Ο κινηματογράφος έχει μετατρέψει το «αθώο» κουνέλι σε σύμβολο τρόμου, εμμονής και υπαρξιακού άγχους. Από κωμωδίες μέχρι ψυχολογικά θρίλερ, οι λαγοί επιστρέφουν κάθε Πάσχα με απροσδόκητα σκοτεινό πρόσωπο.
Οι πασχαλινές λίστες ταινιών συνήθως γεμίζουν με οικογενειακές παραγωγές και γλυκούς ήρωες κινουμένων σχεδίων. Ωστόσο, μια διαφορετική ανάγνωση της κινηματογραφικής ιστορίας δείχνει ότι τα κουνέλια έχουν συχνά παίξει πολύ πιο ανησυχητικούς, ακόμη και εφιαλτικούς ρόλους. Από ψυχολογικά θρίλερ και φιλμ νουάρ μέχρι πειραματικό σινεμά και πολιτικές αλληγορίες, ο κινηματογράφος έχει μεταμορφώσει τον λαγό σε πολυσήμαντο σύμβολο φόβου, απώλειας και παραφροσύνης.
Όταν το κουνέλι γίνεται απειλή και ψυχολογικό σύμβολο
Η πιο εμβληματική, ίσως, σκοτεινή στιγμή είναι το «Fatal Attraction», όπου το βρασμό ενός οικογενειακού κατοικίδιου κουνελιού γίνεται συνώνυμο της εμμονικής ζήλιας και της οριακής συμπεριφοράς. Η σκηνή ήταν τόσο ισχυρή που ο όρος «bunny boiler» πέρασε στη διεθνή καθομιλουμένη για να περιγράψει καταστροφικές, παθολογικές σχέσεις.
Σε πιο υπόγειο, ψυχαναλυτικό επίπεδο, η «Αποστροφή» του Ρομάν Πολάνσκι χρησιμοποιεί το εγκαταλελειμμένο, αποσυντιθέμενο κουνέλι ως οπτική μεταφορά της ψυχικής κατάρρευσης της ηρωίδας. Αντίστοιχα, στο «Us» του Τζόρνταν Πιλ, τα κλουβιά με τα κουνέλια και η ωμή κατανάλωσή τους λειτουργούν ως αλληγορία εγκλεισμού, πειραματισμού πάνω σε «ανθρώπινα υποκείμενα» και κοινωνικών ανισοτήτων.
Στο «Donnie Darko», η φιγούρα του Frank με τη μεταλλική, δαιμονική στολή κουνελιού ενσαρκώνει τον εφηβικό υπαρξιακό τρόμο και την αίσθηση επικείμενης καταστροφής. Ο λαγός δεν είναι πια χαριτωμένο ζώο, αλλά αγγελιοφόρος του τέλους του κόσμου, συνδέοντας το παιδικό σύμβολο με το άγχος μιας ολόκληρης γενιάς.
Από την πολιτική αλληγορία στην ανατροπή της παιδικής αθωότητας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η μεταχείριση των κουνελιών σε ταινίες που απευθύνονται – τουλάχιστον επιφανειακά – σε νεότερο κοινό. Το «Watership Down», κινούμενο σχέδιο βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα, διαλύει κάθε ψευδαίσθηση γλυκερής παιδικότητας: οι λαγοί αντιμετωπίζουν βία, θάνατο και οικολογική καταστροφή, σε μια ωμή απεικόνιση της φύσης «κόκκινης από αίμα και δόντια». Αντίστοιχα, στο «Bambi» ο Θάμπερ λειτουργεί ως κωμική ανάσα, αλλά η ιστορία συνολικά εισάγει το τραύμα και την απώλεια σε γενιές θεατών.
Ο Γιώργος Λάνθιμος, στο «The Favourite», χρησιμοποιεί τα 17 κουνέλια της βασίλισσας Άννας ως σιωπηλά υποκατάστατα των νεκρών παιδιών της, μετατρέποντάς τα σε φορείς θλίψης και ανεκπλήρωτης μητρότητας. Η τρυφερότητα και η τρέλα συνυπάρχουν, δείχνοντας πώς ένα κατά τα άλλα «αθώο» ζώο μπορεί να φορτωθεί βαρύ ψυχικό συμβολισμό.
Χιούμορ, μετα-σχόλιο και τεχνολογικό άλμα
Στο άλλο άκρο, η κωμωδία και η σάτιρα αξιοποιούν τον λαγό ως όχημα ανατροπής. Το «Monty Python and the Holy Grail» γελοιοποιεί τα ιπποτικά έπη με το περίφημο «δολοφονικό κουνέλι» του Caerbannog, ενώ το «Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit» παρωδεί τα γοτθικά τέρατα μέσω ενός γιγάντιου λυκανθρώπου-κουνελιού. Ο Μπάγκς Μπάνι και η παρέα του, σε ταινίες όπως το «Looney Tunes: Back in Action», λειτουργούν ως μετα-σχόλιο πάνω στην ίδια την ιστορία της αμερικανικής ποπ κουλτούρας.
Κορυφαία στιγμή στην ιστορία των «κινηματογραφικών κουνελιών» παραμένει το «Who Framed Roger Rabbit», που συνδύασε πρωτοποριακά live action και animation, αλλά και ένα απροσδόκητα σκοτεινό νουάρ σενάριο κάτω από την επιφάνεια της οικογενειακής διασκέδασης. Ο Ρότζερ, με στοιχεία από κλασικούς ήρωες κινουμένων σχεδίων, συμπυκνώνει την ιστορία ολόκληρου του μέσου και ταυτόχρονα αποδομεί την αθωότητά του.
Σχόλιο 
: Η εμμονή του σινεμά με τα κουνέλια δείχνει πώς η ποπ κουλτούρα μπορεί να ανατρέψει ένα «αθώο» σύμβολο και να το μετατρέψει σε όχημα για να μιλήσει για φόβους, τραύματα και κοινωνικές αγωνίες. Σε μια εποχή όπου το περιεχόμενο διεκδικεί συνεχώς την προσοχή του θεατή, τέτοια επανανοηματοδότηση γνωστών εικόνων αποδεικνύεται εξαιρετικά αποτελεσματική – και εμπορικά και καλλιτεχνικά.
#κινηματογράφος #ταινίες #Πάσχα #κουνέλια #ποπκουλτούρα
