋπολογισμούς, συνταγματική ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενίσχυση της πολυφωνίας στα ΜΜΕ, συνταγματική αναβάθμιση της «Διαύγειας», ουσιαστική αποκέντρωση και υποχρέωση εσωκομματικής δημοκρατίας.
Το μήνυμα Χριστοδουλάκη: Όχι συμπλήρωμα, αλλά πρωταγωνιστής
Σε παράλληλο τόνο, ο βουλευτής Μανώλης Χριστοδουλάκης έθεσε το στρατηγικό δίλημμα: «Θέλουμε ένα κόμμα συμπλήρωμα για να μην δήθεν αποσταθεροποιηθεί η χώρα ή μια παράταξη πρωταγωνιστή στη μεγάλη πολιτική αλλαγή;». Ζήτησε καθαρή διαχωριστική γραμμή με τη Νέα Δημοκρατία και σαφείς επιλογές στην Αυτοδιοίκηση, απορρίπτοντας θολές συμπλεύσεις.
Άσκησε κριτική και στον ΣΥΡΙΖΑ, υπογραμμίζοντας ότι η διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να γίνει με όρους «αντιδεξιάς» ή «αντιμητσοτακικού» μετώπου, αλλά με κριτήριο την πολιτική συνάφεια, υπενθυμίζοντας τη συνεργασία με τον Πάνο Καμμένο. Παράλληλα, πήρε αποστάσεις από το μοντέλο «φίλων των 2 ευρώ», ζητώντας κόμμα που δίνει ουσιαστική αξία στα μέλη και επανασύσταση της νεολαίας ΠΑΣΟΚ με αυτοτέλεια και ανοικτές διαδικασίες.
Το συνέδριο, με παρεμβάσεις όπως αυτές των Παπανδρέου και Χριστοδουλάκη, αναδεικνύεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι: αν το ΠΑΣΟΚ θα περιοριστεί σε ρόλο ρυθμιστή ή θα επιχειρήσει να ηγηθεί ενός συνεκτικού προοδευτικού σχεδίου με ισχυρό θεσμικό αποτύπωμα.
Σχόλιο 
: Η «Βίβλος» Παπανδρέου επιχειρεί να μετατρέψει τη συζήτηση για συνεργασίες από αριθμητική εδρών σε ουσιαστική θεσμική ατζέντα, ενώ η γραμμή Χριστοδουλάκη πιέζει την ηγεσία να αποσαφηνίσει αν στρατηγικός στόχος είναι η αυτόνομη προοδευτική ηγεμονία ή ο ρόλος συμπληρωματικού εταίρου. Το αν το ΠΑΣΟΚ θα κατορθώσει να συνθέσει αυτές τις δύο απαιτήσεις –θεσμική φιλοδοξία και καθαρό πολιτικό στίγμα– θα κρίνει και το ειδικό βάρος του στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
#ΠΑΣΟΚ #Παπανδρέου #Χριστοδουλάκης #Πολιτική #ΣυνταγματικήΑναθεώρηση
