Περίπου 400.000 μη μισθωτοί χάνουν από 1η Μαρτίου την πλήρη ασφαλιστική ικανότητα λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών. Παρά τις δεκάδες χιλιάδες ρυθμίσεις, το κενό κάλυψης αναδεικνύει διαρθρωτικό πρόβλημα στο ασφαλιστικό.
Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό ρήγμα στην ασφαλιστική κάλυψη των μη μισθωτών αποκαλύπτουν τα τελευταία στοιχεία του e-ΕΦΚΑ. Από την 1η Μαρτίου, περίπου 4 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες μένουν χωρίς πλήρη ασφαλιστική ικανότητα για το 2026, λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τα ταμεία.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, εκτός πλήρους κάλυψης μένουν οριακά λιγότεροι από 400.000 ασφαλισμένοι, παρά το γεγονός ότι στο τρίμηνο Δεκέμβριος 2025 – Φεβρουάριος 2026 υποβλήθηκαν 53.241 αιτήσεις για ρύθμιση χρεών. Χιλιάδες δεν πρόλαβαν να ενταχθούν ή να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους, με αποτέλεσμα να χάσουν πρόσβαση σε κρίσιμες παροχές υγείας.
Τι χάνουν οι ασφαλισμένοι και ποιοι εξαιρούνται
Οι μη μισθωτοί που απώλεσαν την ασφαλιστική ικανότητα εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε νοσηλεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στο δημόσιο σύστημα υγείας – δηλαδή σε δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας. Ωστόσο, στερούνται πλέον της πλήρους κάλυψης παροχών σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ.
Αυτό σημαίνει ότι δεν καλύπτονται κανονικά υπηρεσίες όπως ιδιωτική συνταγογράφηση, διαγνωστικές εξετάσεις σε ιδιωτικά κέντρα, φαρμακευτική δαπάνη μέσω συμβεβλημένων φαρμακείων, επεμβάσεις σε ιδιωτικές κλινικές και λοιπές θεραπευτικές πράξεις στον ιδιωτικό τομέα. Στην πράξη, το κόστος μετακυλίεται στον ίδιο τον ασφαλισμένο, ο οποίος ήδη δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις εισφορές του.
Από το καθεστώς αυτό εξαιρούνται ανήλικοι, άτομα με αναπηρία και χρονίως πάσχοντες. Οι κατηγορίες αυτές διατηρούν δικαίωμα ιατρικής κάλυψης και από ιδιώτες γιατρούς, για συνταγογράφηση φαρμάκων, θεραπειών και διαγνωστικών εξετάσεων, ακόμη κι αν ο κύριος ασφαλισμένος έχει χάσει την ασφαλιστική του ικανότητα. Η εξαίρεση αυτή λειτουργεί ως ελάχιστο κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας, χωρίς όμως να αναιρεί το εύρος του προβλήματος.
Ρυθμίσεις χρεών και αποκατάσταση ασφαλιστικής ικανότητας
Για όσους έμειναν εκτός, ο μόνος δρόμος επαναφοράς της ασφαλιστικής ικανότητας περνά μέσα από τον διακανονισμό των βεβαιωμένων οφειλών. Εφόσον ο ασφαλισμένος ενταχθεί σε ρύθμιση και τηρεί τους όρους της – καταβάλλοντας εμπρόθεσμα τις δόσεις και τις τρέχουσες εισφορές – η ασφαλιστική του ικανότητα ανανεώνεται σε μηνιαία βάση.
Ειδικά για τον Μάρτιο, όσοι επιθυμούν να καταβάλουν την πρώτη δόση των καθυστερημένων οφειλών τους πρέπει να απευθυνθούν σε οποιαδήποτε Τοπική Διεύθυνση του ΕΦΚΑ, ανεξαρτήτως ασφαλιστικής υπαγωγής, και να υποβάλουν αίτημα με τίτλο «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς». Παράλληλα, οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν ηλεκτρονικά την ασφαλιστική τους ικανότητα μέσω της υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr), καθώς και να αναζητούν διευκρινίσεις στο τηλεφωνικό κέντρο 1555.
Το γεγονός ότι, παρά τις δεκάδες χιλιάδες αιτήσεις ρύθμισης, εκατοντάδες χιλιάδες μένουν χωρίς πλήρη κάλυψη, αναδεικνύει την ένταση του προβλήματος ρευστότητας στους μη μισθωτούς και τον κίνδυνο δημιουργίας μιας «γκρίζας ζώνης» ασφαλισμένων με περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Σχόλιο 
: Η εικόνα περίπου 400.000 μη μισθωτών χωρίς πλήρη ασφαλιστική ικανότητα δείχνει ότι το ασφαλιστικό για τους ελεύθερους επαγγελματίες παραμένει οικονομικά «ασύμμετρο»: το κράτος διασφαλίζει την ελάχιστη δημόσια περίθαλψη, αλλά η ουσιαστική πρόσβαση σε σύγχρονες υπηρεσίες υγείας συνδέεται αυστηρά με την τακτική καταβολή εισφορών, σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους ζωής και ασταθών εισοδημάτων. Αν δεν υπάρξει πιο στοχευμένη πολιτική για τα χρέη και τις εισφορές των μη μισθωτών, ο κίνδυνος μόνιμης περιθωριοποίησης ενός μεγάλου παραγωγικού κομματιού της οικονομίας είναι ορατός.
#ΕΦΚΑ #ασφαλιστική_ικανότητα #ελεύθεροι_επαγγελματίες #χρέη #ΕΟΠΥΥ
